شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۲ - ۰۳:۳۹

شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۲ - ۰۳:۳۹

بازنگری قوانین حجاب اجباری، تعمیق و تسری سرکوب سیستماتیک به اشکال نوین

یکی از اصلی‌ترین نمادهای اعتراضات اخیر سوزاندن روسری که نمادی از امتناع حکومت، از دادن حق تعیین سرنوشت به زنان و انتشار تصاویر بدون حجاب اجباری است. با گسترش جنبش زن، زندگی، آزادی به بسیاری از عرصه های اجتماعی، سیاسی و نا ممکن بودن سرکوب آن توسط گشت ار شاد، تعدادی از مسئولین جمهوری اسلامی ایران مدعی شدند که قوانین مربوط به حجاب اجباری مورد بازنگری قرار می‌گیرد و بار ها از ضرورت تغییر وضعیت گشت ارشاد و«مجاهدت هوشمندانه» در باره حجاب صحبت کرده‌اند. پیش‌نویس لایحه تعزیرات که توسط معاونت حقوقی و امور مجلس قوه قضایه دراول آبان ۱۴۰۱ تهیه وتدوین شده، در ۵ دی ۱۴۰۱، بعد از گذشت یکصد روز از اعتراضات سراسری مردم در ایران، برای طی مراحل تقنینی به دولت فرستاده شد. پنج بند پیش‌نویس این لایحه مشخصا به موضوع پوشش زنان اختصاص دار

بازنگری قوانین حجاب اجباری، تعمیق و تسری سرکوب سیستماتیک به اشکال نوین

یکی از اصلی‌ترین نمادهای اعتراضات اخیر سوزاندن روسری که نمادی از امتناع حکومت، از دادن حق تعیین سرنوشت به زنان و انتشار تصاویر بدون حجاب اجباری است. با گسترش جنبش زن، زندگی، آزادی به بسیاری از عرصه های اجتماعی، سیاسی و نا ممکن بودن سرکوب آن توسط گشت ار شاد، تعدادی از مسئولین جمهوری اسلامی ایران مدعی شدند که قوانین مربوط به حجاب اجباری مورد بازنگری قرار می‌گیرد و بار ها از ضرورت تغییر وضعیت گشت ارشاد و«مجاهدت هوشمندانه» در باره حجاب صحبت کرده‌اند. پیش‌نویس لایحه تعزیرات که توسط معاونت حقوقی و امور مجلس قوه قضایه دراول آبان ۱۴۰۱ تهیه وتدوین شده، در ۵ دی ۱۴۰۱، بعد از گذشت یکصد روز از اعتراضات سراسری مردم در ایران، برای طی مراحل تقنینی به دولت فرستاده شد. پنج بند پیش‌نویس این لایحه مشخصا به موضوع پوشش زنان اختصاص دارد (۱،۲).

ماده ١٧٨ لایحه پیشنهادی جایگزین تبصره ماده ۶٣٨ قانون فعلی در حوزه جرم‌انگاری و مجازات بی‌حجابی است. بر اساس این ماده «زنانی که بدون حجاب در انظار عمومی ظاهر شوند، مرجع قضائی طبق ماده (۸۰) قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ اقدام می‌کند.» (۱،۲). لایحه مذکور هیچ تعریفی از حجاب، بی‌حجابی و بدحجابی نداده است. این لایحه اگرچه در پیشانی خود اصل برخورد با «بی‌حجابی» را در پیش گرفته، واز کم حجابی و بدحجابی سخنی در میان نیاورده ،ولی در حقیقت دست حاکمیت را برای کنترل پوشش زنان و تحت تسلط قرار دادن زندگی اجتماعی زنان بازکرده است. بر اساس قوانین موضوعه کشور در مواردی که نصوص قانونی در خصوص تعاریف یا احکامی ساکت باشند، باید به منابع و فتاوای فقهی و شرعی مراجعه کرد. بر اساس متون فقهی، از اندام بانوان فقط صورت و دست‏ها استثنا از حجاب شده‌اند. به این معنی که اگر زنی با پوشش حداقلی به خیابان برود، همان اندازه «بی‌حجاب» است که اگر چند تارموی او آشکار باشد (۱،۲). وقتی قانون جامع و مانع نباشد، راه برای تفاسیر شخصی و فردی باز شده و قضات در شعب مختلف دادگاه ها، قوانین را تفسیر به رای خواهند کرد.

بر اساس ماده ۱۷۸«چنانچه فرد از دادن التزام در مرجع قضائی امتناع کند یا پس از دادن التزام، دوباره مرتکب رفتار مذکور شود، به یکی از مجازات‌های اجتماعی درجه هشت محکوم و همچنین دادگاه می‌تواند علاوه بر مجازات مذکور، او را به شرکت در دوره‌های تربیتی، اخلاقی و مذهبی به مدت یک تا دو هفته به عنوان مجازات تکمیلی محکوم کند» (۱،۲). بازداشت زنان توسط گشت ارشاد عموما تبعات حقوقی و قضایی نداشت و معمولا در سابقه آن‌ها ثبت نمی‌شد. اما بر اساس لایحه جدید، زنی که به جرم ‌بی‌حجاب بازداشت شده است باید به مقام قضایی تعهد بدهد، تعهدی که ثبت و ضبط خواهد شد.در مواردی که شخص مرتکب به جرم بی‏ حجابی دارای سابقه قبلی بوده و یا از دادن تعهد و التزام به مقام قضایی خودداری کند، نسبت به پرونده تشکیل‌شده درخصوص این جرم رسیدگی قضایی صورت می‏گیرد از سوی دیگر بر اساس لایحه جدید تعزیرات در صورت تکرار «جرم» یا خودداری از التزام دادن به مراجع قضایی، طبق ماده ۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری برخورد خواهد شد؛ یعنی حبس، جزای نقدی یا شلاق (۱،۲).

قانونگذار همچنین در این حوزه، مجازات‏های جدیدی را به‏عنوان مجازات اصلی تحت عنوان «محرومیت‏های اجتماعی» در ماده ٩ همین لایحه پیش‌بینی کرده است (۳). بر اساس این ماده، مجازات‏های اجتماعی درجه هشت شامل ایجاد دوره‏های مراقبتی، خدمات عمومی رایگان، جزای نقدی، محرومیت‏های استخدامی و انتصابی، اقامت اجباری، ممنوعیت خروج از کشور و… به مدت‏های محدود می‏باشد (۳). دامنه محرومیت‏ و سلب آزادی‌های اجتماعی در ماده ۹ لایحه پیشنهادی (۳)، بسیار وسیع است و عواقب این ممنوعیت‌های اجتماعی بسته به موقعیت شخصی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی فرد، شاید سنگین‌تر از مجازات حبس از ده روز تا دو ماه، یا جزای نقدی ( مبلغ از ۲ تا ۱۰ میلیون ریال) مقرر در تبصره ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی، برای شخص باشد (۱). اجبار مدیران اداری و آموزشی و همچنین مدیران حرف، صنوف و اماکن به مشارکت در سرکوب زنان بی حجاب (ماده ۱۸۰ و ۱۸۱) بخشی از این لایحه پیشنهادی است (۳).

درلایحه جدید تعزیرات همه آنچه تا کنون قانونا جرم نبوده، در این لایحه جرم انگاری و برایش مجازات تعیین شده است. این لایحه برخلاف انتظار عمومی، در راستای عقب‌نشینی حاکمیت در مقابل یکی از خواست‌های اولیه معترضین نبوده، بلکه تنها تغییر نام و رنگ قانون سابق با تغییرات مورد نظر حاکمیت و اضافه شدن موادسختگیرانه در قانون شده و بسیار خطرناک است. پیش‌نویس لایحه تعزیرات نشان داد که بازنگری مورد نظر جمهوری اسلامی در جهت به روز کردن سرکوب سیستماتیک، بسط و تعمیق آن به شیوه های جدید بوده، و نه به رسمیت شناختن حق انتخاب نوع پوشش زنان. «حجاب اجباری» نماد استیلای حاکمیت بوده و قرار نیست حاکمیت ذره ای از آن کوتاه بیاید. حاکمیت می خواهد قانون حجاب اجباری را با انحلال گشت ارشاد، اما با همان رویکرد قبل و جایگزین کردن روش های سلبی و محدود کننده بسیار گسترده آزادی‌های اجتماعی مندرج در ماده ۹ این لایحه تغییر دهد . جان دختران و زن های بیشتری باید گرفته شود تا مسئولین جمهوری اسلامی درک کنند که زنان ایران پوشش اجباری را بر نمی تابند. هر چند تا زمانیکه دین سیاسی تعیین کننده روند های قانونی در کشوراست، امیدی برای تغییر معنا دار در قوانین به نفع زنان نخواهد بود.

منابع:

۱. لایحه جدید تعزیرات؛ مجرم ساختن همه شهروندان ایرانی (iranwire.com)
۲. محرومیت اجتماعی به‌عنوان مجازات کشف حجاب در لایحه جدید تعزیرات (sharghdaily.com)
۳. پیش‌نویس لایحه تعزیرات (نسخه آبان ۱۴۰۱) – پایگاه خبری اختبار (ekhtebar.com)

بخش : زنان
تاریخ انتشار : ۲۰ دی, ۱۴۰۱ ۱۰:۰۸ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

انتخابات! کدام انتخابات؟

با عنایت به این وضع و شرایط عملا موجود آنچه در ایران برگزار میشود فاقد حداقل شرایط برای شناخته شدن بعنوان یک انتخابات است. با تمام محدودیت ها و کنترل های نظام امنیتی و سیاسی انتخابی در کار نیست و دقیقا با استعاره از آقای خمینی « در این رژیم آزادی های فردی پایمال و انتخابات واقعی و مطبوعات و احزاب از میان برده شده اند.

مطالعه »
یادداشت

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

این تصاویر شنیع,  چه بازمانده از جنگ و چه بازمانده از دنیای سهمگین سیاستمداران زندانبان !, ما را هم به اشکال مختلف در گیر و تماشاگر چنین صحنه هایی می نماید. یعنی کشتن و یا اعدام شهروندان، به امری معمولی و سرگرم کننده بدل می شود و در روزمرگی جامعه کم کم جا باز می کند.

مطالعه »
آخرین مطالب

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

این تصاویر شنیع,  چه بازمانده از جنگ و چه بازمانده از دنیای سهمگین سیاستمداران زندانبان !, ما را هم به اشکال مختلف در گیر و تماشاگر چنین صحنه هایی می نماید. یعنی کشتن و یا اعدام شهروندان، به امری معمولی و سرگرم کننده بدل می شود و در روزمرگی جامعه کم کم جا باز می کند.

دفاع از تحریم انتخابات از منظر جمهوری خواهی

تحریم انفعال نیست بلکه یک خواست اخلاقی و سیاسی است و یک حرکت مدنی برای دفاع از حق مشروع خویش است. در شرایطی که رژِیم بیش از ۸۰ در صد از جامعه ناراضی را از حق انتخاب شدن و انتخاب کردن محرم کرده است….

مرگِ سیاه

و تنها کسی که نمی خواست بداند،
که زندگی جاری است،
دستانی بود که اسلحه بر دست،
جز تداوم خویش را نمی پائید.

آخرین «انتخابات»؟ آغازدوران پساخامنه‌ای، میراث خامنه‌ای برای جانشین‌ خود چه خواهد بود؟

حساسیت این انتخابات چنان است که نه فقط به معنی شروع دوره‌ پساخامنه‌ای دانست، بلکه می توان آن را از جهتی با توجه به رسیدن نظام به‌ سنگر پایانی خود به‌ عنوان شام آخر و چه بسا سلطان‌ آخر سلسه ولایت فقیه دانست.

یک قتل سهوی: گزارشی داستانی از ماجرایی بسیار واقعی

نام الیاس و خبر قتل‌اش چند روز بعد از مرگ او در یکی دو روزنامه علنی شد. نباید صدایش را در می‌آوردند، راننده از خودی‌های نظام بود. او را به راحتی کشتند؛ مثل خیلی از دخترها و پسرهایی که در خیابان فریاد می‌زدند: زن، زندگی، آزادی….

یادداشت

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

این تصاویر شنیع,  چه بازمانده از جنگ و چه بازمانده از دنیای سهمگین سیاستمداران زندانبان !, ما را هم به اشکال مختلف در گیر و تماشاگر چنین صحنه هایی می نماید. یعنی کشتن و یا اعدام شهروندان، به امری معمولی و سرگرم کننده بدل می شود و در روزمرگی جامعه کم کم جا باز می کند.

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
پيام ها

باید یکی شویم و قلب‌مان را سرود و پرچم‌مان سازیم تا بهاران خجسته به ارمغان به میهن‌مان فراز آید!

کرامت و خسرو دو جوان روشنفکر انسان‌دوست چپ بودند و غم مردم فقرزدهٔ میهن و جهان به دل داشتند. آنان شیفتۀ جنبش فداییان خلق بودند. خسرو گلسرخی در وصیت‌نامه‌اش می‌نویسد: «من یک فدایی خلق ایران هستم و شناسنامه من جز  عشق به مردم چیز دیگری نیست … شما آقایان فاشیست‌ها که فرزندان خلق ایران را بدون هیج مدرکی به قتل‌گاه میفرستید، ایمان داشته باشید که خلق محروم ایران، انتقام خون فرزندان خود را خواهد گرفت». تاثیر ایستادگی جانانه آنان در برابر نظام حاکم و پشتیبانان جهانی آن موجی از شور و ایمان در جنبش فداییان پدید آورد

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

دفاع از تحریم انتخابات از منظر جمهوری خواهی

مرگِ سیاه

آخرین «انتخابات»؟ آغازدوران پساخامنه‌ای، میراث خامنه‌ای برای جانشین‌ خود چه خواهد بود؟

یک قتل سهوی: گزارشی داستانی از ماجرایی بسیار واقعی

مصاحبه با رفیق فرخ نعمت‌پور در مورد انتخابات مجلس و خبرگان ١۴٠٢