مبارزه کارگری در لیفراندو: ناوگان قدرت در سایه در مقابل جبهه اعتصاب

با اعلام آغاز اعتصاب‌ هشدار دهنده, چرخ‌ها به مدت ۳۶ ساعت از حرکت ایستادند. طولانی‌ترین زمان از اعتصاب های پیشین. اما مسائل و مشکلات کاری ما در این مدت‌ بیشتر شده است: حدود ۶۰۰۰ کارمند Lieferando در سراسر کشور خواستار شرایط کاری بهتر, احترام بیشتر  و یک توافق‌نامه چانه‌زنی جمعی از شرکت مادر Just Eat Takeaway هستند *۱. در شهر هانساتیک، با حرکت اعتصاب‌کنندگان در سطح شهر، صدای “اعتصاب تحویل! اعتصاب تحویل!” از ده‌ها نفر به گوش می‌رسید. برخی با سوت سر و صدا می‌کردند، برخی دیگر بادکنک حمل می‌کردند. ردیف جلو بنری را در دست داشتند که جمجمه‌ای با چاقو و چنگال را نشان می‌داد – نوعی از لوگوی Lieferando.

Andreas Schuchard  که در این تظاهرات نیز شرکت کرده بود، می‌گوید: «در ابتدا، فقط می‌خواستم در کنار خوداشتغالی‌ام کمی پول اضافی به دست بیاورم و دوچرخه‌سواری کنم.» او در واقع یک صنعتگر است. چهار سال پیش، او نیز برای Lieferando شروع به کار کرد. او می‌گوید از گفتگو با مشتریان و همکاری با رستوران‌ها لذت می‌برد. اما مشکلات روی هم انباشته شدند. «با گذشت زمان، به طور فزاینده‌ای برای من روشن شد که چه مشکلی در اینجا وجود دارد.» شوخارد از سال ۲۰۲۲ رئیس شورای کار در هامبورگ بوده و در شورای عمومی کار فعال است.

یکی از اختلافات مربوط به ساعات کاری است. در حال حاضر، هنوز مدل‌هایی وجود دارد که به پیک‌ها اجازه می‌دهد تا میزان نسبتاً بالایی از مشارکت در تصمیم‌گیری را داشته باشند. شوخارد می‌گوید: «کارفرما این را دوست ندارد.» لیفراندو خواستار دسترسی کوتاه‌مدت‌تر خواهد بود. «این غیرقابل قبول است.» با این حال، نارضایتی عمیق‌تر است.

مارک باومیستر از اتحادیه غذا، نوشیدنی و پذیرایی (NGG) می‌گوید: «بیش از دو سال است که لیفراندو گوش شنوایی ندارد.» به خصوص پس از تورم بالای سال‌های اخیر، مدت‌هاست که توافق جمعی به تعویق افتاده است. NGG خواستار حداقل دستمزد پایه ۱۵ یورو، توقف برون‌سپاری بیشتر و مکمل‌های توافق‌شده جمعی برای جبران پاداش‌های از دست رفته است.

گزارش سال ۲۰۲۳ سرویس تحقیقاتی بوندستاگ نشان داد که رانندگان, یعنی مسافرانی که با اتومبیل سفر می‌کنند  نباید پاداش عملکرد دریافت کنند تا از رفتارهای خطرناک رانندگی جلوگیری شود. NGG سپس به لیفراندو یک راه‌حل قانونی ارائه داد، اما این شرکت پاسخی نداد. اکنون، از ماه اوت، پاداش برای حدود نیمی از پیک‌ها حذف خواهد شد. مارک باومیستر می‌گوید: «ما از طریق اعضای خود می‌دانیم که آنها برای گذران زندگی خود به این پاداش‌ها نیاز مبرم دارند.»

چگونه لیفراندو در حال ساخت ناوگان سایه است

اتحادیه همچنان از لیفراندو می‌خواهد که به ایجاد “ناوگان سایه” پایان دهد. ماه‌هاست که کارمندان گزارش داده‌اند که لیفراندو به طور فزاینده‌ای به ارائه دهندگان خدماتی مانند “فلیتلری” برای برون‌سپاری کسب و کار پیک متکی است. تنها در برلین، اخیراً حدود ۵۰۰ شغل تعدیل شده است. رقمی که لیفراندو آن را انکار می‌کند. به گفته اتحادیه، پیمانکاران فرعی اغلب پس از اخراج کارمندان با آنها تماس می‌گیرند و سپس قراردادهای جدیدی با شرایط بدتر به آنها پیشنهاد می‌دهند.

شوچارد می‌گوید: “وقتی مشتریان سال آینده از لیفراندو سفارش می‌دهند، کسی با ژاکت و لوگو می‌آید، اما لیفراندو در قرارداد وجود نخواهد داشت.” او نگران است که پیمانکاران فرعی منجر به شرایط کاری نامناسب، کار غیرقانونی و کمک‌های مالی به واسطه‌ها شوند. ” لیفراندو اهمیتی نمی‌دهد زیرا آنها دیگر نمی‌خواهند هیچ ارتباطی با آن داشته باشند.”

لیفراندو می‌گوید که استفاده از پیمانکاران فرعی در این صنعت رایج است. در آینده، این شرکت قصد دارد همکاری نزدیک‌تری با شرکت‌های لجستیک تخصصی، به ویژه در بازارهای کوچک‌تر، داشته باشد. یک فرآیند انتخاب دقیق برای اطمینان از شرایط کاری مناسب در حال اجرا است.

اخراج‌ها در بحبوحه یک اختلاف کارگری

شوراهای کارگری و نمایندگان اتحادیه سال‌هاست که تلاش می‌کنند تا به شرایط کاری در Lieferando اعتراض کنند. Andreas Schuchard گزارش می‌دهد که آنها بارها با موانعی روبرو می‌شوند. او می‌گوید: «تخریب اتحادیه بخشی از روال روزانه ماست.» او خود یک بار به دلیل ادعای نادرست بودن صورتحساب هزینه‌های سفر، تهدید به اخراج شد. دادگاه به نفع رئیس شورای کارگری رأی داد. بار دیگر، موجودی حساب او منفی بود زیرا ظاهراً حقوق زیادی دریافت کرده بود. «آنها این کار را با دیگران نیز انجام می‌دهند.»

نارضایتی وجود دارد, اما سازماندهی کارمندان اغلب دشوار است، تا حدی به دلیل زبان‌های مختلف و سطوح مختلف دانش. Schuchard می‌گوید: « ما در چند ماه گذشته در تماس با همکارانمان و توضیح دقیق نحوه کار همه چیز به آنها بسیار فعال بوده‌ایم.» این امر آنها را قادر ساخته است تا کارمندان بیشتری را برای جلسات شرکت بسیج کنند.

اما درست زمانی که موج اعتصاب بزرگ در اواسط ماه ژوئیه به اوج خود رسید، شوکی وارد شد: لیفراندو ناگهان اعلام کرد که از پایان سال حدود ۲۰۰۰ راننده را در سراسر کشور اخراج خواهد کرد.آندریاس شوخارد انتظار دارد که تعداد بیشتری تحت حفاظت شورا قرار گیرند و دلیل دیگری را بازگو می کند: “از ۳۴ شهر، یازده شهر با شوراهای کار سازماندهی شده‌اند.”

Andreas Schuchard رئیس شورای کارمی‌گوید: این مکان‌ها، به نوبه خود، بخشی از چندین روند در حال انجام هستند. لیفراندو نمی‌خواهد مکان‌های جداگانه را به عنوان عملیات جداگانه ببیند، بلکه آنها را به عنوان بخشی از شرکت‌های بزرگ‌تر منطقه‌ای در نظر می‌گیرد که به نوبه خود، تأثیر منفی بر تصمیم مشترک شوراهای کار خواهد داشت. او می‌گوید: “همه مکان‌ها باید تعطیل شوند، زیرا در این صورت دیگر هیچ تصمیم مشترکی وجود نخواهد داشت.” به گفته شورای کار، دادگاه کار فدرال در ژانویه شروع به رسیدگی به این موضوع کرد.

آنچه در آینده اتفاق خواهد افتاد مشخص نیست. شورای عمومی کار اخیراً در برلین برای یک جلسه اضطراری تشکیل جلسه داد. NGG به نوبه خود از لیفراندو می‌خواهد که برای کارمندانی که در خطر اخراج‌ها قرار گرفته‌اند، برای یک توافق یا مذاکره جمعی اقدام کند. اتحادیه توضیح داد که در مکان‌هایی که شورای کار وجود ندارد، هیچ مذاکره‌ای در مورد طرح‌های اجتماعی نمی‌تواند انجام شود. بنابراین، اتحادیه می‌خواهد یک توافق جمعی اجتماعی را اجرا کند که به طور مساوی همه طرف‌های درگیر را در نظر بگیرد. گویدو زایتلر، رئیس NGG، گفت: «اگر لیفراندو فوراً با درخواست ما برای مذاکره موافقت نکند، ما خواستار اعتصاب‌های هشدار دهنده بیشتری در شهرهایی خواهیم شد که تحت تأثیر تعدیل نیرو قرار گرفته‌اند.»

شرایط در مکان‌های مختلف متفاوت است. مکس موساک، که چندین سال برای لیفراندو در برلین کار کرده و در گروه ذینفع «جمع کارگران لیفراندو» فعال است، گفت: «ما در حال حاضر در بحبوحه اختلاف هستیم.» بخش بزرگی از نیروی کار قبلاً اخراج شده‌اند و از ماه مارس هیچ استخدام جدیدی انجام نشده است. در عین حال، «اخبار وحشتناک» بیشتری در مورد شرایط پیمانکاران فرعی مانند فلیتلری شنیده می‌شود. او گفت: « بخشی از نیروی کار شرکت ما واقعا بیرون رانده می‌شوند. اما ما توانسته‌ایم در دادگاه به موفقیت‌هایی دست یابیم.» نیروی کار ما همچنین قصد دارد از راه‌های دیگری از خود دفاع کند.

شوخارد نسبت به آینده هامبورگ بدبین است. او می‌گوید: «تقریباً ۵۶۰ کارمند ما در خطر اخراج شدن قرار گرفته‌اند.» شورای کار اکنون باید مصالحه منافع و یک طرح اجتماعی را آماده کند. «ما افراد زیادی داریم که متأهل هستند، فرزند دارند و به تازگی خانه خریده‌اند.» همچنین همکاران مهاجری وجود دارند که اجازه اقامتشان به شغلشان گره خورده است. «تعطیلی عواقب شدیدی برای ما خواهد داشت.»

شفافیت بیشتری در روابط استخدامی تضمین شود 

این عواقب همچنین خشم را برمی‌انگیزد. آنیا پیل، عضو هیئت مدیره DGB، از «رسوایی» صحبت کرد و از دولت فدرال خواست که اقدام کند. شرکت های خدماتی تحویل رسانی باید به جای استفاده از پیمانکاران فرعی، کارگران خود را مستقیماً استخدام کنند، مشابه مقررات صنعت گوشت. او همچنین خواستار تصویب سریع یک دستورالعمل پلتفرم اروپایی در قانون ملی شد. «این تنها راه برای جلوگیری از فرسایش سیستماتیک حقوق کار در پلتفرم همکاری است.» اتحادیه اروپا این دستورالعمل را در سال ۲۰۲۴ تصویب کرد تا شفافیت بیشتری در روابط استخدامی تضمین شود. قرار است روزنه‌های موجود در زنجیره‌های پیمانکاری فرعی بسته شوند، حقوق دسترسی دیجیتال برای اتحادیه‌ها تقویت شود، ایجاد شوراهای کار آسان‌تر گردد و حق اقدام جمعی معرفی شود.

در تجمع اعتصاب در فرانکفورت، رانندگان Lieferando همزمان شعار دادند: «ما به Bas، Bas، Bas نیاز داریم, ناوگان سایه را متوقف کنید!» آنها به وزیر کار فدرال، Bärbel Bas (SPD) اشاره کردند که از نظر تئوری می‌تواند با اعلام الزام‌آور بودن یک توافق جمعی، شرایط کار را بهبود بخشد.*-۲ این امر باعث می‌شود توافق جمعی حاصل از مذاکره بین اتحادیه‌ها و انجمن‌های کارفرمایان برای کل یک صنعت الزام‌آور باشد.

پشتیبانی حزب چپ آلمان 

در همین حال، اعتصاب‌کنندگان از حمایت یان ون آکنJan van Aken  برخوردار شدند. رئیس مشترک حزب چپ در این تجمع به طور نمایشی از کارگران حمایت کرد. او جلیقه کارگران اعتصابی را پوشیده بود و تجربیات قبلی خود را به عنوان پیک بازگو کرد. این مرد ۶۴ ساله گفت: «می‌دانم که این اقدام شما, چقدر سخت و با چه مشقتی انجام گرفته است.» رئیس حزب افزود: “اگر بخواهند انگشت اتهام شان را به سوی شما نشانه بروند، من هم به آن ها نشان خواهم داد”.

با این وجود آندریاس شوخارد رئیس شورای کار ناامید است, او گفت: «سیاستمداران نه به ما کارگران فقیر علاقه‌ای دارند و نه به شرایط صنعت.» همه می‌دانند که آنجا چه می‌گذرد. شوخارد نگاهی به دوچرخه‌اش می اندازد و می گوید: پنچر شدن لاستیک ها کمترین مشکل من است.

*۱- لیفراندو (Lieferando) نام تجاری شرکت هلندی Just Eat Takeaway.com است. Just Eat Takeaway.com یک سرویس تحویل آنلاین بین‌المللی است و یکی از بزرگترین‌ها در نوع خود در سراسر جهان محسوب می‌شود. لیفراندو شناخته‌شده‌ترین و پیشروترین سرویس تحویل غذای آنلاین در آلمان است.

*۲ – وزیر کار آلمان: Bärbel Bas (SPD)

*-  یان ون آکن Jan van Aken، رئیس مشترک حزب چپ آلمان Die Linke

منبع:Der Freitag