یکشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۸:۴۲

یکشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۸:۴۲

در فقدان گونتر گراس

لازم به یادآوریست که از میان آثار به چاپ رسیده گراس، «طبل حلبی» از برجستگی زیادی برخوردارست؛ این رمان که بسال ۱۹۵۹ منتشر شده است، تاریخ آلمان در نیمه نخست قرن بیست و سال‌های میان دو جنگ جهانی را از رهگذر داستان زندگی پسری به نام اسکار روایت می‌کند که با مشاهده دنیای بزرگسالان، از سه سالگی تصمیم می گیرد دیگر بزرگ‌ نشود و به همان قد و اندازه یک کودک باقی بماند.

گونتر گراس نویسنده برجسته آلمان امروز صبح در سن ٨۷ سالگی در بیمارستانی در لوبک درگذشت. گراس یکی از مشهورترین نویسندگان آلمان بود که بمثابه وجدان اجتماعی و انسانی جامعه آلمان همواره در روندهای جاری آلمان نقش ویژه خود را ایفا می کرد. او که در سال ۷۱۹۲ در شهر دانسگ (گدانسگ امروزی) بدنیا آمده بود، علاوه بر نویسندگی، در عرصه های شاعری، نمایشنامه نویسی، نقاشی، هیکل تراشی نیز از استعداد زیادی برخوردار بود؛ او اکثر نقاشی ها و طرح های کتابهای خود را، خود می کشید.

گونتر گراس در سال ۱۹۹۹ جایزه نوبل ادبیات را به خاطر مجموعه آثار خود دریافت کرد او از بزرگ‌ترین نویسندگان آلمانی‌زبان پس از جنگ جهانی دوم به شمار می‌رود. آکادمی نوبل، رمان «طبل حلبی» او را «تولد دوباره رمان آلمانی در قرن بیستم» نامیده بود.

لازم به یادآوریست که از میان آثار به چاپ رسیده گراس، «طبل حلبی» از برجستگی زیادی برخوردارست؛ این رمان که بسال ۱۹۵۹ منتشر شده است، تاریخ آلمان در نیمه نخست قرن بیست و سال‌های میان دو جنگ جهانی را از رهگذر داستان زندگی پسری به نام اسکار روایت می‌کند که با مشاهده دنیای بزرگسالان، از سه سالگی تصمیم می گیرد دیگر بزرگ‌ نشود و به همان قد و اندازه یک کودک باقی بماند. در نتیجه در همان قد و قوارهٔ کودکی باقی می‌ماند. اما از نظر فکری رشد می‌کند. افراد دور و بر این پسر او را کودک می‌انگارند در حالی که او همه چیز را می بیند و درک می‌کند و هر جا که بتواند از توانایی‌های ویژه ای که دارد، برای مسخره کردن دیگران و تغییر شرایط موجود استفاده می‌کند. رمان بازگو کننده جامعه دوران جنگ آلمان است که با زاویه ای انتقادی «ناسیونالیسم هیتلری» را زیر ضرب گرفته است. گراس اعتقاد داشت: «من متعلق به نسلی بودم که در زیر سلطه ناسیونال سوسیالیسم رشد کرد و کور بود. این نسل نه تنها گمراه شده بود بلکه به خودش اجازه داده بود که گمراه شود.» 

رمان «طبل حلبی» که به سبک رئالیسم جادوئی نوشته شده است، مملو از تصویر پردازیهای بدیع، زبان ادبی بسیار غنی، خیال پردازیهای پر شور و طنز اجتماعی و سیاسی بسیار قوی می باشد. بعدها، از این رمان فیلم بسیار زیبائی ساخته شد که برنده جایزه نخل طلائی کن سال ۱۹۷۹ و جایزه بین المللی اسکار (بهترین فیلم غیرانگلیسی) سال ۱۹٨۰ شد. 

گونتر گراس وجدان بیدار جامعه آلمان و به عبارتی جامعه جهانی بود؛ جمله مشهور وی که در مصاحبه ای برزبان آورد: “نویسنده فقط نویسنده نیست، او در عین حال شهروند و تبعه کشور خود است”. شهره عام و خاص است. در مصاحبه‌ای از همکاران جوان خود خواست که در سیاست دخالت کنند. او در گفت‌وگو با هفته‌نامه “اشپیگل” از نویسندگان جوان آلمان به خاطر دوری از زندگی سیاسی جامعه برای رسیدن به “راحت‌طلبی” و آسایش شخصی، به شدت انتقاد کرد. او خود هرگز حقیقت را فدای هیچ چیز دیگر نکرد. در عین حال که سالهای مدیدی تبلیغ کننده حزب سوسیال دموکرات آلمان بود، هرجا همین حزب قدمی اشتباه می گذاشت، گراس با انتقادی به موقع سد راه آن می شد. با وجود اینکه سالها با «ویلی برانت» صدر برجسته حزب سوسیال دموکرات و تمام سران آن، دوستی بسیار نزدیکی داشت، از سیاستهای سازشکارانه حزب برای دستیابی به قدرت، از مماشات آن در مسائل بسیار جدی مثل حقوق اقلیتها و همچنین حقوق پناهندگان و مهاجرین انتقاد می کرد. در سال ۱۹۹۴ در همین ارتباط و با عنوان اینکه چنین سیاستی غیرمسئولانه و باج دهی به جناح راست می باشد، از حزب استعفاء داد. گونتر گراس که همیشه یکی از الگوهای سوسیال دموکراسی آلمان شناخته می شد، هرگز سیاست اطاعت کورکورانه را قبول نداشت و همواره کوشش داشت پلی مناسب بین مرام سیاسی، اخلاق اجتماعی و وجدان انسانی برقرار کند و در این راه از هیچ خطری واهمه نداشت. او معتقد بود: «در این دنیا چیزهایی هست که هر قدر مقدس باشند انسان حق ندارد به آنها نپردازد.» او روشنفکری سرکش بود که همواره حرفی برای گفتن داشت. 

کلن ٢۵ فروردین ١٣٩۴

تاریخ انتشار : ۶ اردیبهشت, ۱۳۹۴ ۱۰:۵۷ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

بیانیه‌های هیئت‌ سیاسی‌ـ‌اجرایی

مرگ رئیس دولت سیزدهم و چشم‌انداز پیشِ‌ رو

ابراهیم رئیسی بیش از چهار دهه در سمت‌های مختلف در کشتار سه نسل از مبارزین ایران نقش‌‌های مهمی ایفا کرده است. سال‌هاست نام رئیسی با فاجعۀ ملیِ کشتار جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده است. هم از این روست که در تمام این سال‌ها خانوادۀ بزرگ دادخواهان به حقّ محاکمۀ عادلانه و مجازات او و دیگر آمرین و عاملین کشتار زندانیان سیاسی را پی‌گرفته‌اند.

ادامه »
سرمقاله

روز جهانی کارگر بر همۀ کارگران، مزد‌بگیران و زحمتکشان مبارک باد!

در یک سالی که گذشت شرایط سخت زندگی کارگران و مزدبگیران ایران سخت‌تر شد. علاوه بر پیامدهای موقتی کردن هر چه بیشتر مشاغل که منجر به فقر هر چه بیشتر طبقۀ کارگر شده، بالا رفتن نرخ تورم ارزش دستمزد کارگران و قدرت خرید آنان را بسیار ناچیز کرده است. در این شرایط، امنیت شغلی و ایمنی کارگران در محل‌های کارشان نیز در معرض خطر دائمی است. بر بستر چنین شرایطی نیروهای کار در سراسر کشور مرتب دست به تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی می‌زنند. در چنین شرایطی اتحاد و همبستگی نیروهای کار با جامعۀ مدنی و دیگر زحمتکشان و تقویت تشکل های مستقل کارگری تنها راه رهایی مزدبگیران است …

مطالعه »
سخن روز و مرور اخبارهفته

آن‌چه در هفته ۳۰ اردیبهشت تا ۵ خرداد گذشت …

شاید کشته شدن ابراهیم رئیسی در پی سرنگونی بالگرد حامل او مهمترین خبر چند روز گذشته باشد. در پی چندگویی دست‌اندکاران حکومتی در آگاهی‌رسانی، بازار شایعات در ایران و جهان در این رابطه گرم شد. این و آن گفتن دست‌اندرکاران حکومتی و شایعه، و هم، پیشامد و اتفاق‌هایی چنین، حکومت اسلامی در ایران را از همان آغاز پیدایش، همراهی کرده‌اند.

مطالعه »
آخرین مطالب

آن‌چه در هفته ۳۰ اردیبهشت تا ۵ خرداد گذشت …

شاید کشته شدن ابراهیم رئیسی در پی سرنگونی بالگرد حامل او مهمترین خبر چند روز گذشته باشد. در پی چندگویی دست‌اندکاران حکومتی در آگاهی‌رسانی، بازار شایعات در ایران و جهان در این رابطه گرم شد. این و آن گفتن دست‌اندرکاران حکومتی و شایعه، و هم، پیشامد و اتفاق‌هایی چنین، حکومت اسلامی در ایران را از همان آغاز پیدایش، همراهی کرده‌اند.

صدور حکم دادگاه بین المللی کیفری برای بازداشت نتانیاهو، گالانت و رهبران حماس!

در بیانیه دادستان کریم خان در مورد اقدامات اسرائیل آمده است: «تاثیرات استفاده از گرسنگی به عنوان یک روش جنگی، همراه با سایر حملات و مجازات‌های دسته‌جمعی علیه مردم غیرنظامی غزه، به طور حاد، قابل مشاهده و به‌طور گسترده شناخته شده است.»

مفهوم زمان در زندگی، نوع تفکر و جهان‌بینی ما…

آیا زمان آغاز و پایانی دارد؟ آیا می‌توان بین گذشته، حال و آینده تفکیک قائل شد؟ آیا ’حال‘ در علم فیزیک معنا دارد؟ آیا جهت‌ِ زمان در همه‌ی عرصه‌های طبیعی (فیزیک) به یک ‌سو است؟ آیا یک سویه بودن زمان در ترمودینامیک کلاسیک در مورد ترمودینامیک کوانتومی نیز صادق است؟

نظر مصطفی تاج‌زاده درباره پیشنهاد مهدی نصیری و «ائتلاف از تاجزاده تا شاهزاده»!

اگر هم زمانی قرار بر تشکیل ائتلافی شد، باید بر مبنای پذیرش دمکراسی، حقوق بشر و حقوق شهروندی شکل بگیرد تا درنهایت به توسعه و امنیت پایدار در خاورمیانه‌ی آشوب‌زده کنونی برسد، نه اینکه از استبدادی به استبداد دیگری برویم.

خوانش سیاسی سقوط بالگرد و تاکتیک مقطعی…

مرگ رئیسی اگر نظام را در عزا نشاند، در مقابل اکثریت قاطع مردم را خوشحال کرد. در جامعه‌ای که «پشت سر مرده حرف نمی‌زنند»، شادی از مرگ در اصل نشانه‌ی سیاسی است! ابراز شادی از این نیستی سیاسی که شکل فراگیر هم دارد نه فقط جسارت جامعه را به رخ حکومت می‌کشد، که در هراس نظام از مردم نمود نمی‌یافت هرگاه کار آن به تهدید اشخاص و شبکه‌ها بخاطر شادمانی نمی‌کشید!

یادداشت

آیا مرگ رئیسی برای قربانیان فاجعه ملی یک بستار و ختم می‌آورد؟

“من انها را نمی بخشم. چرا باید انها را ببخشم وقتی که هنوزهم نمی خواهند حقیقت را بگویند؟ و مشکل در انست که آنها حتی از ما بخشش هم نمیخواهند، از کسانیکه عزیزانشان را از دست داده اند. آنها بخشش را از دولت طلب میکنند، انها هیچ زخمی به دولت نزده اند، آنها چه کرده اند، ظلم به ما روا شده است.”

مطالعه »
بیانیه ها

مرگ رئیس دولت سیزدهم و چشم‌انداز پیشِ‌ رو

ابراهیم رئیسی بیش از چهار دهه در سمت‌های مختلف در کشتار سه نسل از مبارزین ایران نقش‌‌های مهمی ایفا کرده است. سال‌هاست نام رئیسی با فاجعۀ ملیِ کشتار جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده است. هم از این روست که در تمام این سال‌ها خانوادۀ بزرگ دادخواهان به حقّ محاکمۀ عادلانه و مجازات او و دیگر آمرین و عاملین کشتار زندانیان سیاسی را پی‌گرفته‌اند.

مطالعه »
پيام ها

دانشجویان آمریکایی در اعتراض به ادامه نسل کشی فلسطینیان توسط اسرائیل دانشگاه ها را به تصرف خود در آوردند!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت)-حوزه آمریکا ضمن اعلام حمایت کامل از مبارزه دانشجویان و استادان در تمامی دانشگاه های آمریکایی شرکت کننده در این جنبش، به مقاومت نسل نوین دانشجویی درود میفرستد و برای ایشان در شکستن فضای تاریک تحمیل شده و تا موفقیت نهایی پیروزی آرزو می‌کند.

مطالعه »
بیانیه ها

مرگ رئیس دولت سیزدهم و چشم‌انداز پیشِ‌ رو

ابراهیم رئیسی بیش از چهار دهه در سمت‌های مختلف در کشتار سه نسل از مبارزین ایران نقش‌‌های مهمی ایفا کرده است. سال‌هاست نام رئیسی با فاجعۀ ملیِ کشتار جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده است. هم از این روست که در تمام این سال‌ها خانوادۀ بزرگ دادخواهان به حقّ محاکمۀ عادلانه و مجازات او و دیگر آمرین و عاملین کشتار زندانیان سیاسی را پی‌گرفته‌اند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

آن‌چه در هفته ۳۰ اردیبهشت تا ۵ خرداد گذشت …

صدور حکم دادگاه بین المللی کیفری برای بازداشت نتانیاهو، گالانت و رهبران حماس!

مفهوم زمان در زندگی، نوع تفکر و جهان‌بینی ما…

نظر مصطفی تاج‌زاده درباره پیشنهاد مهدی نصیری و «ائتلاف از تاجزاده تا شاهزاده»!

خوانش سیاسی سقوط بالگرد و تاکتیک مقطعی…

نگاهی به دورنمای انقلاب در ایران…