چينش کابينه، محک سنجش حسن روحانی در پايبندی به وعده ها

بيست و چهار ميليون رای دهنده به حسن روحانی و چندين ميليونی که در انتخابات شرکت نکردند، از او به عنوان رئيس جمهور مطالباتی دارند. روحانی قول داده است که در مقابل فشارها بايستد و به مطالبات پاسخ مثبت دهد. شرط مقدم برای پاسخگوئی به مطالبات، انتخاب کابينه کارا، قوی و اصلاح طلب است.

در دوره قبلی رياست جمهوری روحانی، برنامه هسته ای مسئله مبرم کشور بود. اما در حال حاضر بحران اقتصاد و معيشت مردم، حقوق شهروندی و آزادی های سياسی و اجتماعی، مسائل مبرم کشور است. اقتصاد کشور به اصلاحات اساسی و پايه ای نياز دارد. اقتصاد کشور با رکود، بحران صنايع، بيکاری دو رقمی، فقر گسترده، تمرکز ثروت بيکران در دست لايه نازک وابسته به قدرت و تراکم فقر و فلاکت در بين گروه های وسيعی از جامعه روبرو است. مشکل جدی در ساختار اقتصادی کشور، وجود "دولت مسلح به تفنگ، زندان و پول"، بنيادها و نهادهای اقتصادی وابسته به بيت خامنه ای است. مادام که چنین اختاپوس هائی بر روی اقتصاد کشور خوابیده اند، مشکلات نه تنها از بین نخواهد رفت، بلکه تشدید هم خواهد شد.

حسن روحانی در دوره قبلی برای سامان دادن به اقتصاد کشور، تيم اقتصادی خود را از ميان اقتصادانان کشور برگزيد. تيم اقتصادی گرچه در مهار تورم و ثبات بخشيدن به اقتصاد کشور نسبتأ موفق بود، ولی سياست هائی در پيش گرفت که به فقر و فلاکت بيشتر کارگران، زحمتکشان و لايه های ميانی جامعه انجاميد. اين تيم عمدتأ از اقتصادانان نئوليبرال تشکيل شده بود. برای غلبه بررکود اقتصادی، اشتغال زائی،کاهش بيکاری و فقر، تامين خواسته های کارگران و تامين معاش گروه های کم درآمد جامعه، لازم است سياست اقتصادی و ترکيب تيم اقتصادی تغيير کند و رويکرد ضدکارگری دولت کنار گذاشته شود و حقوق سنديکائی کارگران تامين گردد. تداوم سیاست های اقتصادی دور نخست ریاست جمهوری روحانی، علاوه بر تداوم و تشدید دشواری های معیشتی، هم چنین زمینه ساز برآمدهای پوپولیستی است.

کارنامه دولت روحانی در حوزه حقوق شهروندی، آزادی های سياسی، اجتماعی و فرهنگی و سازمان يابی گروه های مختلف اجتماعی منفی است. او افراد محافظه کار را در راس وزارت کشور و ارشاد گذاشت و مصطفی پورمحمدی را به عنوان وزير دادگستری برگمارد. وزارت اطلاعات در دوره قبل فعالين سياسی و مدنی را تحت پيگرد قرار داد و تغييری در عملکرد سرکوب گرانه آن صورت نگرفت. طبعأ با وجود چنين ارگان سرکوبگر و وزرای محافظه کار، صحبت کردن از حقوق شهروندی بی معنی خواهد بود. خواست گروه های وسيعی از جامعه برچيدن فضای امنيتی در کشور، تامين حقوق شهروندی، برداشتن موانع سازمان يابی گروه های مختلف اجتماعی، تامين آزادی های سياسی، اجتماعی و فرهنگی و تقويت جامعه مدنی است. لازم است روحاتی تامين اين خواست ها را در برنامه خود قرار دهد و کسانی را در راس اين وزارتخانه ها بگمارد که برنامه و توان آن را داشته باشند. اظهارات آقای روحانی در کارزار انتخاباتی علیه ۳۸ سال اعدام و سرکوب، قاعدتاً باید مابه ازای عملی بیابند. گماردن کسانی چون پورمحمدی به مقام وزارت، نافی تعهدات روحانی به جامعه دادخواه و آزادیخواه ایران است.

زنان، جوانان، گروه های ملی ـ قومی و اهل سنت در انتخاب روحانی سهم بالائی داشتند. آن ها می خواهند روحانی به خط قرمزهای جريان حاکم تن ندهد و در چيدن کابينه سهم درخوری برای آن ها قائل شود.

حسن روحانی در انجام تعهداتش با مقاومت ها و موانع روبرو است. در آستانه تشکیل دولت جدید، حسين فريدون روحانی برادر رئيس جمهور به اتهام مالی بازداشت و سپس با وثيقه آزاد شد. مشخص است کهبلوک قدرت با اين دستگيری در مقطع کنونی می خواهد به حسن روحانی پيام دهد که قدرت دست ما است و او حتی با ۲۴ میلیون رأی هم نمی‌تواند هر آنچه را می خواهد پيش ببرد. از جمله در چينش کابينه.

منازعه بين حسن روحانی با بلوک قدرت بعد از انتخابات ۲۹ اردیبهشت شدت يافته است. بلوک قدرت بعد از انتخابات هم به تخريب روحانی ادامه داده و فشارها را بر او افزوده است. روحانی در مقابل تخريب ها و فشارها تا کنون مقاومت کرده و عکس العمل نشان داده است. بلوک قدرت می خواهد روحانی را سرجايش بنشاند و او را به تمکين وادارد.

چينش کابينه اولين محک برای سنجش روحانی در پايبند ماندن به وعده های انتخاباتی و عدم تمکين در مقابل  فشارهاست. وعده های روحانی کف خواست ها و مطالبات مردم را بیان کرده است.  آيا او همانند دوره قبلی می خواهد به ديکته کردن خامنه ای در مورد وزراء و به ويژه چند وزارتخانه تن دهد و برای راضی نگهداشتن اصول گرايان ميانه رو کابينه را عمدتا از عناصر محافظه کار و امنيتی پر کند و يا اينکه در چينش کابينه مبنا را تحقق مطالبات مردم قرار می دهد.

اگر روحانی به خواست جامعه مدنی توجه نکند، در چنين حالتی سرخوردگی و نااميدی در بين رای دهندگان به روحانی ايجاد و مشخص خواهد شد که روحانی در اولين گام به وعده های خود عمل نکرده است. حسن روحانی می تواند با معرفی کابينه قوی، کارا و اصلاح طلب، تامين جوان گرائی و قائل شدن سهم درخور به زنان و گروه های ملی ـ قومی و مذهبی، نشان دهد که فشارها کارساز نبوده و مصمم است که به وعده های انتخاباتی خود عمل کند.

۳۰ تير ۱۳۹۶ (۲۱ ژوئيه ۲۰۱۷)

افزودن نظر جدید