محمدرضا نیکفر

نمودهای کُنشی یک انقلاب بی‌کُنش

تحولات پیش رو به احتمال بسیار طبق الگوی کلاسیک انقلاب پیش نخواهد گرفت. ما پا در روند یک “دگرگشت” پیچیده و طولانی گذاشته‌ایم. دگرگشت به نقطه تعیین‌کننده‌اش می‌رسد آنجایی که به رژیم تحمیل شود که مشروعیت‌اش را به رأی بگذارد. برای تحمیل چنین چیزی به رژیم ابتدا باید یک نبرد سنگر به سنگر را پیش برد. تنها اتکا به نبرد خیابانی، خطرناک است. باید همه سنگرهای مدنی را تصرف کرد. ...

مسأله ایران – در نقد ایدئولوژی ایرانی

با مقدمه ای از محمد حیدری

هم نظام شاهی یک نظام تبعیض بود، هم معرف کامل نظام ولایی آپارتایدِ خودویژه‌ی آن است. بنابراین اگر بخواهیم به عمق رویم، در جایی که مسأله‌ی عمده‌ی سیاسی در ایران را نظام ولایی و چاره‌ی آن را سکولار شدن می‌خوانیم، سزاوار است که سکولاریزاسیون را در معنای کنونی ایرانی‌اش به عنوان رفع تبعیض معرفی کنیم و هنجار و بایستگی عدالت را بر آن ناظر بدانیم.

گفتگو با محدرضا نیکفر درباره 41 سالگی جنبش فدایی

اما اگر بخواهیم آرامآرام روشنگری کنیم و تشکلهای مناسبی بسازیم، مجموعه تجربیات جهان در دو - سه قرن گذشته نشان میدهد که این کار شدنی است. فداییان به صورتی نسنجیده همه راهها رابسته اعلام کردند و تصور کردند فقط یک راه وجود دارد که آن هم مخفی شدن و به خانه تیمی رفتن و عملیات چریکی کردن است. آنها گفتند: یا این راه یا "بقا"یی که پیامد آن فساد و تباهی است! این نگرش، از یک "بنبست" ذهنی برخواسته بود. فداییان بنبستی را نشکستند، بلکه برعکس بنبست ایجاد کردند.

خشونت دینی و خشونت سکولار

در مجموع ممکن نیست که پروندهی دین و پروندهی سکولاریسم را در عصر جدید به طور کامل از یکدیگر جدا کنیم. از این نظر شاید نتوان به این پرسش که در عصر جدید از میان خشونت دینی و خشونت سکولار کدام یک پروزنتر بودهاند، پاسخی تمیز، یعنی مبتنی بر تمایزی دقیق داد. این در نهایت بدان برمیگردد که در جامعه هیچ چیز تمیزی وجود ندارد. آلودگی هر یک از ما، بقیه را هم، با وجود همهی ادعاهایشان آلوده میکند. ما همگی دستان آلودهای داریم.

نهاد دین

• موضوع این نوشته توصیف فشردهی برخی ویژگیهای نهاد دین است. نهادِ دین، دینِ نهادی شده است، همان نهادی است که سازمان اجتماعی آن را متولیان رسمی دین تشکیل میدهند. در این نوشته میان دین و دینی فرق گذاشته میشود. دین در معنای مشخص آن نهاد دین است که تمامیت دین را در برنمیگیرد. کل آنچه دینی خوانده میشود، از آن برنمیآید و برای توجیه خود به آن برنمیگردد ...

دینْ جداخواهی و دولتْ جداخواهی

این نوشته زمینهی بحث جدایی دین و دولت را میکاود، موضع اصلی جدل بر سر سکولاریسم را در موقعیت کنونی ایران نشان میدهد و چشماندازی را میگشاید که در آن خطوطی از اختلافها و چالشهای پیش رو روشنی مییابند ...

اشتراک در RSS - محمدرضا نیکفر