پيآمدهای همراهی سپاه و دولت روحانی

سردار رمضان شریف سخنگوی سپاه پاسداران می گويد دولت به سپاه نزديک شده است. او از اين نزديکی استقبال کرده و گفته است که القای اختلاف کار رسانه هاست. اما اختلاف سپاه و دولت، القای رسانه ها نيست. از ابتدای کار دولت يازدهم تا چند ماه قبل مناسبات دولت روحانی و سپاه با چالش همراه بوده است. فرماندهان سپاه انتظار داشتند که حسن روحانی همانند احمدی نژاد پروژه های کلان کشور به ويژه در حوزه نفت و گاز را بدون برگزاری مناقصه در اختيار قرارگاه خاتم الانبياء قرار دهد. اما دولت روحانی پروژه های کلان را به مناقصه گذاشت و کوشيد از دامنه فعاليت اقتصادی سپاه بکاهد. به همين خاطر در دوره اول رياست جمهوری روحانی، دست سپاه به درجاتی از پروژه های دولت کوتاه شد. اين رويکرد دولت در کنار ساير عوامل به تقابل سپاه و دولت منجر گرديد. اين تقابل در آستانه انتخابات ریاست جمهوری افزایش یافت و به بعد از انتخابات هم کشیده شد.  

 سپاه و زیر مجموعه های آن نقش پررنگی در اقتصاد کشور دارند. از ابعاد و حجم آن اطلاع دقیقی در دست نيست. اما می دانيم سپاه در حوزه‌های نفت، گاز و پتروشیمی، آب، نیروگاه، بنادر و سازه‌های ساحلی و فراساحلی، حمل‌ونقل، معدن و صنایع معدنی، ارتباطات و فناوری اطلاعات و کشاورزی حضوری چشمگیر دارد. حسن روحانی در ديدار با فعالين اقتصادی در تيرماه گذشته فعاليت اقتصادی سپاه را زير ضرب گرفت و گفت: "بخش خصوصی از آن دولتی که تفنگ نداشت، می‌ترسیدند چه برسد به اینکه اقتصاد را به دولتی دادیم که هم تفنگ دارد و هم رسانه در اختیار دارد و همه چیزی دارد و کسی جرأت ندارد با آنها رقابت کند". فرماندهان سپاه به انتقاد روحانی جواب دادند. از جمله فرمانده سپاه در واکنش به سخنان روحانی درباره "دولت با تفنگ" اظهار کرد: «دولتی که تفنگ نداشته باشد توسط دشمنان تحقیر و سرانجام تسلیم می‌شود.»

 اما اين چالش چند ماه قبل يکباره فروکش کرد. حسن روحانی قبل از معرفی کابينه به ديدار علی خامنه ای شتافت و بعد از توافق با او برسر ليست کابينه به خواست او به گفتگو با فرماندهان سپاه نشست. روحانی بعد از آن نشست از موضع انتقادی نسبت به سپاه فاصله گرفت و به ستايش از سپاه برخواست و گفت: "طبق قانون اساسی، امکانات نیروهای مسلح در بخش آموزش، امداد و مسائل اقتصادی در کنار دولت باید قرار بگیرد". بعداز آن ديدار، نزديکی و همکاری جای چالش بين دولت و سپاه را گرفت.

قرار گرفتن سپاه در کانون تحريم های دولت ترامپ، سپاه را در موقعيت ويژه قرار داد. از يکسو فشار امريکا برسپاه و شرکت های وابسته به آن و از سوی ديگر حمايت های گسترده نهادهای حکومتی از جمله دولت روحانی از سپاه. محمدجواد ظریف سپاه پاسداران را «افتخاری برای ایران» دانست و محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت در نشست خبری خود گفت: «جهان و بشریت باید قدردان سپاه در مبارزه با تروریست‌ها باشد.» حکومت گران يک زبان به تجميد و تکريم از سپاه برخاستند و کوشيدند که اعتبار از دست رفته سپاه را دوباره برگردانند. سپاه بدرستی در ميان مردم به عنوان نهادی که بروجوه مختلف حيات اجتماعی چنگ انداخته و کشور را به سوی فاجعه پيش می برد، شناخته شده است

اگر نزديکی دولت و سپاه برای هر دو ثمراتی داشته باشد، اما برای کشور در عرصه داخلی و منطقه  نتايج زيانباری خواهد داشت. بعد از اين دست سپاه در چنگ انداختن به اقتصاد کشور بازتر خواهد شد و دولت روحانی راه را برای گرفتن پروژه های کلان برای سپاه خواهد گشود. چالش بين دولت روحانی و سپاه محدوديت هائی در فعاليت سپاه به وجود آورده بود. با همراه شدن دولت با سپاه، سپاه فعاليت های خود را در حوزه های مختلف اجتماعی گسترش خواهد داد. در پيشبرد سياست های منطقه ای هم نقش سپاه افزايش و نقش دستگاه ديپلماسی کشور کاهش خواهد يافت.

اقتصاد کشور ما با بحران های متعددی روبرو است و وضعيت منطقه هم بحرانی است. در چنين شرايطی تقويت موقعيت سپاه و همراه شدن دولت با آن، روندهای منفی را تشديد خواهد کرد. راه غلبه بر بحران اقتصادی و مهار بحران در منطقه و کاهش تنش بين ايران و برخی کشورهای منطقه، تقويت موقعيت سپاه و همراه شدن با آن نيست. بلکه راه حل بازگرداندن سپاه به پادگان ها، در آوردن اقتصاد کشور از چنگ سپاه و سپردن تدوين و پيشبرد سياست های منطقه به دستگاه ديپلماسی کشور است.   

 

 

 

افزودن نظر جدید