شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۲ - ۰۳:۲۰

شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۲ - ۰۳:۲۰

رویکرد آیت اله خامنه ای به بحران مشروعیت سیاسی

خط قرمزهای آیت اله خامنه ای ناچار باید عوض شوند. مدتها خط قرمز مذاکره با امریکا بود. اکنون مطرح می شود که در مذاکره با امریکا خوش بین نباید بود. این یک چرخش سیاسی است نسبت به سیاستهایی که طی هشت سال گذشته پیش برده شده و کشور را به بحران عمیق کشانده است. آیت اله خامنه ای طی سخنان اخیرش از سوی دیگر، با تاکید بر این که سیاستها عوض نشده اند، ظاهرا نمی خواهد مسئولیت شکستهای گذشته را بپذیرد.

انتخابات یازدهمین دور ریاست جمهوری اسلامی که در ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ برگزار شد، از نظر بسیاری از ناظرین و رای دهندگان، رفراندومی در مورد سیاستهای سالهای اخیر جمهوری اسلامی، بخصوص در مورد دیپلماسی آن بوده است. انتخاب کاندیدایی که به انتقاد از این سیاستها معروف شد، شکستی بود برای حکومت و رهبری که هادی این سیاستها بوده است. رای به نا کارآمدی در این سیاستها، برای بسیاری، رای به عدم کارآیی سیاسی رهبری تلقی می شود. بدین طریق، با نا مطلوب شناختن سیاستهای آیت اله خامنه ای،  مشروعیت سیاسی رهبری  بحرانی می شود. بنظر می رسد که آیت اله خامنه ای به این  بحران  بی توجه نیست و از آن نگران است.

هر حکومتی را مشروعیت ایدئولوژیک و سیاسی، کار آمدی، همبستگی مقامات و گردانندگان و بالاخره وفاداری نیروهای مسلح اش حفظ می کنند. البته تنها با نیروهای مسلح نمی توان بر مردم حکومت کرد. کاربرد نیروهای مسلح علیه مردم، در درازمدت به شکاف درون انها نیز می انجامد. هرچند حکومتی مشروع و کارآمد تر باشد به کاربرد نیروی مسلح علیه مردم بی نیازتر است، بر عکس یک حکومت نا مشروع و ناکار آمد به اعمال قهر و سرکوب بیشتر دست می زند. اعمال قهر توسط نیروهای مسلح، نشانه ضعف است. حکومت باید مشروعیت ایدئولوژیک و سیاسی داشته و کار آمد باشد تا رضایت مردم تامین شود.

از مدتها قبل با تناقض بین ادعا و عمل، مشروعیت ایدئولوژیک جمهوری اسلامی، بحرانی بوده است. اخلاق مورد ادعا با فساد فراگیر در عمل، عدل مورد ادعا با ظلم و تبعیض فراگیر در عمل، صلح مورد ادعا با تشنج آفرینی در عمل، جمهوری مورد ادعا با دین سالاری و خویشاوندسالاری در عمل، اصل دانستن رای مردم  در ادعا با سرکوب خشن تظاهرات مردمی در عمل و … همه، ایدئولوژی حکومت اسلامی را فرسوده ساخته اند. بر چنین زمینه ای، در سالهای اخیر سیاستهای دولت جمهوری اسلامی که تحت نظر رهبری پیش برده شده اند، به شکستهای بزرگی انجامیده اند.

پیش گرفتن سیاستهایی که باعث رفع نسبی نارضایی مردم شوند، اجتناب ناپذیر شده اند. حل و فصل مناقشه با غرب بر سر سیاستهای هسته ای و راهجویی کاهش و رفع تحریمهای اقتصادی، از خارج و داخل به حکومت تحمیل می شوند. خط قرمزهای آیت اله خامنه ای ناچار باید عوض شوند. مدتها خط قرمز مذاکره با امریکا بود. اکنون مطرح می شود که در مذاکره با امریکا خوش بین نباید بود. این یک چرخش سیاسی است نسبت به سیاستهایی که طی هشت سال گذشته پیش برده شده و کشور را به بحران عمیق کشانده است. آیت اله خامنه ای طی سخنان اخیرش از سوی دیگر، با تاکید بر این که سیاستها عوض نشده اند، ظاهرا نمی خواهد مسئولیت شکستهای گذشته را بپذیرد.

در این صورت آیا می توان با پنهان ساختن بحران مشروعیت سیاسی، صورت مسئله را پاک و یا دست کم بحران را کنترل کرد؟ بنظر می رسد آیت اله خامنه ای به این سئوال جواب مثبت داده و خواهان چنین امری است. در میان فتواهایی از او  که اخیرا منتشر شده اند  موردی وجود دارد که در وبسایت او نیز درج شده است. پرسش این است که “عده‌ای در برابر دیگران مبادرت به طرح کمبودها و ضعف‌هایی که در جمهوری اسلامی وجود دارد می‌کنند، گوش دادن به این سخنان و حکایت‌ها چه حکمی دارد؟” رهبر جمهوری اسلامی چنین عملی را مجاز ندانسته و گفته است: “واضح است هر عملی که موجب بدنام شدن چهره جمهوری اسلامی که در برابر کفر و استکبار ایستاده است، شود، به نفع اسلام و مسلمین نیست. بنابراین، اگر این سخنان موجب تضعیف نظام جمهوری اسلامی باشد، جایز نیست.”

علاوه بر پنهان داشتن بحران مشروعیت  سیاسی جمهوری اسلامی، گویا ابزار دیگری نیز مطلوب مقام رهبری است: تضعیف ایدئولوژیک رقبا و مخالفین. رقبا و مخالفین هر حکومتی با ابزار ایدئولوژیک خود، مطلوبیت و برتری ایدئولوژیک و سیاسی خود را نسبت به حکومت به اطلاع مردم می رسانند و با اشکار ساختن نتایج منفی عملکرد حکومت وقت، آن را در خطر قرار می دهند. بر عکس اگر رقبا و مخالفین شکست ایدئولوژیک و سیاسی خود و برتری عملکرد حکومت را اعلام کنند، حکومت مشروعیت سیاسی کسب خواهد نمود. آیت اله خامنه ای در سخنرانی شش مرداد ۹۲ خود، خواستار “عذرخواهی” یا اعلام شکست سیاسی کسانی می شود که بدنبال انتخابات مجادله برانگیز خرداد ماه ۱۳۸۸، اعتراضاتی را طرح کردند. البته او در اشاره اش، نامی از کسی نمی برد. اما بنا به اطلاعاتی که حسین شریعتمداری در روزنامه کیهان منتشر کرده است، بنظر می رسد که آیت اله خامنه ای سر بسته از سید محمد خاتمی می خواهد که “عذرخواهی” کند.

پنهان داشتن مشروعیت بحرانی حکومت جمهوری اسلامی و اصرار بر «عذرخواهی» کردن رقبا، نشانه تمایل به کاهش اسباب نارضاییهای مردم و آشتی جوئی نیست. آینده نشان خواهد داد که این رویکردها، بحران مشروعیت سیاسی آیت اله خامنه ای را تعدیل خواهند کرد یا آن را تشدید می نمایند.

بخش : سياست
تاریخ انتشار : ۱۲ مرداد, ۱۳۹۲ ۱۰:۵۵ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

انتخابات! کدام انتخابات؟

با عنایت به این وضع و شرایط عملا موجود آنچه در ایران برگزار میشود فاقد حداقل شرایط برای شناخته شدن بعنوان یک انتخابات است. با تمام محدودیت ها و کنترل های نظام امنیتی و سیاسی انتخابی در کار نیست و دقیقا با استعاره از آقای خمینی « در این رژیم آزادی های فردی پایمال و انتخابات واقعی و مطبوعات و احزاب از میان برده شده اند.

مطالعه »
یادداشت

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

این تصاویر شنیع,  چه بازمانده از جنگ و چه بازمانده از دنیای سهمگین سیاستمداران زندانبان !, ما را هم به اشکال مختلف در گیر و تماشاگر چنین صحنه هایی می نماید. یعنی کشتن و یا اعدام شهروندان، به امری معمولی و سرگرم کننده بدل می شود و در روزمرگی جامعه کم کم جا باز می کند.

مطالعه »
آخرین مطالب

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

این تصاویر شنیع,  چه بازمانده از جنگ و چه بازمانده از دنیای سهمگین سیاستمداران زندانبان !, ما را هم به اشکال مختلف در گیر و تماشاگر چنین صحنه هایی می نماید. یعنی کشتن و یا اعدام شهروندان، به امری معمولی و سرگرم کننده بدل می شود و در روزمرگی جامعه کم کم جا باز می کند.

دفاع از تحریم انتخابات از منظر جمهوری خواهی

تحریم انفعال نیست بلکه یک خواست اخلاقی و سیاسی است و یک حرکت مدنی برای دفاع از حق مشروع خویش است. در شرایطی که رژِیم بیش از ۸۰ در صد از جامعه ناراضی را از حق انتخاب شدن و انتخاب کردن محرم کرده است….

مرگِ سیاه

و تنها کسی که نمی خواست بداند،
که زندگی جاری است،
دستانی بود که اسلحه بر دست،
جز تداوم خویش را نمی پائید.

آخرین «انتخابات»؟ آغازدوران پساخامنه‌ای، میراث خامنه‌ای برای جانشین‌ خود چه خواهد بود؟

حساسیت این انتخابات چنان است که نه فقط به معنی شروع دوره‌ پساخامنه‌ای دانست، بلکه می توان آن را از جهتی با توجه به رسیدن نظام به‌ سنگر پایانی خود به‌ عنوان شام آخر و چه بسا سلطان‌ آخر سلسه ولایت فقیه دانست.

یک قتل سهوی: گزارشی داستانی از ماجرایی بسیار واقعی

نام الیاس و خبر قتل‌اش چند روز بعد از مرگ او در یکی دو روزنامه علنی شد. نباید صدایش را در می‌آوردند، راننده از خودی‌های نظام بود. او را به راحتی کشتند؛ مثل خیلی از دخترها و پسرهایی که در خیابان فریاد می‌زدند: زن، زندگی، آزادی….

یادداشت

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

این تصاویر شنیع,  چه بازمانده از جنگ و چه بازمانده از دنیای سهمگین سیاستمداران زندانبان !, ما را هم به اشکال مختلف در گیر و تماشاگر چنین صحنه هایی می نماید. یعنی کشتن و یا اعدام شهروندان، به امری معمولی و سرگرم کننده بدل می شود و در روزمرگی جامعه کم کم جا باز می کند.

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
پيام ها

باید یکی شویم و قلب‌مان را سرود و پرچم‌مان سازیم تا بهاران خجسته به ارمغان به میهن‌مان فراز آید!

کرامت و خسرو دو جوان روشنفکر انسان‌دوست چپ بودند و غم مردم فقرزدهٔ میهن و جهان به دل داشتند. آنان شیفتۀ جنبش فداییان خلق بودند. خسرو گلسرخی در وصیت‌نامه‌اش می‌نویسد: «من یک فدایی خلق ایران هستم و شناسنامه من جز  عشق به مردم چیز دیگری نیست … شما آقایان فاشیست‌ها که فرزندان خلق ایران را بدون هیج مدرکی به قتل‌گاه میفرستید، ایمان داشته باشید که خلق محروم ایران، انتقام خون فرزندان خود را خواهد گرفت». تاثیر ایستادگی جانانه آنان در برابر نظام حاکم و پشتیبانان جهانی آن موجی از شور و ایمان در جنبش فداییان پدید آورد

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

دفاع از تحریم انتخابات از منظر جمهوری خواهی

مرگِ سیاه

آخرین «انتخابات»؟ آغازدوران پساخامنه‌ای، میراث خامنه‌ای برای جانشین‌ خود چه خواهد بود؟

یک قتل سهوی: گزارشی داستانی از ماجرایی بسیار واقعی

مصاحبه با رفیق فرخ نعمت‌پور در مورد انتخابات مجلس و خبرگان ١۴٠٢