گزارش* و برداشت خبرنگار نشریه کار آن لاین از حضور خانم عبادی در پارلمان اروپا

درنشست عمومی «گروه كار ارتباط با ایران» به ریاست خانم آنجلیكا بر و «زیركمیسیون حقوق بشر پارلمان اروپا» در بروكسل به ریاست خانم الن فلوتر، دیدار نمایندگان فراكسیونهای مختلف با خانم شیرین عبادی در بعد از ظهر روز چهارشنبه 4 مارس 2009، در پارلمان اروپا در بروكسل صورت گرفت. در این دیدار بیش از 150 نفر از نمایندگان پارلمان و شورای اروپا و كمیسیون اروپا در جلسه حضور داشتند.

خانم آنجلیكا بر در آغاز جلسه عمومی از حضور خانم شیرین عبادی در میان خود ابراز خرسندی كردند و متذكر شدند كه از هنگامی كه ایشان مورد تهدید واقع شدند بسیار نگران ایشان بودند. خانم بر در ادامه متذكر شدند در برابر این تهدیدات و نیز بسته شدن دفتر كانون مدافعان حقوق بشر و دستگیری منشی خانم عبادی در تهران پارلمان اروپا یك قطعنامه صادر كرده است و از ایران خواسته شده است كه جلوی فعالیتهای ایشان را نگیرند. به علاوه گروه«گروه كار ارتباط با ایران» در پارلمان اروپا با یكی از معاونان وزیر امور خارجه ایران ملاقات داشته و از ایشان خواسته شده است كه نسبت به حفظ امنیت خانم عبادی تضمین داده شود. در ضمن خانم آنجلیكا بر اضافه كردند كه دیروز یك نامه از سفیر ایران در بروكسل دریافت كرده اند كه در آن نامه سفیر تقاضای ما را برای آزادی منشی خانم عبادی رد كرده است و این که بهائیان دستگیر شده با اسرائیل در ارتباط بوده اند و بنا به گفته سفیر آنها را به جرم جاسوسی دستگیر كرده اند.

در ادامه خانم الن فلوتر رئیس سو كمیسیون حقوق بشر پارلمان اروپا بعد از خوش آمد گویی به خانم عبادی و اعلام حمایت از فعالیتهای حقوق بشری ایشان صحبتهایی در خصوص برابری حقوقی میان زنان و مردان ایراد كردند و تاكید ویژه ای بر كنوانسیون حقوق بشر و كنوانسیون ضد تبعیض نمودند و سپس از خانم عبادی خواستند كه ایشان تا حدودی از وضعیت حقوق بشر و فعالیتهای مدنی خود در ایران برای حاضرین توضیحاتی را بیان كنند.

خانم عبادی با تشكر از فرصتی كه در اختیار ایشان قرار داده شده از سازمان دهندگان جلسه علنی و عمومی تشكر كردند و در ادامه متذكر شدند از این که نسبت به بسته شدن دفترم و دستگیری منشی ام به دولت ایران اعتراض كردید از شما ممنون هستم. ایشان گفتند كه منشی ایشان یك دختر جوان است كه فقط گناهش این است كه برای حقوق بشر كار كرده است. ایشان گفتند كه چنان كه می دانید مشكلات مربوط به حقوق بشر در ایران زیاد است. و من در اینجا ترجیح می دهم كه فقط از مشكلات دیگران با شما صحبت كنم و مشكل خودم را فراموش كنم. من قول داده ام تا زمانی كه زنده هستم و در بیرون از زندان بسر می برم به كارهای قانونی ام ادامه دهم. بنابراین مهم نیست كه دفتر ما را بستند اما دهن من كه بسته نشده است. ایشان در ادامه در خصوص تبعیضاتی كه نسبت به اقلیتهای مذهبی در ایران اعمال می شود پرداخت و متذكر شدند كه متاسفانه تبعیض بر اساس مذهب در كشور وجود دارد و مثالهایی را در این عرصه برای نمونه از قوانین ایران متذكر شدند. ایشان در ادامه نیز تاكید داشتند كه در كشور ایران تبعیض بر اساس جنسیت وجود دارد. خانم عبادی به این نكته توجه دادند كه این قوانین تبعیض آمیز مورد اعتراض زنان است. متاسفانه دولت ایران فعالین گروه های زنان را تنبیه می كند و تاكنون طبق آمارهایی كه رسما اعلام شده است ظرف دو سال گذشته برای 50 زن پرونده كیفری تشكیل شده است و نیز برخی از این زنان به حبس محكوم شده اند.

خانم عبادی در ادامه صحبتهای خود توضیح دادند كه دانشجویان برای دمكراسی در ایران فعالیت می كنند اما متاسفانه تعدادی از آنها در زندان بسر می برند. متهمین سیاسی در ایران از دادرسی عادلانه و قانونی محروم هستند. بر طبق قانون اساسی ما، جرائم سیاسی باید با حضور هیئت منصفه رسیدگی شود اما هیئت منصفه ای برای جرائم سیاسی وجود ندارد و متهمین را در دادگاه انقلاب اسلامی محاكمه می كنند. هنگامی كه فردی متهم سیاسی است دستگیر می شود و تا خاتمه تحقیق دادستان، اومی بایست در سلول انفرادی باقی بماند و حق دسترسی به وكیل خود را نیز ندارد. ایشان در ادامه گفتند كه تحقیقات دادستان گاهی اوقات می تواند ماه ها طول بكشد و در این مدت چنان كه متذكر شدم متهم حق ندارد وكیل خود را ببیند. در ایران آزادی بیان بسیار كم است. حتی در قانون مطبوعات نوشته شده است كه انتقاد از قانون اساسی ممنوع است و این باعث تعطیلی نشریه می شود. در ایران مجازاتهایی مانند سنگسار، قطع دست دزد و شلاق زدن قانوناً وجود دارد كه طبق كنوانسیونهای بین المللی آنها ممنوع شده است.

ایشان در ادامه گفتند كه میزان اعدامها در ایران بالاست. طبق اعلام حكومت از ابتدای ژانویه سال 2009 تا امروز 38 نفر اعدام شده اند كه در میان آنها كسانی بودند كه در زمان ارتكاب جرم كمتر از 18 سال سن داشتند. در ایران سن مسئولیت كیفری برای دختران 9 سال و برای پسران 15 سال است و بر همین اساس ما با اعدام افراد زیر 18 سال در ایران مواجه هستیم. متاسفانه در سال گذشته بر طبق آمارهای رسمی ما با بیشترین تعداد اعدام افراد زیر 18 سال در سطح جهان در ایران مواجه بوده ایم. دولت ایران به كنوانسیونهای بین المللی حقوق بشر پیوسته و بدین طریق متعهد به اجرای آنها شده است. در سال گذشته دولت ایران تقاضای عضویت در شورای حقوق بشر را داشت كه این درخواست رد شد. خانم عبادی تاكید كردند كه مدافعان حقوق بشر در ایران تنها یك درخواست مشخص دارند و آن این است كه دولت ایران به تعهدات بین المللی احترام بگذارد و آنها را در عمل اجرا كند. این درست نیست كه حكومتی در عرصه بین المللی موضوعی را قبول كند و در مجامع بین المللی ادعا كند كه آن را پذیرفته اما در داخل كشور خلاف آن عمل كند.

بعد از صحبتهای خانم عبادی، رئیس جلسه خانم آنجلیكا بر از ایشان سوال كردند كه اروپا در عرصه مسائل طرح شده چه كاری می تواند انجام دهد؟ سپس دو نماینده از فراكسیونهای مختلف پارلمان اروپا ضمن حمایت از تلاشهای خانم عبادی و دیگر فعالین حقوق بشری، دو سوال زیر را كه مربوط به انرژی هسته ای و غنی سازی اورانیوم و مسائل مربوط به حقوق بشر بود را از ایشان كردند.

خانم عبادی در پاسخ گفتند كه دولت ایران همیشه ادعا كرده است كه قصد استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای را دارد و آژانس بین المللی انرژی اتمی هم خلاف این را تاكنون گزارش نكرده است. اما جامعه بین المللی به حرف ایران اعتماد ندارد و از این می ترسد كه دولت ایران به سمت تولید سلاح هسته ای رو بیاورد. چنان كه می دانید تاكنون شورای امنیت چهار قطعنامه صادر كرده است و از ایران خواسته شده است كه غنی سازی را متوقف كند و به خاطر همین هم آن را تحریم كرده است. خانم عبادی گفتند كه از نظر ایشان هیچ كشوری نمی تواند یك حصاری دور خود بكشد و بگوید كه با بقیه جهان كاری ندارد. بنابراین دولت ایران برای جلب اعتماد بین المللی مناسب است كه غنی سازی را متوقف كند و پس از این که توانست اعتماد جامعه بین المللی را كسب كند، آنوقت می تواند اقدام كند و تا آن زمان مناسب است كه به تقاضاهای شورای امنیت توجه كند.

در مورد سوال مربوط به حقوق بشر و بسته شدن دفتر كانون مدافعان حقوق بشر لازم به گفتن است كه پلیس به دفتر ما آمد و آنجا را بدون حكم بست. ما گفتیم كه عیبی ندارد و به كارهای قانونی خود ادامه دادیم. سپس منشی من را دستگیر كردند و ما باز به فعالیت خود ادامه دادیم. به دفتر وكالت من آمدند و تمام مدارك و كاغذهای من را بردند و ما باز به كارهای خود ادامه دادیم. در فرصتی دیگر چند جوان بر در و دیوار محل كار من شعارهایی نوشتند و من را آمریكایی محسوب كردند و ما از پلیس خواستیم برای رسیدگی و كمك به محل بیاید و آنها آمدند و جز لبخند كاری انجام ندادند. در شرایطی كه پلیس كمكی نمی كند و وظایفش را انجام نمی دهد طبیعتاً امنیت كم خواهد شد. اما مهم نیست من تا هنگامی كه زنده باشم كارم را انجام خواهم داد. بعد از مرگ من باز همكاران جوان من كارها را پیش خواهند برد.

خانم عبادی در این بخش از سخنان خود با تاكید متذكر شدند كه ما اپوزیسیون سیاسی نیستیم و قصد دخالت در سیاست را هم نداریم و هدف ما براندازی نیست. ما مدافعین حقوق بشر فقط می خواهیم رابطه دولت با مردم بهتر شود و به تعهدات بین المللی احترام بگذارد. و اما در مورد سوال مربوط به اروپا كه خانم آنجلیكا بر از من كردند پاسخ من این است كه آنچه ما می خواهیم حمله نظامی به ایران نیست. ما مخالف تحریم اقتصادی هستیم. اینجور موارد به مردم ضربه می زند و ما نمی خواهیم كه مردم بیش از این ضربه بخورند. هنگامی كه به ایران می آیید علاوه بر ملاقات با مقامات دولتی مناسب است كه با جامعه مدنی هم ملاقات داشته باشید. باز از این که از من و همكارانم حمایت كردید و این حمایتها برای ما اهمیت دارد از شما مجدداً تشكر می كنم.

در این قسمت از برنامه خانم آنجلیكا بر متذكر شدند كه گروه ایران در پارلمان اروپا در آخرین دیدارش از ایران علاوه بر مقامات دولتی با جامعه مدنی از جمله دانشجویان زنان و. . . نیز ملاقات داشته اند و این که تمام نمایندگان مخالف حمله نظامی و تحریم اقتصادی هستند. در این بخش باز دو نماینده سوالاتی از خانم عبادی كردند. آنها در حین موافقت با نظرات خانم عبادی گفتند كه بعضی از كشورها بمب اتمی دارند و امریكا تنها كشوری است كه تاكنون از آن استفاده كرده است. در منطقه بعضی كشورها بمب اتمی دارند و بعضیها هم می خواهند داشته باشند و ما امیدواریم كه ایران غنی سازی را متوقف كند. و این که شما در جامعه مدنی فعال هستید آیا انتخابات ژوئن در ایران می تواند جامعه را تحت تاثیر قرار دهد؟ رئیس جمهور امریكا اوباما گفته است كه می خواهد با مردم و دولت ایران دیالوگ داشته باشد، آیا این از نظر شما واقع بینانه است؟

خانم عبادی در پاسخ متذكر شدند كه موافق یك خاورمیانه عاری از بمب اتمی هستند و در این منطقه نه پاكستان و نه اسرائیل و نه كشور دیگر نباید بمب اتمی داشته باشد. بجای هزینه برای این سلاحهای كشتار جمعی مناسب است كه پولهای آن را برای منافع عمومی، برای بهداشت و آموزش هزینه شود. ایشان متذكر شدند كه با مذاكره ایران با آمریكا بدون هیچ پیش شرطی موافق هستند. از نظر ایشان مذاكره همزمان می بایست در سه سطح با مقامات دولتی، با نمایندگان دو پارلمان و با جامعه مدنی دو كشور صورت گیرد. در ضمن مذاكره باید بر اساس علاقه دو طرف انجام گیرد و در این مذاكرات مسائل مربوط به حقوق بشر نمی بایستی فراموش شود.

در بخش پایانی خانم الن فلوتر رئیس زیر كمیسیون حقوق بشر پارلمان اروپا چنین جمع بندی كردند كه وضعیت حقوق بشر وارد مرحله دیگری شده است و می بایست هدف ما در دفاع از حقوق بشر و برابری میان زنان و مردان متمركز شود. و ما باید از فعالین و مدافعین حقوق بشر در كشورهای مختلف حمایت كنیم. ایشان بار دیگر از خانم عبادی تشكر كردند.

- جلسه ای دیگری توسط گروه زنان فراكسیون احزاب سوسیال دمكرات اروپا به مناسبت روز جهانی زن تدارك دیده شده بود و در این جلسه از خانم عبادی هم دعوت به عمل آمده بود كه شركت كنند و به سخنرانی بپردازند. در این جلسه بیش از 100 نفر از اعضای پارلمان اروپا كه اغلب زن بودند حضور داشتند. در این جلسه نمایندگانی از كمیسیون اروپا در خصوص وضعیت زنان در عرصه اشتغال توضیحاتی را ارائه دادند و نسبت به تبعیضاتی كه علیه زنان در اروپا صورت می گیرد توجهاتی داده شد. در این سخنرانیها از كار و حقوق برابر برای زنان و مردان و نیز این که با بحران اقتصادی زنان در معرض بیشترین آسیبهای اجتماعی فرار می گیرند و این که همبستگی بین المللی یكی از اساسیترین پرنسییپهای كلیدی احزاب سوسیال دمكرات است، پرداخته شد. در فرصتی كه بوجود آمد از خانم عبادی دعوت شد كه بعنوان فعال حقوق بشر نظرشان را در رابطه با برابری میان زنان و مردان برای حاضرین بگویند.

خانم عبادی بعد از تشكر از فرصتی كه به ایشان داده شد گفتند كه در ماه مارس هستیم و چند روزی بیشتر به روز جهانی زن باقی نمانده است و من اجازه می خواهم كه این روز را به شما تبریك بگویم. امیدوارم كه در این سال ما شاهد كاهش نابرابری میان زنان با مردان باشیم. شما می دانید كه تبعیضات وجود دارند و می دانم كه ظرف یك سال برابری كامل میان زنان با مردان بوجود نخواهد آمد اما ما باید در جهتی حركت كنیم كه در تمام عرصه ها برای پیشرفت زنان تلاش صورت گیرد. تاریخ به ما نشان داده است كه زنان آخرین گروهی هستند كه از مزایای دمكراسی برخوردار می شوند. گاهی اوقات فكر می كنم كه واژه گانی چون دمكراسی، برابری، تساوی را تنها برای مردان آفریده اند و اگر از سهم مردان چیز زیادی آمد آنوقت نصیب زنان می شود. ما باید این معادله نادرست را بهم بزنیم و باید تساوی حقوق واقعی را عملی كنیم و این امكان ندارد مگر این که زیر بنای فرهنگی جامعه خودمان را درست بكنیم. البته در این راه قوانین می توانند به ما كمك كنند كه تحول فرهنگی صورت گیرد. شما حتماً می دانید كه ما در دنیایی زندگی می كنیم كه هنوز در بعضی از كشورها نه تنها زنان حقوق برابر با مردان ندارند بلكه حتی انسان هم به حساب نمی آیند. در بعضی از نقاط زنان را با نام خودشان صدا نمی كنند بلكه با نام پسرشان آنها را مخاطب قرار می دهند. به عنوان مثال می گویند «مادر علی». و بدین طریق اسم زن را صدا نمی كنند. عرف جامعه آنقدر ضد زن است كه مرد نمی خواهد جلوی سایرین و در اجتماع اسمش را ببرد و به این خاطر او را با نام پسرش صدا می كند.

در ایران از نظر قانونی زنان با تبعیضاتی مواجه هستند. ایران كشوری است كه بیش از 65 درصد دانشجویانش دختر می باشند و بسیاری از اساتید دانشگاه ها نیز زن هستند. ما در ایران مهندسین، مدیران و پزشكهای بسیاری داریم. اما بعد از انقلاب یكسری قوانین تبعیض آمیز به تصویب رسیده است. ایشان در ادامه به برخی از این قوانین تبعیض آمیز اشاره كردند. سپس ایشان متذكر شدند كه زنان ایرانی بسیار تحصیل كرده هستند و از یك تمدن بسیار كهن و قدیمی برخوردارند. آنها با این قوانین تبعیض آمیز موافق نیستند و علیه این قوانین سالهاست كه مبارزه می كنند. جنبش برابری در ایران بسیار قوی است و خوشبختانه مردان زیادی نیز به این جنبش پیوسته اند و ما از كمك آنها بهره مند می شویم. این جنبش بدون رهبر است و اداره، مركز و شعبه ای هم ندارد و جایگاه آن در منزل هر ایرانی است كه به تساوی حقوقی اعتقاد دارد. این که جنبش برابری زنان در ایران رهبران مشخصی ندارد باعث شده است كه این جنبش بسیار قوی هم بشود. زیرا اگر جنبش منوط به یك یا چند رهبر شود و اگر رهبران را دستگیر كنند یا بكشند یا ترور كنند و یا رهبران خیانت بكنند ممكن است كه جنبش صدمه بخورد. جنبش زنان در ایران در میان مردم نفوذ كرده است و این جنبش با مجموع فشارهایی كه علیه فعالین اش وارد می شود باز توانسته به راه خود ادامه دهد. زنان جوان ایران بسیار شجاع هستند و زنان تحصیل كرده به همراه بخشهای دیگر زنان مصمم به این هستند كه برای تساوی حقوقی در ایران مبارزه خود را ادامه دهند.

رئیس جلسه ضمن تشكر از خانم عبادی بار دیگر حمایت فراكسیون زنان احزاب سوسیالیست پارلمان اروپا از مبارزات و تلاشهای مدافعین حقوق بشر اعلام كرد و همه نمایندگان با كف زدنهای مداوم خانم شیرین عبادی را بدرقه كردند.

* این گزارش از طریق تند نویسی و ترجمه صحبتها صورت گرفته است و هر گونه كمبود و انتقادی متوجه گزارش دهنده است.

افزودن نظر جدید