دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۲ - ۰۳:۰۵

دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۲ - ۰۳:۰۵

لایەهای سایە گون و سیاە دیگری در میدان رقابت و قدرت

در این مورد بگذارید در تاریخ معاصر بە تجربە همکاری نیروهای مدرن در غرب با اسلامیهای افغانستان و یا از همکاریشان با فاشیستهای اوکرائین بگوئیم. نیروهای بشدت ناهمگونی کە روئیت ایستادنشان در کنار هم در رسانە ها ما را انگشت بە دهان می کند. انگشت بە دهان، زیرا کە همین نیروها هیچ وقت و هیچگاە وجود چنین نیروهائی را در این ابعاد و گسترە در کشورهای خود تاب نمی آورند.

چنانکە در علوم سیاسی از جملە در مباحث فلسفی و جامعە شناسی مطرح است، قدرت دو سویە دارد: سویە مثبت و سویە منفی. سویە مثبت رو بە سوی تنظیم عادلانە و درست روابط انسانها در درون جامعە دارد، و سویە منفی رو بە سوی سواستفادە از این پدیدە مهم. در سویە مثبت، معمولا اهرمها و ابزارها علنی و دمکراتیک، و در سویە منفی معمولا اهرمها و ابزارها غیر علنی و غیر دمکراتیک.   

بر اساس همین مقدمە کوتاە، تقریبا در تمام طول تاریخ آنگاە کە بحث بر سر ابزارهای جنگ و رقابت میان قدرتمداران مطرح بودە است، انسان همیشە با دو لایە سر و کار داشتە است: ١ـ لایە آشکار و علنی، ٢ـ لایە مخفی و غیر علنی. لایە آشکار و علنی را از جملە می توان در عرصەهای زیر دستە بندی کرد:

ـ نیروهای نظامی (ارتش، پلیس و نیروهای انتظامی)، حال بنابر دورانهای تاریخی اسامی می توانند متفاوت باشند. این بخش را می توان همچنین بخش زور وخشونت هم نام گذاری کرد،

ـ انتخابات و سیستم رای، دیالوگ، احزاب و گروههای سیاسی. این بخش را می توان بخش مدنی و صلح آمیز هم نام نهاد.

آنگاە کە لایە مخفی وغیرعلنی هم مطرح است می توان بە موارد زیر اشارە کرد:

ـ نیروهای امنیتی مخفی قانونی مانند سازمانهای جاسوسی وغیرە،

ـ نیروهای امنیتی غیر رسمی و غیر قانونی، از جملە مانند لباس شخصی ها، چماق داران و حزب اللهی ها در ایران جمهوری اسلامی، و نیز جمعیت دە دسامبر در زمان ناپلئون.

اما اخیرا در دوران جهانی شدن و با فراتر رفتن بحث منافع ملی از درون یک کشور بە حوضە جهانی و قلمرو دیگر کشورها، عنصر دیگری بە این جنگ و رقابت اضافە شدە است کە قابل توجە می نماید. در این عنصر کە نسبت بە نیروی بیرونی (قدرتی کە می خواهد از آن استفادە کند) وجە داخلی دارد و از خود شرایط داخلی کشور مورد توجە برخاستە است، بر خلاف تعاریف بالا، عناصر علنی و غیر علنی، یا قانونی وغیر قانونی درهم می آمیزند و بنابراین شرایط را بسیار پیچیدەتر از آنچە کە هست می کنند. هم چنین وجە دیگر این عنصر جدید، مباینت آن با نیروهائیست کە می خواهند از آن استفادە ابزاری کنند. بە عنوان نمونە نیروئی خود را دمکرات، مدرن و آزادیخواە می پندارد اما در همان حال از نیروهای مذهبی و فاشیست برای شکستن سد مقاومت حریف هم کمک می گیرد، و از ایستادن کنار آن هیچ ابائی ندارد. در این مورد بگذارید در تاریخ معاصر بە تجربە همکاری نیروهای مدرن در غرب با اسلامیهای افغانستان و یا از همکاریشان با فاشیستهای اوکرائین بگوئیم. نیروهای بشدت ناهمگونی کە روئیت ایستادنشان در کنار هم در رسانە ها ما را انگشت بە دهان می کند. انگشت بە دهان، زیرا کە همین نیروها هیچ وقت و هیچگاە وجود چنین نیروهائی را در این ابعاد و گسترە در کشورهای خود تاب نمی آورند.

چنانکە گفتە شد این نیرو نە علنیست و نە غیرعلنی، بلکە نیروئیست کە هم این است و هم آن. علنیست در آن کشوری کە رقابت جریان دارد، و غیرعلنیست در کشوری کە کمک کنندە محسوب می شود و قرار است از تغییرات آتی فیض ببرد. این نیرو قرار است جزو همان لشکری باشد کە رقیب را باید شکست بدهد، اما فقط بخشی و نە بیشتر. و درست اینجاست کە در رسانەهای این کشورها در سایە قرار می گیرد.

سنت استفادە از نیروهای ماقبل تاریخ و یا بهتر بگوئیم ماقبل عقل، از آنانی کە هنوز قبل ازمدرنیتە زندگی می کنند، توسط مدرنهای معتقد بە دمکراسی و آزادی یکی از معضلات بزرگ سیاست و جهان بینی پیشرفتە در دنیای کنونی ماست. تجارب نشان دادەاند کە این نیروها در موارد بسیاری از ابزار صرف فراتر می روند و بە یکی از بازیکنان اصلی روندها در طی سالیان متمادی تبدیل می شوند. بازیکنان اصلی ای کە نە فقط رقیب پیشین را، بلکە همکار موقت و تاکتیک گرای کنونی را نیز دچار معضلات فراوان می کنند. جهان مدرن باید چارەای برای این معضل بزرگ پیدا کند.    

 

 

تاریخ انتشار : ۱۲ اسفند, ۱۳۹۲ ۱۱:۰۲ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

انتخابات! کدام انتخابات؟

با عنایت به این وضع و شرایط عملا موجود آنچه در ایران برگزار میشود فاقد حداقل شرایط برای شناخته شدن بعنوان یک انتخابات است. با تمام محدودیت ها و کنترل های نظام امنیتی و سیاسی انتخابی در کار نیست و دقیقا با استعاره از آقای خمینی « در این رژیم آزادی های فردی پایمال و انتخابات واقعی و مطبوعات و احزاب از میان برده شده اند.

مطالعه »
یادداشت

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

این تصاویر شنیع,  چه بازمانده از جنگ و چه بازمانده از دنیای سهمگین سیاستمداران زندانبان !, ما را هم به اشکال مختلف در گیر و تماشاگر چنین صحنه هایی می نماید. یعنی کشتن و یا اعدام شهروندان، به امری معمولی و سرگرم کننده بدل می شود و در روزمرگی جامعه کم کم جا باز می کند.

مطالعه »
آخرین مطالب

مبارزۀ خشونت پرهیز زنان برای آزادی، برابری جنسیتی و عدالت اجتماعی

در گرامیداشت ٨ مارس روز جهانی زن، گروه کار زنان سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) در سامانۀ کلاب‌هاوس برگزار می‌کند. مهمانان برنامه: نیره توکلی، هرمینه هورداد، شهناز قاراگزلو، زری صدرنشین، بیژن میثمی

عدم شرکت در انتخابات: بی‌تفاوتی یا کنش فعال مدنی؟!

عدم شرکت و تحریم انتخابات در ایران یک کنش اجتماعی فعال و مدنی بود و مردم اگاهانه و با هدف مشخص به پای صندوق رای نرفتند؛ و این کنش اجتماعی هیچ ربطی با بی‌تفاوتی مردم غرب به انتخابات ندارد.  این دو زمینه های اجتماعی مختلفی دارند و ربط این دو به هم یک حقه و کلک سیاسی است.

میزان مشارکت در نمایش انتخابات جمهوری اسلامی، به کم‌ترین حد از زمان وقوع انقلاب رسید!

مسلماً انتخابات در حاکمیت جمهوری اسلامی ایران، کم‌ترین تاثیری بر زندگی روزانه مردم ندارد و همواره نیز پرسروصداترین اتفاق در کشور است که چندین ماه فضای رسانه‌ای و حتی خیابانی ایران را تسخیر می‌کند و هر چه جلوتر آمده‌ایم، این تاثیر کم‌تر و آن سر و صدا اعتراضی مردم بیش‌تر شده است.

عشق گفت بنویس، من نوشتم

وقتی که به تو فکر می کنم، لبخندت باران می شود;
نگاهت زلال و زلال، و من چه بی پروا، می چینم آن لبخند را.

یادداشت

جنگ دارد همچنان همگانی می شود!

این تصاویر شنیع,  چه بازمانده از جنگ و چه بازمانده از دنیای سهمگین سیاستمداران زندانبان !, ما را هم به اشکال مختلف در گیر و تماشاگر چنین صحنه هایی می نماید. یعنی کشتن و یا اعدام شهروندان، به امری معمولی و سرگرم کننده بدل می شود و در روزمرگی جامعه کم کم جا باز می کند.

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
پيام ها

باید یکی شویم و قلب‌مان را سرود و پرچم‌مان سازیم تا بهاران خجسته به ارمغان به میهن‌مان فراز آید!

کرامت و خسرو دو جوان روشنفکر انسان‌دوست چپ بودند و غم مردم فقرزدهٔ میهن و جهان به دل داشتند. آنان شیفتۀ جنبش فداییان خلق بودند. خسرو گلسرخی در وصیت‌نامه‌اش می‌نویسد: «من یک فدایی خلق ایران هستم و شناسنامه من جز  عشق به مردم چیز دیگری نیست … شما آقایان فاشیست‌ها که فرزندان خلق ایران را بدون هیج مدرکی به قتل‌گاه میفرستید، ایمان داشته باشید که خلق محروم ایران، انتقام خون فرزندان خود را خواهد گرفت». تاثیر ایستادگی جانانه آنان در برابر نظام حاکم و پشتیبانان جهانی آن موجی از شور و ایمان در جنبش فداییان پدید آورد

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

مبارزۀ خشونت پرهیز زنان برای آزادی، برابری جنسیتی و عدالت اجتماعی

عدم شرکت در انتخابات: بی‌تفاوتی یا کنش فعال مدنی؟!

سلب حق اسکان دانشجویان خوابگاهی در دانشگاه علامه طباطبایی

میزان مشارکت در نمایش انتخابات جمهوری اسلامی، به کم‌ترین حد از زمان وقوع انقلاب رسید!

عشق گفت بنویس، من نوشتم

انتخابات ریاست‌‌جمهوری در آسیا و اقیانوسیه