فرانسه در آستانۀ انتخاباتی مهم و حساس

فرانسه هفته ها و روزهاى خیلى مهم و حساسى را در تاریخ دهه هاى اخیر خود می گذراند. حدود یك ماه دیگر (٢٣ آوریل برابر ٣ اردیبهشت) دور اول و دو هفته بعد از آن، یعنى در تاریخ ٧ ماه مى (١٧ اردیبهشت) دومین و آخرین دور انتخابات ریاست جمهوری در این كشور برگزار می شود.

می گوئیم روزهاى مهم و حساس، مقدمتاً به این خاطر كه براى اولین بار رئیس جمهور ساكن قصر الیزه، فرانسوا اولاند (هولاند) از حزب سوسیالیست، با وجود امكان قانونی حضور مجدد، از شركت در انتخابات اعلام انصراف کرده است. او چندین بار اعلام كرده بود كه در صورت عدم موفقیت در وعده هاى انتخاباتى خود، از جمله كم كردن تعداد بیكاران و بازگرداندن رشد اقتصادى و بهبود وضع معیشت مردم و... در انتخابات شرکت نخواهد کرد.

با این حساب بعد از دو دوره نسبتاً طولانی ریاست جمهوری چهره هاى برجسته و پرقدرتى مانند فرانسوا میتران به مدت ١٤سال (١٩٨١ - ١٩٩٥) و ژاك شیراك به مدت ١٢ سال (١٩٩٥- ٢٠٠٧) فرانسه دو رئیس جمهور مستعجل را تجربه كرده است: نیكولا ساركوزى(٢٠٠٧ -٢٠١٢) و فرانسوا هولاند كه هر دو با كارنامه ناموفق به كار خود پایان داده و می دهند.

در فرانسه طبق سنت گذشته معمولاً دبیران اول احزاب، كاندیداى مستقیم انتخابات ریاست جمهوری می شدند ولى از حدود ده سال پیش احزاب راست- لیبرال و حزب سوسیالیست از سیستم "پیش- انتخاباتى" برأى گزینش كاندیدا هاى خود استفاده می كنند.

در پیش-انتخابات این دو حزب ما شاهد حوادثى بودیم كه كمتر قابل پیش بینى بودند. به این شكل كه در حزب رأست لیبرال (جمهوریخواه) فرانسوا فی یون در میان شگفتى همگان، با شكست دادن چهره هایى مانند نیكولا ساركوزى و آلن ژوپه رسماً كاندیداى این حزب شد. او كه خود را لیبرال می داند، خواهان اخراج ٥٠٠هزار كارمند دولت است. او که با چهره اى پاكدامن نمایان شده بود، اکنون درگیر دستگاه قضائی شده است. دادگاه علیه او پرونده اى را به جریان انداخته است كه مربوط به سوء استفاده مالى از أموال دولت به نفع همسر و دو پسرش است. او اولى را به عنوان همكار خود با حقوق ماهانه بیش از چهارهزار یورو و دو پسرش را كه در زمانی که دانشجوی رشته حقوق بودند، به عنوان وكیل با همین حقوق استخدام كرده بوده است. فی یون در نظرخواهى های اولیه حدود ٢٥درصد آرا را داشت، ولى بعد از افشای سوء استفاده هاى مالى آش به ٢٠درصد سقوط كرده است. او در سیاست خارجى خواهان نزدیكی و گفتگو با روسیه، ایران و رژیم سوریه است.

در پیش- انتخابات حزب سوسیالیست هم ما شاهد شگفتى دیگرى بودیم كه در میان بهت همگان چهره اى جوان و كمتر شناخته شده كه نماینده معترضان و چپها در حزب سوسیالیست و منتقد جدى سیاستهاى دولت بود به اسم بنوا هامون با شكست دادن نخست وزیر این دولت، مانویل والس، كاندیداى ریاست جمهورى از حزب سوسیالیست شد. قابل توجه است كه این براى اولین بار در بیست-سى سال اخیر است كه جناح چپ در این حزب دست بالا را می آورد. بنابراین جناح میانه و راست و لیبرال درون حزب كه از پشتیبانى هولاند و والس برخوردارند و پیش بینى این روزها را كرده بودند، شخص دیگرى را به اسم امانوئل ماكرون، را كه بانكدار بوده و در مقام مشاور عالى هولاند و بعداً وزیر اقتصاد و بودجه او شد، خارج از سیستم انتخابى حزب و به عنوان این كه عضو هیچ حزب و دسته اى نیست و با شعار "نه چپ، نه راست" به میدان انتخابات روانه كردند. او از حمایت بخشى از مطبوعات و محافل بانكى و مالى فرانسه و اروپا هم برخوردار است (ماكرون فعلا در نظرخواهى ها بیشترین رأى را دارد). نیروهای گفته شده در عمل پشت كاندیداى رسمی حزب سوسیالیست را خالى كرده اند!

اما انتخابات فرانسه از لحاظ بین المللی نیز بسیار مهم و حساس است. بعد از پیروزى دونالد ترومپ در انتخابات ریاست جمهورى امریكا، هواداران و همفکرانش در سمت راست و افراطى احزاب فرانسه و بطور مشخص حزب جبهه ملى و نماینده اش خانم مارین لوپن (دختر ژان مارى لوپن، كه این مقام را از پدر به ارث برده) تحرک تازه ای یافته اند. آنها با شعارهاى پوپولیستى، مردم فریبانه و عمدتاً ضد خارجى و اسلام هراسانه - شعارهایی نظیر "اول فرانسویان و فرانسه براى فرانسویان"، خروج از اتحادیه اروپا و خروج از پول یورو (كه لوپن آن را مسئول ركود اقتصاد فرانسه معرفى می كند) و باز گشت به فرانك پول ملى فرانسه - بخشى از زحمتكشان و ناراضیان از دولت هاى راست و چپ را هم به هوادارى از خود جلب كرده و در نظرخواهى ها فعلاً یكى از دو نفری است كه حتماً به دور دوم انتخابات راه خواهد یافت.

البته گریبان لوپن هم به اتهام فرار مالیاتى، استفاده غیر قانونی از بودجه اتحادیه اروپا براى منافع شخصى و حزبى، و گرفتن وام از یك بانك روسى در دست دادگاه و قوه قضاییه است. البته او هم بقیه رقبا را دزد و شریك قافله و خود را پاكدامن اعلام می كند!

لوپن و حزبش كه همیشه شعار استقلال رأى و سیاست نسبت به امریكا را سر می دادند و خواهان استقلال از ناتو بودند، اخیراً و با پیروزى ترامپ در آمریكا خواهان نزدیكی سیاسى با او شده، و دوستى و نزدیكی با روسیه را هم جزو سیاستهاى خود كرده اند.

اما، ژان لوك ملانشون كاندیداى مورد حمایت حزب چپ و حزب كمونیست و "معترضان" و "تسلیم نشدگان" است، كه با شعار "پیش به سوى جمهورى ششم" به میدان آمده است. همه او را در قدرت بیان با جورج مارشه رهبر فقید حزب كمونیست و ژان ژورس، مؤسس روزنامه اومانیته ارگان حزب كمونیست مقایسه می كنند. او در نظرخواهى ها بین ١٢ تا ١٥ در صد آرا را صاحب است. برنامه او كه با انتقاد از دولت سوسیالیست و با شعار حمایت از زحمتكشان و كارگران و عدالت اجتماعى و داشتن سیاست مستقل در ناتو و اتحادیه اروپا و دفاع از تولیدات ملى... است، نزدیكیهاى زیادى با "بنوا هامون" كاندیداى حزب سوسیالیست دارد، كه در نظرخواهى ها بین ١٣-١٥ درصد آراء را داراست، و محافل چپ و دمكرات در فرانسه خواهان وحدت این دو جریان و كناره گیرى یكى به نفع دیگرى است. اگر این اتحاد عملى شود، شانس زیادى براى كاندیداى واحد براى حضور در دور دوم انتخابات را خواهىم داشت. آیا این آرزو عملى می شود؟

فعلا نظرسنجى ها ارقام زیر را اعلام می كنند:

١- ماكرون ٢٥-٢٧ درصد

٢- مارین لوپن ٢٥-٢٦ درصد

٣- فى یون ٢٠-٢١ درصد

٤- هامون ١٥-١٦ درصد

٥- ملانشون ١٢-١٥ درصد

به قول معروف این سكه باید چند دور دیگر هم بچرخد، تا قرعه در روز ٢٣ آوریل به نام كدام دو نَفَر خواهد افتاد؟

آیا بعد از اتریش و هلند، ما شاهد شكست راست افراطى در فرانسه هم خواهیم بود؟ در هر حال، بنابر همین نظرخواهى ها ماكرون، فى یون یا هر کدام دیگر، در مقابل مارین لوپن قرار گیرد، برنده انتخابات خواهند بود.

گفتنی که برابر قانون انتخابات فرانسه، برای کاندیداتوری ریاست جمهوری، جمع آورى حداقل پانصد امضا از نمایندگان منتخب  مردم در مجلس ملى، سنا، فرمانداری، بخشدارى یا شهرداری الزامى است. برای این دور مجموعاً یازده نفر توانسته اند از این معیار و مانع قانونی عبور كنند. در این مجموعه از نماینده چپ افراطى تا نماینده هواداران شكار و ماهیگیرى و طبیعت حضور دارند؛ که هر یک بنا بر نظرسنجیها از کمتر از یك تا حدود سه درصد آرا می تواند کسب کند.

افزودن نظر جدید