یادداشت

در برخی از عرصه های مدیریت مرسوم چنین است که این فعالیت (مدیریت) را به وجوه استراتژیک، تاکتیکی و جاری تقسیم کنند. نگاهی حقیقتاً سطحی به اخبار اقتصادی ایران در هفته گذشته، آن هم تنها به گوشه ای از این اخبار، کافی است تا بازار آشفته و شکننده ای را که زیر عنوان مدیریت اقتصاد در ایران جریان دارد، چه در وجه استراتژیک و چه در وجوه تاکتیکی و جاری، تشخیص دهیم.

دولت احمدینژاد در طی سه سال قادر شده بود که با افزايش کلان درآمد نفت بحران اقتصادی و بحران کارائی را بپوشاند. اما با کاهش قيمت نفت، بحران اقتصادی و کارائی نمود آشکار پيدا کرده است که وجهی از آن را میتوان در کسری بودجه سال ۸۸ مشاهده کرد. بودجه ۸۸ حدود ۴۴ ميليارد دلار کسری دارد. درآمد نفت ديگر قادر نيست که هزينههای بودجه را تامين کند.

خواستههای بیشمار احمدی نژاد از آمریکا (...) نشان از این دارند که جناح حاکم نه از تغییر روش آمریکا نسبت به ایران بلکه از تغییر روش آمریکا با کل جهان دارد صحبت می کند، یعنی اساساً از موضعی بسیار فراتر از حل معضلات موجود مابین خود و امریکا می خواهد حرکت کند. این چنین دیدگاهی نمی تواند به حل معضل ایران با امریکا کمکی بکند و کماکان همان مشکل قبلی را حفظ خواهد کرد.

سهراب مبشری

اتحادیه اروپا زمانی تصمیم اخیر را گرفته است که دولت عراق قصد اخراج ساکنان اردوگاه اشرف از این کشور را دارد. از هنگام امضای قرارداد امنیتی آمریکا و عراق و واگذاری مسئولیت اردوگاه اشرف به دولت عراق، این دولت وارد مرحله اجرای تصمیمی شده است که از مدت‌ها قبل در مورد اخراج مجاهدین خلق ایران اتخاذ کرده بود. این نگرانی جدی وجود دارد که حقوق انسانی ساکنان اردوگاه اشرف پایمال شود.

اتحادیۀ اروپا زمانی تصمیم اخیر را گرفته است که دولت عراق قصد اخراج ساکنان اردوگاه اشرف از این کشور را دارد. از هنگام امضای قرارداد امنیتی آمریکا و عراق و واگذاری مسئولیت اردوگاه اشرف به دولت عراق، این دولت وارد مرحلۀ اجرای تصمیمی شده است که از مدتها قبل در مورد اخراج مجاهدین خلق ایران اتخاذ کرده بود. این نگرانی جدی وجود دارد که حقوق انسانی ساکنان اردوگاه اشرف پایمال شود.

تا آنجا که موضوع مناسبات ایران و آمریکا مطرح است، اکنون نگاهها اساساً به طرف مقامات ایرانی دوخته شده و سئوال این است که آنها بین فرصت وتهدید کدام یک را انتخاب خواهند کرد. اگر ایران مذاکره را بپذیرد میتوان انتظار داشت که برخی از مواضع غرب را به سود منافع ملی خود تعدیل یا تغییر دهد. بدون شک این امر از طریق مذاکره دست یافتنی تراست.

علی پورنقوی

کاندیداتوری احمدینژاد از سوی "اصولگرایان"، یا حتی مجموعهای مسلط در میان آنان، ابداً بدیهی نیست. "طرح تحول اقتصادی" نیز تهدیدهای خود و سوداهای احمدینژاد را دارد برای بخشهای وسیعتری از جامعه که مستعد فریبهای پوپولیستیاند، آشکارتر میکند ... با این حال سادهاندیشی است اگر تصور شود احمدینژاد از این دو امکان دیگر برخوردار نیست. در مجموعه اوضاع کنونی کشور تنگناهای اقتصادی زمینهای را ایجاد کردهاند تا طرح مذکور به اسباب سقوط احمدینژاد تبدیل شود یا عروج مجدد او.

ناروشن، وضع خاتمی است و این ناروشنی با اعلام اعتقاد یا عدم اعتقاد به ولایت فقیه رفع نمی شود. صحبت بر سر گرهی ترین سیاستها و مشی هاست. خاتمی در آخرین اظهاراتش از این که "دعوت مردم را جدی گرفته ام، چه بیایم و چه نیایم" سخن گفته است.

فرخ نعمت پور

آیا وضعیت موجود جمهوری اسلامی را ناچار نخواهد کرد که علیرغم سخنان خامنهای که در دانشگاه علم و صنعت گفته بود ما رفتارمان را تغییر نخواهیم داد، رفتار خود را در نهایت تغییر دهد؟ آیا وضعیت اقتصادی چه در آمریکا و چه در ایران در آن حدی نیست که بتواند دوران دیگری را از لحاظ رابطه اقتصاد با سیاست و ایدئولوژی رقم بزند؟

سهراب مبشری

مجموعه شواهد، نشانگر تخفیف بحران هسته ای ایران نیست. هفته نامه آلمانی اشپیگل نوشته است دولت آلمان قصد دارد تحریم های جدیدی علیه بانکها و شرکتهای حمل و نقل ایران به اجرا بگذارد. اگر این اقدام صورت گیرد، گامی از سوی آلمان در حمایت از مشی باراک اوباما در تشدید تحریم ایران است. ظاهراً آمریکا و متحدانش برای افزایش فشار به ایران، نیازی به هماهنگی در شورای امنیت نمی بینند. بدین ترتیب باید در ماه های آینده انتظار فشارهای بیشتر سیاسی بر جمهوری اسلامی را داشت. همزمانی این فشارها با سقوط قیمت نفت به کمتر از یک سوم ظرف چند هفته، روزهای سختی را برای جمهوری اسلامی به ارمغان خواهد آورد.

بیژن اقدسی

سی سال پس از استقرار جمهوری اسلامی، بیش از دو دهه پس از آخرین دور کشتار و سرکوب گسترده دگراندیشان و تلاش حکومت اسلامی در برقراری سکوت مرگآمیز در دهه نخست حیات آن و از جمله درسایه گسترش دانشگاهها در شهرهای بزرگ و کوچک کشور که به سهم خود منجر به گسترش و ژرفش قشر دانشجویی و جنبش آن شده است، جنبش دانشجویی بار دیگر به یکی از پیشتازترین بخشهای جنبشهای اجتماعی آزادیخواه و دگرگونیخواه تبدیل شده است.

سهراب مبشری

اگر کشمکش‌هاى کنونى در درون جمهورى اسلامى بدين بيانجامد که عامل بحران‌زايى مانند احمدی‌نژاد از صحنه سياست ايران حذف شود، بايد از اين امر استقبال کرد، نه از آن رو که رقباى احمدی‌نژاد در حکومت، بخواهند يا بتوانند به بخشى از خواست‌هاى تعيين‌کننده مردم گردن نهند، بلکه از آن رو که با افول احمدی‌نژاد، فصلى ديگر از حيات جمهورى اسلامى بسته خواهد شد

وهاب انصاری

نکته‌اى که همگان در نوشته‌ها، گفتارها و عکس‌العمل‌هاى خود بايد به آن توجه بکنند، اين است که نبايد چنين اقداماتى را که هنوز چگونگى انجام آن و منابع آن روشن نيست، به حساب فعالان و روشنفکران فرهنگ‌دوست و فرهيخته مردم آذربايجان بگذارند. نه تنها چنين اقداماتى را بايد با قاطعيت محکوم کرد، بلکه از نسبت دادن اعمالى از اين دست به مردم آذربايجان که نقش تاريخى در رشد و اعتلاى فرهنگ ايرانى داشته و دارند، اکيدا پرهيز کرد

سهراب مبشری

مخالفت اصولى با مجازات اعدام، استثنا نمی‌شناسد و حتى در مورد جنايتکارانى مانند صدام حسين نيز که مسئوليت آنان در کشتار صدها هزار نفر مسجل شده است، صادق است. اين نوشته، از استدلال اصولى در مخالفت با مجازات اعدام چشم می‌پوشد و تنها به مورد مشخص صدام حسين و شرايط مشخص عراق می‌پردازد. در مورد حکم اعدام صدام حسين، پافشارى بر يک اصل اعتقادى با رعايت مصلحت سياسى همسو شده است. اين مصلحت سياسى است که موضوع نوشته حاضر است

سهراب مبشری

در خوش‌بينانه‌ترين نگاه نيز نمی‌توان سال ٢٠٠۶ را سالى خوب براى جهان ناميد. در اين سال، کفه بيم بر کفه اميد سنگينى کرد. هر چند جوانه‌هاى اميد مانند برآمد جديد چپ در آمريکاى لاتين، در اين سال ديده شد، اما در ساير مناطق جهان، سير رويدادها در مجموع در جهت اميد نبود. آفريقا، کماکان قاره‌اى است که گويى به سيه‌روزى خود وانهاده شده است. در سودان، جامعه بين‌المللى نظاره‌گر فاجعه‌اى انسانى در منطقه دارفور در غرب اين کشور است که مردم آن قربانى جنگ داخلى و گرسنگی‌اند

سهراب مبشری

به سود اپوزيسيون جمهورى اسلامى است که نه روى تداوم و نه روى تخفيف اين تنش‌ها، حساب باز نکند. مدتهاست که ثابت شده است تقابل جمهورى اسلامى با جهان خارج، متضمن دستاوردى براى مردم و آزاديخواهان ايران نيست. از سوى ديگر، آغاز باب گفتگو بين غرب و جمهورى اسلامى نيز ارمغانى در عرصه حقوق انسانى مردم ايران با خود نخواهد آورد، چرا که اساساً چيزى که در اين گفتگوها محلى از اعراب نخواهد داشت، حقوق بشر است

سهراب مبشری

شرايط امروز ايران نيز از جهاتى به شرايط ٢۷ سال پيش، شباهت‌هايى دارد. همان گونه که حکومت، ٢۷ سال پيش نيازمند بحران سياست خارجى براى پيشبرد اهداف سياسى داخلى بود، امروز نيز جمهورى اسلامى می‌خواهد بحران سياست خارجى ناشى از ماجراجويى هسته‌اى خود را ادامه دهد تا سلطه خود بر جامعه ايران را تحکيم و تداوم بخشد. ٢۷ سال پيش، کشاندن محمدرضا پهلوى به پاى ميز محاکمه در محضر شيخ صادق خلخالى، همان قدر مسئله روز مردم ايران بود که امروز گشايش سلسله‌هاى سانترفوژ در نطنز مسئله مردم است

سهراب مبشری

مبارزه عليه نقض حقوق بشر در ايران، بايد تداوم يابد. اين مبارزه گاه با گام‌هاى کوچک پيش می‌رود، گام‌هايى که شايد از نظر بسيارى از رهروان، بيش از حد کوچک جلوه کند. آرى، آزادى شايد موقت دو زندانى سياسى در قياس با آن همه جنايت که مأموران حکومت در زندان‌ها مرتکب شده‌اند و می‌شوند و آخرين موارد پر سر و صداى آن، قتل اکبر محمدى و ولى فيض مهدوى بود، رويدادى با اهميت کمتر است، اما در حد خود از آن رو بااهميت است که به ما براى تداوم مبارزه انگيزه و روحيه می‌دهد. اين مبارزه، استقامت و پيگيرى می‌طلبد و گاه به جريان مداوم آبى می‌ماند که بايد سنگ خارا را بشکند

سهراب مبشری

تلاش فراوان پاپ و واتيکان براى آرام کردن مسلمانان نشانگر آنست که کليساى کاتوليک، کوچکترين علاقه‌اى به جنگ مذهبى با مسلمانان ندارد. کليساى کاتوليک هر جا که در کشورهاى داراى جمعيت مسلمان فعاليت کند، بايد در صورت درگرفتن جنگ مذهبى نگران جان فرستادگان خود و پيروان کاتوليسيسم باشد، کما اينکه در پى سخنان پاپ، يک راهبه کاتوليک در بيمارستانى در موگاديشو پايتخت سومالى که اخيراً دور از توجه افکار عمومى جهان به جولانگاه افراطيون مسلمان تبديل شده است، به ضرب گلوله کشته شد

سهراب مبشری

«خبرهاى خوش هسته‌ای» دولت احمدی‌نژاد مانند توليد کيک زرد و آب سنگين، در ميان برخى کسانى که طرفدار حکومت نيستند يا حتى مخالف حکومتند، به عنوان اخبار خوب و شواهدى بر پيشرفت کشور تلقى می‌شود. آرامش خاطر خطرناکى بر جامعه ايران حکمفرماست. گويى کسى نگران اين نيست که آمريکا به ايران حمله نظامى کند يا تحريم‌هاى خارجى ضربات مهمى به اقتصاد کشور بزند. در نتيجه اين آرامش خطرناک نگران‌کننده، حکومت دست خود را در پيشبرد سياست مقابله‌جويانه خود باز می‌بيند

صفحه‌ها