سامانه اینترنتی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)

GOL-768x768-1

۱۷ آبان, ۱۴۰۵ ۰۲:۴۳

یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ - ۰۲:۴۳

انقلاب اجتماعی اسپانیا علیه فاشیسم

این فرض که تصمیم دولت جبهه مردمی جمهوری‌خواه برای سرکوب انقلاب صرفاً بر اساس دلایل "عملی" ناشی از ضرورت‌های جنگ بوده است، یک مغالطه است.
Getting your Trinity Audio player ready...

پس از سرکوب قیام نظامی در تقریباً دو سوم اسپانیا، قدرت توسط کمیته‌های بی‌شماری اعمال می‌شد که بسیاری از آنها متعلق به جبهه مردمی بودند و کنفدراسیون اتحادیه‌های کارگری اسپانیا مستقیماً در آنها دخیل بود. در کاتالونیا، کمیته‌ها منعکس‌کننده نفوذ نیروهای انقلابی بر رویدادهای سیاسی بودند. آنها عمدتاً خود را کمیته‌های “انقلابی” یا “ضد فاشیست” می‌ نامیدند. ترکیب آنها به قدرت محلی سازمان‌های مختلف بستگی داشت. به طور کلی، اعضای آنها توسط سازمان‌ های مختلف شرکت‌کننده به عنوان نماینده معرفی می‌شدند. تنها تعداد کمی از آنها توسط مردم محلی انتخاب می‌شدند.

 نویسنده:Andy Durgan – در تابستان ۱۹۳۶، فرانسیسکو فرانکو کودتای خود را علیه جمهوری اسپانیا آغاز کرد. در مناطق تحت کنترل جمهوری‌خواهان، مقاومت ضد فاشیستی به یک انقلاب اجتماعی تبدیل شد که قدرت سرمایه‌داران و زمین‌داران بزرگ را به چالش کشید. جنگ داخلی اسپانیا اغلب به عنوان مبارزه‌ای بین دموکراسی و فاشیسم به تصویر کشیده می‌شود. با این حال، چنین رویکردی نمی‌تواند واقعیت اجتماعی-سیاسی اسپانیا را در دهه ۱۹۳۰ به تصویر بکشد. قطب‌بندی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در درون دولت اسپانیا در سال‌های منتهی به جنگ داخلی و فروپاشی دموکراسی بورژوایی در نتیجه آن، منجر به وقوع درگیری مسلحانه و انقلاب شد.

پیروزی انتخاباتی جبهه مردمی در فوریه ۱۹۳۶ مرحله جدیدی از اصلاحات اجتماعی را آغاز نکرد، بلکه ناتوانی دموکراسی جمهوری‌ خواه را در غلبه بر قدرت طبقات مسلط آشکار کرد. این طبقات نیز به نوبه خود مصمم بودند از هرگونه چالشی برای قدرت خود جلوگیری کنند. پیروزی جبهه مردمی امواج جدیدی از بسیج توده‌های کارگر را در مناطق شهری و روستایی به راه انداخت که دولت جمهوری‌خواه ۱۹۳۱ پیش از این سعی در سرکوب آن داشت. جناح راست، به نوبه خود، دیگر در سال ۱۹۳۶ به دنبال نابودی دموکراسی جمهوری‌ خواه از درون نبود، بلکه در عوض کودتای نظامی را انتخاب کرد.

جنبش کارگری

آینده جمهوری نه تنها به اقدامات دشمنان راست‌گرای آن، بلکه به جنبش کارگری نیز وابسته بود. در مورد جناح انقلابی سوسیالیست‌ها، به رهبری لارگو کابالرو Largo Caballero، در سال ۱۹۳۶ از تکرار سیاست مشارکت در دولت از سال ۱۹۳۱ تا ۱۹۳۳ خودداری کرد. این جناح اصرار داشت که حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا (PSOE) به دولت جدید نپیوندد. این جناح وظیفه “به سرانجام رساندن انقلاب بورژوایی” را به احزاب چپ جمهوری‌خواه واگذار کرد.

این دیدگاه شماتیک از مارکسیسم به این معنی بود که لارگو کابالرو و پیروانش فاقد استراتژی برای به دست گرفتن قدرت بودند. جناح چپ PSOE منفعلانه منتظر بود تا جمهوری‌خواهان راه را برای به قدرت رسیدن یک دولت سوسیالیستی هموار کنند. در مقابل، جناح راست “رئال‌پلیتیک” PSOE، به رهبری ایندالسیو پریتوIndalecio Prieto و با حمایت حزب کمونیست (PCE)، از ادامه دولت ائتلافی با جمهوری‌خواهان چپ‌گرا حمایت کرد و بدین ترتیب برنامه اصلاحات جمهوری‌خواهان را تکمیل کرد. جناح چپ حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا (PSOE)، که بخشی از پایگاه خود را به استالینیسم (به‌ویژه از طریق ادغام جوانان سوسیالیست (FJS) و جوانان کمونیست برای تشکیل جوانان سوسیالیست متحد (JSU)) از دست داده بود، در اثر رویدادها از بین رفت. در نهایت، این جناح پذیرفت که PSOE به طور کلی همان سیاست‌های رقبای «رئال‌پلیتیک» خود را در درون حزب اتخاذ کند.

در آستانه جنگ داخلی، CNT آنارشیست، نفوذ قابل توجهی بر جنبش کارگری کاتالونیا katalanische داشت. این حزب همچنین در اندلسAndalusien ، آراگون و جامعه والنسیا  Aragon und in der Region Valencia  قوی بود. علاوه بر این، CNT در آستوریاس و مادرید Asturien und Madrid، جایی که از نظر تاریخی، سوسیالیست‌ها نیروی غالب در جنبش کارگری بودند، قدرت قابل توجهی داشت.

در آن زمان، اختلافات عمیقی در صفوف آنارشیست‌ها بین آنارکو-سندیکالیست‌ها از یک سو و بخش‌های مختلف صرفاً آنارشیستی، که مهمترین آنها فدراسیون آنارشیستی ایبری (FAI) بود، از سوی دیگر وجود داشت. با این حال، همه این جریان‌ های آنارشیستی یک وجه مشترک داشتند: سیاست‌گریزی. در ماه‌های اول سال ۱۹۳۶، CNT، که در اثر سرکوب و انشعابات ایدئولوژیک ضعیف شده بود، در روابط خود با بقیه چپ‌های سیاسی موضعی کمتر انعطاف‌ناپذیر اتخاذ کرد. حرکتی که می‌توان آن را مقدمه‌ای برای مشارکت مستقیم بعدی آن در دولت زمان جنگ دانست.

در انتخابات فوریه ۱۹۳۶، CNT، برای اینکه آزادی ده‌ها هزار عضو زندانی را به خطر نیندازد، برخلاف سال ۱۹۳۳، از مبارزه برای عدم شرکت در انتخابات خودداری کرد. این تصمیم آنارشیست‌ها مبنی بر عدم فراخوان تحریم انتخابات، به طور قابل توجهی به پیروزی جبهه مردمی کمک کرد. در ماه مه ۱۹۳۶، CNT چهارمین کنگره خود را در ساراگوسا Saragossa برگزار کرد، که نقطه عطفی در تاریخ CNT، هم از نظر ایدئولوژیک و هم به دلیل فراخوان آن برای اتحاد کارگران، محسوب می‌شود. نمایندگان CNT که از سرکوب کمون آستوریا asturischen Kommune در اکتبر ۱۹۳۴ شوکه شده بودند، از اتحاد انقلابی با UGT به عنوان اولین گام به سوی انقلاب اجتماعی حمایت کردند. با این حال، این کنگره نقاط ضعف CNT را نیز آشکار کرد. در حالی که ماهیت کمونیسم آزادی‌خواه به تفصیل و به صورت انتزاعی مورد بحث قرار گرفت ، به وضعیت فعلی و تهدید قریب‌الوقوع کودتای نظامی پرداخته نشد.

حزب تازه تأسیس کارگران اتحادیه مارکسیستی (POUM) نیز از اتحاد کارگران حمایت می‌کرد، اما از طریق سازماندهی مجدد اتحادهای کارگری که نقش کلیدی در جنبش انقلابی ۱۹۳۴ ایفا کرده بودند. POUM اتحادهای کارگری را به عنوان عنصری اساسی برای غلبه بر سرمایه‌داری با مفهوم جبهه مردمی که آن را به عنوان یک اتحاد سیاسی تابع جمهوری‌خواهی خرده بورژوایی می‌دانست، در تضاد قرار می‌داد.

در عین حال، حزب پوم (POUM) بر ضرورت یک حزب انقلابی بزرگ تأکید داشت. این واقعیت که چنین حزبی در سال ۱۹۳۴ وجود نداشت، به گفته‌ی پوم، دلیل قاطعی برای شکست جنبش ۱۹۳۴ بود. پوم، به عنوان یک حزب جدید، امیدوار بود که رادیکال‌ترین بخش‌های سوسیالیست‌ها، به ویژه جوانان را به خود جلب کند. این واقعیت که شاخه‌ی جوانان حزب سوسیالیست در بهار ۱۹۳۶ تحت تأثیر استالینیسم قرار گرفت، ضربه‌ی مهلکی به این امید وارد کرد.

انقلاب

انقلابی که در پاسخ به قیام نظامی ژوئیه ۱۹۳۶ رخ داد، پایان چرخه‌ی انقلابی را که با پیروزی بلشویک‌ها در سال ۱۹۱۷ آغاز شده بود، رقم زد. تنها در عرض چند روز، طبقه‌ی کارگر، همانطور که آندرو نین Andreu Nin می‌گوید، «مشکلات اساسی»، مشکل ارضی، مشکل کلیسا، مشکل ارتش و در نهایت مسئله‌ی کاتالونیا ،هر چیزی را که «بورژوازی لیبرال» به مدت پنج سال قادر به حل آن نبود، حل کرده بود. طبقه کارگر نه برای یک جمهوری دموکراتیک، بلکه برای یک انقلاب سوسیالیستی می‌جنگید.

سنگ بنای این انقلاب، اشتراکی‌سازی صنعت و کشاورزی بود: تجربه‌ای بی‌نظیر از خودگردانی مردمی در تاریخ جنبش کارگری. در بسیاری از موارد، تصاحب مشاغل یا زمین‌ها یک فرآیند خودجوش بود و به دنبال آن حمایت سازمان‌های کارگری را به دنبال داشت. اشتراکی‌سازی صنعت تحت نظارت CNT در کاتالونیا، جایی که نیمی از صنعت اسپانیا در آن زمان متمرکز بود، فراتر از هر بخش دیگری از کشور پیش رفت.

اشتراکی‌سازی در حومه والنسیا valencia ، به ویژه در کشاورزی، نیز گسترده بود. علاوه بر موارد والنسیا، شناخته‌ شده‌ ترین اشتراکی‌های کشاورزی، آن‌هایی بودند که توسط آنارشیست‌ها در شرق آراگون سازماندهی شده بودند. اگر چه حضور شبه‌ نظامیان CNT در منطقه برای توسعه آنها مهم بود، اما ابتکار عمل اغلب از نیروهای محلی بود. این امر به ویژه در شهرهایی که کمونیسم آزادی‌خواه در جریان قیام آنارشیستی دسامبر ۱۹۳۳ اعلام شده بود، صادق بود. اشتراکی‌سازی کشاورزی همچنین در سراسر اندلس و کاستیا Andalusien und Kastilien گسترش یافت.

در مناطق شهری، انقلاب اغلب شامل اشغال و مصادره ساختمان‌ها می‌شد. سپس این ساختمان‌ها به عنوان مقر سازمان‌ های ضد فاشیستی و همچنین مدارس، بیمارستان‌ها و غذاخوری‌های عمومی مورد استفاده قرار گرفتند. علاوه بر این، برای بسیاری از زنان، انقلاب و جنگ به معنای رهایی از حبس خانگی سنتی آنها بود و برای اولین بار به آنها امکان حضور جمعی در عرصه عمومی را داد. آنها برای اولین بار در مقیاس بزرگ‌تری از نظر سیاسی فعال شدند و به طور دسته جمعی به سازمان‌ های زنان ضد فاشیستی پیوستند یا در کارخانه‌ها کار کردند. اقلیتی نیز در مبارزه مسلحانه شرکت کردند.

در قلب تمام مقاومت‌ها در برابر قیام ژنرال‌ها، سازمان‌های کارگری قرار داشتند، و نه تنها در مناطقی که انقلاب اجتماعی قوی‌ تر بود. اتحادیه‌های کارگری و احزاب کارگری، شبه‌نظامیانی را برای مبارزه با شورشیان در سراسر منطقه جمهوری‌خواهان سازماندهی کردند. در تابستان ۱۹۳۶، تقریباً ۱۵۰۰۰۰ شبه‌نظامی در جبهه‌های مختلف می‌جنگیدند. فراتر از مراکز انقلابی کاتالونیا و جامعه والنسیا، اتحادیه‌های کارگری در مناطق دیگر در صنعت مداخله کردند و اشکال مختلفی از کنترل کارگری را برقرار کردند.

جبهه مردمی در مواجهه با جنگ و انقلاب

با توجه به برتری نظامی فرانکوئیست‌ها Franquisten که به شدت توسط قدرت‌های فاشیستی حمایت می‌شدند ، احزاب اصلی جبهه مردمی (جمهوری‌خواهان، سوسیالیست‌ها و کمونیست‌ها) معتقد بودند که جنگ باید در دفاع از دموکراسی بورژوایی انجام شود. آنها استدلال می‌کردند که تنها از این طریق می‌توانند حمایت طبقات متوسط و کمک نظامی از دموکراسی‌ های غربی و مهمتر از همه، بریتانیای کبیر و فرانسه را تضمین کنند. این موضع، نیروهای جبهه مردمی را به سرکوب انقلاب اجتماعی که در بخش‌های بزرگی از قلمرو جمهوری‌خواهان در جریان بود، یا حداقل تلاش برای به حداقل رساندن وجود آن سوق داد.

تاریخ‌نگاری معاصر و کنونی فرض را بر این گذاشته است که بورژوازی یا حداقل بخشی از آن، توسط احزاب جمهوری‌خواه چپ‌گرا نمایندگی می‌شد. آن‌ها این واقعیت را که این احزاب نقش محوری در دولت‌های جمهوری‌ خواه سال‌های ۱۹۳۱ و ۱۹۳۶ ایفا کردند، به عنوان توجیهی برای این دیدگاه ذکر می‌کنند. با این حال، در واقعیت، پایگاه اجتماعی بورژوازی در سطح انتخاباتی چندان پایدار نبود. در خارج از کاتالونیا، تنها منطقه‌ای که این جنبش از حمایت توده‌ای (از طریق ERC) برخوردار بود، پایگاه اجتماعی جمهوری‌خواهی چپ‌گرا کاملاً محدود بود؛ اساساً به خرده بورژوازی شهری و چند گروه حرفه‌ای بسیار خاص، مانند معلمان، محدود می‌شد.

نتایج انتخابات در طول سال‌های جمهوری به وضوح محدودیت‌های حمایت از آنها را نشان می‌دهد. در سال ۱۹۳۱، به استثنای کاتالونیا، ۱۱۱ نماینده جمهوری‌خواه چپ‌گرا در ائتلاف با حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا (PSOE) و حزب رادیکال انتخاب شدند و در سال ۱۹۳۶، ۱۲۹ نفر به عنوان بخشی از جبهه مردمی انتخاب شدند. آنها بدون اینکه عضوی از یک ائتلاف ملی باشند، در سال ۱۹۳۳ تنها چهارده کرسی (در مقایسه با ۲۱ کرسی در کاتالونیا) به دست آوردند که نه کرسی از طریق توافق‌های محلی با رادیکال‌ها و پنج کرسی به لطف حمایت محلی از حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا (PSOE) به دست آمد.

در سطح بین‌المللی، متحدان به ظاهر طبیعی جمهوری، یعنی دموکراسی‌های لیبرال فرانسه و بریتانیای کبیر، به استثنای قابل توجه مکزیک، نه تنها با امتناع از ارسال سلاح‌های لازم برای دفاع از دولت مشروع اسپانیا، آن را رها کردند. آنها از طریق نمایش سیاست «عدم مداخله»، سیاستی را دنبال کردند که منجر به انزوای تقریباً کامل اسپانیای جمهوری‌خواه شد. مشارکت آلمان و ایتالیا در کمیته عدم مداخله، بارزترین نمونه بدبینی این سیاست بدنام بود.

در واقع، نه فرانسه و نه بریتانیا هیچ علاقه‌ای به حمایت از دولت به ظاهر ضعیف اسپانیا که ظاهراً از حمایت سیاسی و اجتماعی قابل توجهی از نیروهای رادیکال برخوردار بود، نداشتند. دولت جبهه مردمی فرانسه، تحت فشار شدید طبقات حاکم، رهبری نظامی و امپریالیسم بریتانیا، به سرعت اعلام اولیه خود مبنی بر تحویل سلاح به جمهوری را لغو کرد. دولت بریتانیا آزانا را “کرنسکی اسپانیا” می‌دانست و معتقد بود که “بلشویسم” در آغاز جنگ داخلی در آستانه به قدرت رسیدن است. اظهارات متعدد وزرای کابینه بریتانیا نشان می‌داد که فرانکو بهترین گزینه برای محافظت از منافع امپریالیستی و سرمایه‌داری بریتانیا  است.

استالینیسم

با انحطاط انقلاب روسیه و به قدرت رسیدن استالین، احزاب کمونیست کاملاً تابع نیازهای سیاسی مسکو بودند. تغییر جهت کمینترن به سمت سیاست جبهه مردمی در درجه اول ناشی از نیاز به مهار تهدید بقای اتحاد جماهیر شوروی توسط آلمان نازی بود. این تهدید، تشکیل یک اتحاد بین‌المللی با دموکراسی‌ها  به‌ویژه فرانسه – علیه قدرت‌های فاشیستی را ضروری ساخت. بنابراین، جبهه مردمی به عنوان ابزاری برای سیاست خارجی شوروی در سطح ملی عمل می‌کرد. اتخاذ این جهت‌گیری جدید سیاسی توسط احزاب کمونیست در این دوره نه بر اساس تحلیل وضعیت اجتماعی-سیاسی در کشورهای مربوطه، بلکه بر اساس منافع سیاست خارجی اتحاد جماهیر شوروی تعیین می‌شد.

برخلاف خط سیاسی فاجعه‌بار قبلی احزاب کمونیست که احزاب سوسیالیست را با «فاشیسم اجتماعی» برابر می‌دانست و آنها را به عنوان بزرگترین خطر برای طبقه کارگر طبقه‌بندی می‌کرد، سیاست جبهه مردمی اکنون حداقل لزوم مقابله با تهدید راست افراطی را تصدیق می‌کرد. این امر منجر به افزایش قابل توجه نفوذ کمونیست‌ ها در بسیاری از کشورها، از جمله اسپانیا، شد. با شروع جنگ، حزب کمونیست اسپانیا (PCE) به قدرتمند ترین حزب سیاسی در قلمرو جمهوری تبدیل شد. تا اواسط سال ۱۹۳۷، تعداد اعضای آن به ۳۰۰۰۰۰ نفر افزایش یافته بود، ده برابر سطح آن قبل از ژوئیه ۱۹۳۶ – در حالی که PSUC (شاخه کاتالان katalan آن) بیش از ۵۰۰۰۰ عضو و JSU حدود ۲۵۰۰۰۰ نفر داشتند.

این افزایش نفوذ به دلایل مختلفی بود. دفاع قاطع و مداوم کمونیست‌ها از جبهه مردمی، افراد تازه سیاسی شده‌ای را که قیام نظامی و فاشیسم را رد می‌کردند، جذب کرد،از جمله بخش‌هایی از خرده بورژوازی که از افراط‌ گرایی‌های انقلاب و حملات به املاک خصوصی وحشت داشتند. علاوه بر این، کمونیست‌ها با حمایت از تمرکز نظامی و انضباط آهنین، حمایت افسران حرفه‌ای متعددی را که به جمهوری وفادار مانده بودند، به دست آوردند. با این حال، مهمتر از همه، حمایت نظامی اتحاد جماهیر شوروی از جمهوری به افزایش اعتبار حزب کمونیست اسپانیا کمک کرد.

یکی از عواملی که اغلب در توضیح نفوذ فزاینده کمونیسم نادیده گرفته می‌شود، تصویر مداوم حزب به عنوان «حزب انقلاب روسیه» و خودانگاره آن به عنوان یک نیروی انقلابی بود. این واقعیت که حزب کمونیست اسپانیا، علیرغم تعهد ادعایی خود به دفاع از دموکراسی جمهوری، از ضرورت «دموکراسی از نوع جدید»، «انقلاب مردمی» و «جنگ انقلابی ملی» سخن می‌گفت، واقعیت‌های سیاسی و اجتماعی در منطقه جمهوری را منعکس می‌کرد.

استفاده گسترده از نمادگرایی شوروی و روش‌های انقلابی در بسیج جمعیت مادرید در نوامبر ۱۹۳۶، شواهد بیشتری از رابطه به ظاهر متناقض کمونیست‌ها با دموکراسی بورژوایی ارائه داد. بنابراین، منطقی بود که نتیجه بگیریم جبهه مردمی صرفاً یک میان‌پرده تاکتیکی ضروری، یک مرحله مقدماتی،در مسیر استقرار سوسیالیسم بود. چنین دوگانگی‌هایی به جذابیت روزافزون استالینیسم برای بخش قابل توجهی از FJS کمک کرد.

در نهایت، تنها حزب کمونیست اسپانیا (یا حزب سوسیالیست کاتالونیا در کاتالونیا) با نظم و ساختار لنینیستی خود، برخلاف جناح‌های لیبرال و اصلاح‌طلب، قادر به پایان دادن به فعالیت‌های انقلابی در حال انجام در منطقه جمهوری‌خواهان و هدایت سیاسی تلاش‌های جنگی جبهه مردمی بود.

آنارشیسم پیش از قدرت 
پس از سرکوب قیام نظامی در تقریباً دو سوم اسپانیا، قدرت توسط کمیته‌های بی‌شماری اعمال می‌شد که بسیاری از آنها متعلق به جبهه مردمی بودند و  کنفدراسیون اتحادیه‌های کارگری آنارکو-سندیکالیست اسپانیا (CNT) مستقیماً در آنها دخیل بود. در کاتالونیا، کمیته‌ها منعکس‌کننده نفوذ نیروهای انقلابی بر رویدادهای سیاسی بودند. آنها عمدتاً خود را کمیته‌های “انقلابی” یا “ضد فاشیست” می‌ نامیدند. ترکیب آنها به قدرت محلی سازمان‌های مختلف بستگی داشت. به طور کلی، اعضای آنها توسط سازمان‌ های مختلف شرکت‌کننده به عنوان نماینده معرفی می‌شدند. تنها تعداد کمی از آنها توسط مردم محلی انتخاب می‌شدند.*

برای غلبه بر عدم هماهنگی و پراکندگی قدرت در هفته‌های اول در منطقه جمهوری‌خواهان، انواع مختلفی از کمیته‌ها در سطوح منطقه‌ای و استانی تأسیس شدند. تقریباً همه آنها علاوه بر CNT (حزب کمونیست ملی)، توسط سازمان‌های جبهه مردمی در سطح محلی حمایت می‌شدند. استقلال و رادیکالیسم آنها بسته به موقعیت مکانی‌شان متفاوت بود. مهمترین آنها کمیته مرکزی شبه‌نظامیان ضد فاشیست (CCMA) در کاتالونیا بود. از آنجایی که دولت کاتالونیا قادر به مدیریت اوضاع نبود، به کارگران و نیروهای جمهوری‌خواه پیشنهاد ایجاد یک کمیته واحد برای هماهنگی مبارزه با شورشیان را داد. بنابراین در ۲۱ ژوئیه، CCMA با اکثریت آرا از جبهه مردمی تأسیس شد. تصمیمات کمیته جدید نشان دهنده قدرت انقلاب بود. علاوه بر سازماندهی نظامی، CCMA اولین گام‌ها را برای کنترل اقتصاد، مسدود کردن حساب‌های بانکی افرادی که از قیام حمایت کرده بودند و اجرای اقداماتی برای کمک به مشاغل متعلق به کارگران برای ادامه پرداخت دستمزدها برداشت.

در بیشتر مناطق باقی مانده از قلمرو جمهوری، کمیته‌هایی تشکیل شدند که  مانند CCMA در هفته‌های اول جنگ داخلی قدرت بالفعل را در دست داشتند. جهت‌گیری سیاسی اکثر این کمیته‌ها نشان دهنده نفوذ سازمان‌های جبهه مردمی بود. اوضاع چنان قطبی شده بود که آنها در چندین مکان، مانند کمیته‌های کارتاخنا، خیخون، مالاگا، والنسیا، و به ویژه شورای آراگون که در اکتبر ۱۹۳۶ تأسیس شد و تحت سلطه آنارشیست‌ها بود، به شیوه‌ای کاملاً رادیکال عمل کردند.

معضل آنارشیست‌ها

با این حال، از آنجایی که کمیته‌ها، که کاملاً پراکنده باقی مانده بودند، نتوانستند قدرت خود را تثبیت کنند، انقلاب نتوانست به طور کامل پیروز شود. با توجه به این شرایط، آینده انقلاب به CNT بستگی داشت که اعضای آن در طول جنگ دو برابر شد و به ۱،۵۰۰،۰۰۰ عضو رسید. برای آنارشیست‌ها، انقلاب بخشی از واقعیت آنها بود، تا جایی که در بخش‌های بزرگی از منطقه جمهوری، طبقه کارگر خیابان‌ها، کارخانه‌ها و زمین را کنترل می‌کرد. با این حال، سازمان‌های کارگری ساختارهای ارتباطی، تجارت خارجی یا بانکداری را کنترل نمی‌ کردند. مهمتر از همه، با تأسیس ارتش خلق در پاییز ۱۹۳۶، آنها کنترل عنصر کلیدی جنگ و انقلاب: نیروهای مسلح را از دست دادند. با توجه به خلأ ناشی از فروپاشی تقریباً کامل دولت جمهوری، آنارشیست‌ها خیلی زود با یک دوراهی مواجه شدند. در ۲۱ ژوئیه، در جلسه عمومی منطقه‌ای CNT کاتالونیا، یک روز پس از شکست کودتاچیان، این سوال مطرح شد.

در واقع، این دوگانگی بین «دیکتاتوری» یا «همکاری» نبود، بلکه بین اتحاد کارگران با سایر نیروهای فراتر از اردوگاه آنارشیست‌ها، با هدف دستیابی به اهداف مشترک، یا تبعیت از دستور کار جبهه مردمی بود که دیر یا زود به معنای پایان انقلاب بود.از آنجایی که آنها با ایجاد یک دولت جدید مخالف بودند، در نهایت با دولت موجود همکاری کردند یا به طور دقیق‌تر در مورد دولت اسپانیا در سال ۱۹۳۶، با بازسازی دولت جمهوری. در اوایل نوامبر ۱۹۳۶، چهار آنارشیست، که با وضعیت نظامی به طور فزاینده‌ای بحرانی روبرو بودند، به دولت جمهوری پیوستند.

روند ضدانقلاب در قلمرو جمهوری با نبردهای خیابانی اوایل ماه مه ۱۹۳۷ به اوج خود رسید. یک هفته بعد، تشکیل دولتی به رهبری سوسیالیست میانه‌رو خوان نگرین Juan Negrín، بدون مشارکت آنارشیست‌ها به معنای تثبیت نهایی دولت بورژوایی و سرکوب انقلابی‌ترین نیروها، به ویژه حزب پوم، بود. او قربانی یک کارزار بدنام‌سازی بی‌رحمانه توسط استالینیسم شد. آخرین سنگر انقلاب، شورای تحت کنترل آنارشیست‌ها در آراگون بود که در اوت ۱۹۳۷ توسط دولت مادرید منحل شد. در فوریه ۱۹۳۸، CNT که در آن زمان کاملاً خود را به همکاری با دولت جمهوری متعهد کرده بود، به دولت بازگشت.

آیا یک جایگزین انقلابی ممکن بود؟

باید بررسی شود که آیا جایگزینی برای رویکرد جبهه مردمی مبنی بر جنگ برای دفاع از دموکراسی به قیمت انقلاب اجتماعی وجود داشت یا خیر. استراتژی نظامی دولت جمهوری، استفاده از تاکتیک‌های غیرمتعارف یا انقلابی را رد می‌کرد. این امر تا حدودی به دلیل تمایل دولت جمهوری برای حفظ کنترل سیاسی در قلمرو خود و معرفی خود به عنوان یک دولت لیبرال به جهان بود. با این حال، با توجه به برتری نظامی قاطع دشمن، پایبندی دولت جمهوری به یک استراتژی نظامی متعارف شانس کمی برای موفقیت داشت.

این فرض که تصمیم دولت جبهه مردمی جمهوری‌خواه برای سرکوب انقلاب صرفاً بر اساس دلایل “عملی” ناشی از ضرورت‌های جنگ بوده است، یک مغالطه است. سیاست‌های جبهه مردمی، به ویژه تبعیت آن از منافع امپریالیستی، پیامدهای نظامی داشت. به عنوان مثال، عقب‌نشینی کشتی‌های نیروی دریایی جمهوری‌خواهان از تنگه جبل الطارق در همان آغاز جنگ، تحت فشار دولت بریتانیا، راه را برای فرانکو هموار کرد تا هزاران سرباز را از شمال آفریقا به شبه جزیره منتقل کند. به همین ترتیب، امتناع دولت جبهه مردمی از اعلام استقلال مراکش و در نتیجه حمایت از قیام در مناطق داخلی فاشیست، به نفع نیروهای کودتا بود. دلیل این تصمیم دولت مادرید این بود که به منافع امپریالیسم فرانسه نیز آسیب می‌زد.

یک استراتژی نظامی جایگزین می‌بایست بیشتر بر بسیج گسترده جمعیت تکیه می‌کرد (همانطور که در نبرد مادرید در نوامبر ۱۹۳۶ اتفاق افتاد). یک جایگزین مناسب، یک جنگ دفاعی فرسایشی همراه با حملات غافلگیرانه محدود بود. مطمئناً، عناصر جنگ چریکی نیز برای مبارزات جمهوری‌خواهان منطقی بود. چنین استراتژی‌ای می‌توانست از نبردهای گسترده و سنگین علیه دشمنی که از نظر نظامی بسیار برتر بود، جلوگیری کند. در عین حال، اقداماتی مانند اعلام استقلال مراکش و حمایت نظامی از جنبش استقلال مراکش یا اعلام اعطای زمین به دهقانان، می‌توانست به ایجاد ناآرامی در پشت جبهه دشمن کمک کند.

البته، نمی‌توان با اطمینان گفت که چنین استراتژی جنگ انقلابی موفقیت‌آمیز بوده است. اگرچه دفاع از مادرید نمونه خوبی در این زمینه است. علاوه بر این، وضعیت بین‌المللی برای جمهوری مطلوب نبود، زیرا احزاب کمونیست و سوسیال دموکرات هر دو نفوذ قابل توجهی در سطح بین‌المللی داشتند. نمی‌توان گفت که وجود یک دولت انقلابی در اسپانیا چه تأثیری بر جنبش‌های کارگری فراتر از مرزهای کشور داشته است. سابقه سال ۱۹۱۷ نشان می‌دهد که این امر می‌توانست به عنوان یک کاتالیزور عمل کند و منجر به تقویت سایر جنبش‌های سیاسی مبارزه طبقاتی شود.

جنگ و انقلاب

تاریخ جنگ داخلی اغلب شکاف درون نیروهای ضد فاشیست را به عنوان درگیری بین کسانی که پیروزی در جنگ را در اولویت قرار می‌دادند (کمونیست‌ها، جمهوری‌خواهان و سوسیالیست‌ها) و کسانی (CNT و POUM) که منافع انقلاب را بالاتر از منافع جنگ قرار می‌دادند، به تصویر می‌کشد: مورخان از تضاد بین جنگ و انقلاب صحبت می‌کنند. هرگز چنین نبود. هم CNT و هم POUM از ضرورت پیشبرد همزمان جنگ و انقلاب صحبت می‌کردند. آنها از انجام یک جنگ انقلابی حمایت می‌کردند. برای آنها، جنگ و انقلاب به طور جدایی‌ناپذیری به هم مرتبط بودند. به ویژه POUM یک سیاست نظامی را دنبال کرد که ایجاد یک ارتش انقلابی را با الگوبرداری از ارتش سرخ شوروی در طول جنگ داخلی روسیه در نظر داشت. با این حال، واضح است که چنین ارتشی بدون یک دولت انقلابی مبتنی بر دموکراسی از پایین، بر اساس کمیته‌های کارگران، دهقانان و شبه‌نظامیان، نمی‌توانست ساخته شود.

حزب POUM معتقد بود که تثبیت انقلاب، حداقل در کاتالونیا  مستلزم تصاحب قدرت توسط طبقه کارگر است. با توجه به توازن واقعی قوا، این امر بدون CNT غیرممکن بود. متقاعد کردن CNT  یا حداقل بخشی از آن به هدف سیاسی اصلی POUM تبدیل شد. اما، همانطور که دیدیم، این امر مستلزم غلبه بر این اعتقاد عمیق آنارشیستی بود که هر شکلی از قدرت یا دولت انقلابی ناگزیر به دیکتاتوری منجر می‌شود.

در نهایت، انقلاب اسپانیا فاقد یک سازمان انقلابی با قدرت لازم برای رهبری تصرف قدرت بود. با این حال، چندین مانع دیگر مانع از تبدیل شدن POUM  که آندرو نین Andreu Nin آن را “تنها حزب انقلاب” می‌نامید ، به چنین سازمانی شد. گذشته از اشتباهات سیاسی خودش، او فاقد حمایت سیاسی لازم در خارج از کاتالونیا بود. مطمئناً، این واقعیت که POUM  که تنها یک سال قبل تأسیس شده بود، هنوز نیرویی نسبتاً جوان بود و به سختی رهبری سیاسی ضروری را در اختیار داشت، نیز نقش داشت. و بدون رهبری سیاسی، انقلاب محکوم به شکست بود.

 
نویسنده: اندی دورگان Andy Durgan نویسنده‌ای است که کتاب‌هایش شامل «حزب کارگران مارکسیست-محافظه‌کار: جمهوری، انقلاب و ضدانقلاب» و «داوطلبان انقلاب: شبه‌نظامیان بین‌المللی حزب کارگران مارکسیست-محافظه‌کار در جنگ داخلی اسپانیا» می‌شود.
 برگردان از انگلیسی به آلمانی: Paul Michel
 
*- کنفدراسیون ملی کارگران (Confederación Nacional del Trabajo) یک کنفدراسیون از اتحادیه‌های کارگری آنارکو-سندیکالیست در اسپانیا است. این اتحادیه با حدود ۲ میلیون عضو، یکی از مهم‌ترین پیشگامان مقاومت علیه ژنرال فرانسیسکو فرانکو در جنگ داخلی اسپانیا بود.
منبع: jacobin
تاریخ انتشار : ۲۷ مهر, ۱۴۰۵ ۳:۳۶ ب٫ظ

آخرین نوشته‌ها:

لینک کوتاه

نظرات

Comments are closed.

شکست ترامپ؛ هشداری به جنگ‌طلبان و نشانه‌ای از قدرت جامعه

هیئت سیاسی ـ اجرایی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت): جامعه و نیروهای مدنی از طریق اعتراض، سازمان‌یابی و مشارکت سیاسی مسالمت‌آمیز و دموکراتیک می‌توانند معادلات قدرت را تغییر دهند و مانع یکه‌تازی نیروهای اقتدارگرا شوند. گسترش این روند در کشورهای دیگر نیز می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای پیشروی و دستاوردهای بیشتر نیروهای دموکراتیک، عدالت‌خواه و صلح‌جو فراهم آورد.

ادامه »

ایران در آستانه فروپاشی: اعتراضات، عدم حقانیت حاکمان و بن‌بست‌های پیش‌رو…

شورای سردبیری کار: تجربه تمامی طول دوران حیات حکومت اسلامی نشان می‌دهد که هر موج سرکوب، به‌جای تثبیت پایدار نظام، پایگاه اجتماعی نظام را کوچک‌تر می‌کند، شمار بیشتری از شهروندان را به صف مخالفان می‌راند و پس از مدتی، اعتراضات گسترده‌تری دوباره سر برمی‌آورد. این بار اما فشار از پایین با خطر تشدید تنش در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی نیز هم‌زمان شده است. در چنین فضایی، اسرائیل ـ با سابقه حملات تحریک آمیز و تلاش مستمر برای تضعیف جمهوری اسلامی ـ ممکن است اعتراضات داخلی را فرصتی برای ازسرگیری حملات علیه ایران تلقی کند. این هم‌زمانی نارضایتی داخلی و تهدید خارجی، معادله‌ای بسیار خطرناک برای کشور ما ایجاد کرده است.

مطالعه »

پیروزی زهران، پیروزی برنی: آیا این سوسیالیست‌ها راه میانه طلایی تازه‌ای پیش پای دموکرات‌ها گذاشته‌اند؟

برگردان: شهناز قراگزلو: اکنون سه شهر مهم آمریکا، نیویورک، واشنگتن دی‌سی و لس‌آنجلس، شهردارانی دارند که آشکارا خود را سوسیالیست معرفی می‌کنند. چنین وضعیتی تنها چند سال پیش، و حتی تا پیش از پیروزی ممدانی در نیویورک، کاملاً غیرقابل تصور بود.

مطالعه »

خاورمیانه‌ای که می‌توانست باشد، اگر یازده سپتامبر و هفت اکتبر نبود!

گودرز اقتداری: “یکی از پرسش‌های اساسی این تحلیل آن است که تا چه اندازه می‌توان تحولات خاورمیانه را به تصمیم‌های قدرت‌های خارجی نسبت داد. بدون تردید، آمریکا در تغییر ساختار منطقه پس از یازدهم سپتامبر نقشی تعیین‌کننده داشت. حمله به افغانستان و به‌ویژه اشغال عراق، تصمیم‌هایی بودند که آثار آنها به مرزهای این کشورها محدود نماند. در کنار نقش قدرت‌های خارجی، حکومت‌ها، احزاب، جنبش‌های اجتماعی و سازمان‌های مسلح منطقه نیز انتخاب‌هایی مستقل داشتند. سیاست‌های جمهوری اسلامی دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای، روابط با آمریکا، حضور منطقه‌ای و محدودیت‌های داخلی، نمونه‌ای از این نقش‌اند.”

مطالعه »
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

آخرین وداع با مهدی خان‌بابا تهرانی | مبارز راه آزادی، عدالت اجتماعی و جمهوری‌خواهی

پیروزی زهران، پیروزی برنی: آیا این سوسیالیست‌ها راه میانه طلایی تازه‌ای پیش پای دموکرات‌ها گذاشته‌اند؟

کتاب: انقلاب روسیه و تجربه اتحاد شوروی | از آرمان رهایی انسان تا تمرکز قدرت و فروپاشی| بهرام رحمانی

ضد‌امپریالیسم و ایستادگی در برابر امپریالیسم: نقدی بر ناگفته‌های نوشته دکتر سعید رهنما «کدام امپریالیسم؟ کدام ضد‌امپریالیسم؟»

سونامی آبی در انتخابات آمریکا؛ از منظر فایده‌گرایانه

خیابان امیری