دوشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۳ - ۰۰:۲۶

دوشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۳ - ۰۰:۲۶

پاسخ به چند پرسش: در باره وحدت و مسئله ملی در ایران

به نظر من این پروژە در مسیر تکوین بیشتر خود باید بیشتر با جنبش های ملی ـ قومی تماس برقرار کند و کار بدانجا برسد که این جنبشها بتوانند خواسته های خود را در چنین جریانی بازیابند. و در این مسیر باید دو کار عمدە صورت بگیرید: اول فرموله کردن اساسی ترین خواسته های ملی ـ قومی در برنامه این حزب جدید، و دوم جذب فعالین ملی ـ قومی بدان. که این جذب می تواند هم بصورت فردی و هم بصورت سازمانی صورت بگیرد.

 ـ هدفتان از وحدت چیست؟

ـ به نظر من هدف از وحدت، عمدتاً به هم گرویدن نیروهای میانه چپ است، نیروهایی که از زاویە انتقاد به تجربه اتحاد شوروی و تجارب نزدیک به آن می‌نگرند، و درصددند نمونه‌ای از سوسیالیسم بنا نهند که بر آزادی، دمکراسی و عدالت اجتماعی استوار باشد، تجربه‌ای که بازتولید سیستم اقتصادی ـ اجتماعی خود را از رأی و تمایل مردم اخذ می‌کند و نه از ضرورت ایدئولوژی و یا اتوریته غیر انتخاباتی یک حزب سیاسی و یا یک ایدئولوژی.

همچنین هدف از وحدت تنها و تنها به دورهم جمع‌کردن تنها یک نیرو یا گرایش خاص از چپ نیست. به نظر من طبیعی و حتی فراتر از این لازم و ضروری است که در چنین جریانی طیف‌های متنوع وجود داشته باشد، و یا در جریان زندگی و پراتیک روزمرە آن جریان‌های فکری و سیاسی متنوعی شکل بگیرند، اما به شرطی که پایه و گرایش اصلی آنان بنا نهادن سوسیالیسم و بازتولید آن بر اعتقاد بر همان دو پایه اصلی باشد که در بالا بدان اشارە کردم.

بی‌گمان در چنین جریانی، ایجاد وحدانیت در کار سیاسی روزانه و درازمدت، مستلزم روندهایی است که در آن باید از خرد جمعی حداکثر استفادە بشود، و کمتر تمایلی در جهت تحمیل خواست از طریق اهرم‌های بوروکراتیک وجود داشته باشد.

‌همچنین این وحدت، علاوە بر گرایش‌های میانه چپ، باید تلاش کند دربرگیرندە آن برنامه‌ای باشد که بتواند به معضلات عدیدە کشور ما، بویژە در بعد خواسته‌های دمکراتیک، هم جواب بدهد، ازجمله در زمینه خواسته‌های ملی ـ قومی که از ضرورت عاجل در لحظه کنونی برخوردارند.

 «نیروهای میانه چپ» یا «گرایش‌های میانه چپ» را چگونه تعریف می‌کنید؟

ـ بە نظر من نیرویی است میان کمونیسم و جناح راست سوسیال‌دمکراسی. جناح چپ سوسیال‌دمکراسی، سوسیالیست‌ها و نیز سوسیالیسم دمکراتیک همان گرایش‌های چپ میانە هستند. مشخصات اساسی این گرایش، درهم‌آمیزی عدالت اجتماعی با دمکراسی و آزادی است. و نیز اعتقاد آن بە روش‌های مسالمت‌آمیز و تودەای ـ مدنی در مبارزە. گرایش چپ میانە تلاش می‌کند باهمە تئوری‌های حوزە چپ تماس خلاقانە برقرار کند و اساساً منش آن دگماتیک نیست. در این گرایش مقولە ‘خرد جمعی’ از ارزش بیشتری برخوردار است. چپ میانە، ارگانهای مردمی، کارگری و مربوط بە زحمتکشان را در تأثیرگذاری بر قدرت و دستگاه‌های آن ارج بیشتر می‌نهد، و اساساً درک آن از قدرت یک درک افقی و نە عمودی است. هرچند نمی‌توان به‌طورکلی خصیصە ‘عمودی’ را رد کرد. در نگرش چپ میانە بە نظر من ارادەگرایی رخت برمی‌بندد و اهتمام بیشتری بە روندهای عمیق اجتماعی ـ اقتصادی دادە می‌شود.

 ـ به نظر شما این پروژه، با جنبش ملی ـ قومی چه پیوندی می‌تواند داشته باشد؟

ـ خوب بود این پروژە می‌توانست از همان ابتدا جریانات مربوط به جنبش‌های ملی ـ قومی را به خودش جلب می‌کرد، چنانچه آن‌ها هم می‌توانستند به سهم خود به تشکیل یک جریان چپ نسبتاً متحد سرتاسری یاری رسانند، و به سهم خود هم خواسته‌های خود را در آن متبلور می‌کردند. اما متأسفانه این کار صورت نگرفته و یا صورت گرفته و اما موفقیتی نداشته است، و فکر کنم علیرغم انتقادی که بدان وارد است، ولی نمی‌توان آن را یک نقص جدی دانست. کما اینکه ما در دورانی زندگی می‌کنیم که جامعه متأسفانه از هر لحاظ اتمیزە شدە و بمانند قبل فاقد توانائی لازم جهت ایجاد جنبش‌های مطالباتی و سیاسی سرتاسری و قوی.

به نظر من این پروژە در مسیر تکوین بیشتر خود باید بیشتر با جنبش‌های ملی ـ قومی تماس برقرار کند و کار بدان جا برسد که این جنبش‌ها بتوانند خواسته‌های خود را در چنین جریانی بازیابند. و در این مسیر باید دو کار عمدە صورت بگیرید: اول فرموله کردن اساسی‌ترین خواسته‌های ملی ـ قومی در برنامه  این حزب جدید، و دوم جذب فعالین ملی ـ قومی بدان. که این جذب می‌تواند هم به‌صورت فردی و هم به‌صورت سازمانی صورت بگیرد.

اگر هدف ایجاد ایرانی دمکراتیک و پلورالیستی است پس باید این دمکراسی و پلورالیسم در چنین حزبی از همان ابتدا وجود داشته باشد.

 ـ چگونه می‌توان نقش و نفوذ مطالبات ملی – قومی را در  این پروژه تأمین کرد؟ 

ـ فکر کنم علاوە بر دو موردی که در جواب سؤال دوم مطرح کردم، حضور مستقیم حزب جدید درصحنه مطالبات ملی ـ قومی، و پیشبرد یک نقش جدی فکری ـ تحلیلی درزمینهٔ مطالبات ملی ـ قومی و نیز تحلیل شرایط مشخص اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در مناطق ملی ـ قومی از اهمیت والایی برخوردارند. متأسفانه در لحظه کنونی، احزاب چپ سرتاسری بیشتر از طریق نزدیکی به احزاب و جریانات ملی ـ قومی درصدد حضور در این جنبش‌هایند. یعنی یک حضور غیرمستقیم. درحالی‌که ما به حضور مستقیم نیازمندیم. و فکر کنم از چنین امکانی هم بهره‌مندیم. و این امکان هم از ضرورت به هم پیوستن جنبش‌های ملی در یک بستر سرتاسری برمی‌خیزد که تنها احزاب سرتاسری از چنین امکانی بهرەمتدند. نگاە کنید، تلاشی صورت گرفته برای ایجاد یک نهاد سرتاسری در قالب ‘کنگرە ملیت‌های ایران فدرال’ که تاکنون نتوانسته جواب بدهد. بدو دلیل خیلی سادە: اولاً به دلیل عدم وجود احزابی که بر مبنای اتنیک فارس زبان‌ها تشکیل یافته باشد، و دوما بدین دلیل که چنین کنگرەای اساساً توجه ندارد که ایران تنها یک سرزمین متشکل از اتنیکهای جدا از هم نیست. چنین تشکلی فراموش کردە است که در ایران مکانیسمی از وحدت در میان ملیت‌ها وجود دارد که مانع از آن می‌شود ما ایران را تنها سازوکارەای از ملیت‌های از هم جدا بافته تصور بکنیم. و این درست همان‌جایی است که یک حزب سرتاسری می‌تواند با حضور خودش ضرورت وجودی خودش را درزمینهٔ خواسته‌های ملی ـ قومی اثبات کند.

و به‌عنوان نکته آخر باید عرض کنم که حضور فکری و سیاسی در عرصه زبانی ملیت‌ها در ایران، از اهمیت فوق العادەای برخوردار است. چنانچه می‌دانید زبان پایه اصلی احساس هویت ملی است و بنابراین یک حزب جدید چپ باید بتواند در عرصه رسانه‌ای به این نیاز پاسخ درخور و مناسب بدهد.

 ـ به «مکانیسمی از وحدت در میان ملیت‌ها» در ایران اشاره کردید. این مکانیسم کدام است؟

ـ بە نظر من مشخصات این مکانیسم این‌هایند:

ـ ایران یک سرزمین و کشور تاریخی است،

ـ ایران نزدیک بە صدسال است در مسیر ایجاد دولت مدرن قرارگرفتەاست، و اگرچە هنوز راە باقی است اما در این صدسال پیوندهای فرهنگی، اقتصادی، تاریخی و سیاسی فراوانی ایجاد شدەاند. برای حل مسئلە ملی در ایران باید بە این تاریخ توجە نشان داد. زمان مدیدی است ما از قرن نوزدهم فاصلە گرفتەایم. متاسفانە بعضی دوستان هنوز با یک ذهنیت کلاسیکی بە مقولە حل مسئلە ملی ـ قومی در ایران می‌نگرند کە این روند کار را فقط پیچیدەتر از آنی کە هست می‌کند.

اما هم‌زمان معتقدم کە این نباید بە دلیلی برای رشد و تقویت پان‌ایرانیسم و یا شوینیسم ایرانی تبدیل شود. برعکس باید زمینەای شود برای ایجاد اعتماد بیشتر میان مردمان این کشور، بویژە هنگامیکە خواستەهای ملی ـ قومی از جانب ملیت‌های تحت ستم مطرح می‌شوند. متاسفانە امر تاریخی بودن سرزمین ما ایران بە ملکە ذهنی بعضی دوستان تبدیل شدە و نقطە حرکت برای حل مسئلە ملی را تنها آن قرار دادەاند. در صورتی کە ایران برای یک فرد چپ نە یک امر مقدس بلکە باید یک مقولە تاریخی فرض شود، همانطوریکە در میان فعالان ملی ـ قومی هم بە امر ایدەهای ملی نباید مقدس مآبانە نگاە شود. بە نظر من اگر مسئلە احساس تعلق مطرح است، برای حل مسئلە ملیت‌ها در ایران ما باید مجهز بە دو احساس تعلق باشیم، یکی احساس تعلق بە ایران و دیگری بە ملیتی کە از آن برخاستەایم. احساس تعلق بە ایران در میان طیف‌های گوناگون، اشتراک و احساس اطمینان درست می‌کند، و احساس تعلق بە خاستگاە ملیتی، وظایف ما را در به دست آوردن حقوق ملی یادآور می‌شود. اشتراک در عین افتراق و افتراق در عین اشتراک. این است همان کلمە رمز حل مسئلە ملی در ایران.

تاریخ انتشار : ۱۱ مرداد, ۱۳۹۶ ۱۱:۰۵ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

همه‌ی چلچله‌‌ها برگشتند

گلها از این‌که روزی پژمرده شوند؛ نگران نیستند!
از نهایت جلوه‌گری دست نمی‌کشند!
زیبایی‌ها‌یشان، از عطر و بو و تا تجلی سحرانگیز را بدون هیچ کینه‌ای پیشکش می‌‌‌کنند.

اجازه است که خودم باشم، آزاد باشم؟

اجازه است زمانی که از خانه بیرون می‌روم با احساس آرامش بیرون بروم، راه بروم سرک‌ها یا مسیر هدفم را طی کنم، بدون داشتن هراس، ترس، دلهره و وحشت از این ‌که مبادا طالبان مرا با خود ببرد، یا اینکه در انتحار و انفجار زخمی و یا شهید شوم، یا دزد راهم را بگیرد و تمام اموالم را غارت کند؟

مثل یک باد

شبیه آن رنگین کمان،
پس از باران,
دیدم او را,
گریان بود,
مانده بودم در خود،
این گریه از بهر چه هست؟
شادی یا اندوه دگر؟

نامه ۶۰۰ نفر از کارمندان دولت آلمان درباره غزه …

ما شما را مورد خطاب قرار می‌دهیم زیرا به عنوان کارمندان دولت فدرال و کارکنان دولتی به اصول قانون اساسی متعهد هستیم. ماده ۲۵ تبصره ۱ قانون اساسی دستور عمل عمومی در خصوص حقوق بین‌الملل است. طبق نظر دادگاه قانون اساسی فدرال، این ماده به این معنی است که «قواعد عمومی حقوق بین‌الملل، بدون وجود یک قانون تبدیلی، یعنی بدون واسطه، مستقیماً به سیستم حقوقی آلمان راه پیدا می‌کند.

۸۲ سازمان حقوق بشری: یک نهاد سازمان ملل نباید شریک اعدام‌های مواد مخدر باشد!

«اگر هزینه این اعدام‌ها را برای جمهوری‌اسلامی بالا نبریم، بیم آن می‌رود که در ماه‌های آینده صدها نفر به اتهام‌های مرتبط با مواد مخدر اعدام شوند. ما از تمام نهاد‌ها و فعالان حقوق‌بشری و کنشگران سیاسی می‌خواهیم تا در یک کارزار جهانی ویژه برای توقف اعدام‌های مرتبط به جرائم مواد مخدر شرکت کنند.»

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

حملۀ ماجراجویانۀ اسرائیل به کنسولگرى ایران در سوریه و افزایش خطر جنگ در منطقه را محکوم مى‌کنیم!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) ضمن محکوم کردن حملۀ اسرائیل به کنسولگرى ایران در سوریه، به جمهورى اسلامى نیز هشدار می‌دهد ماجراجویی دولت اسرائیل را نه با ماجراجویی متقابل و اقدام تلافی‌جویانه، که از طریق شورای امنیت و با اتکا به قوانین بین‌الملل پاسخ بدهد. اولین اقدام می‌تواند درخواست نشست فوری شورای امنیت برای محکوم کردن اسرائیل باشد.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

حملۀ ماجراجویانۀ اسرائیل به کنسولگرى ایران در سوریه و افزایش خطر جنگ در منطقه را محکوم مى‌کنیم!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) ضمن محکوم کردن حملۀ اسرائیل به کنسولگرى ایران در سوریه، به جمهورى اسلامى نیز هشدار می‌دهد ماجراجویی دولت اسرائیل را نه با ماجراجویی متقابل و اقدام تلافی‌جویانه، که از طریق شورای امنیت و با اتکا به قوانین بین‌الملل پاسخ بدهد. اولین اقدام می‌تواند درخواست نشست فوری شورای امنیت برای محکوم کردن اسرائیل باشد.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

همه‌ی چلچله‌‌ها برگشتند

اجازه است که خودم باشم، آزاد باشم؟

مثل یک باد

نامه ۶۰۰ نفر از کارمندان دولت آلمان درباره غزه …

۸۲ سازمان حقوق بشری: یک نهاد سازمان ملل نباید شریک اعدام‌های مواد مخدر باشد!

یک روشنگر منتقد و عدالتخواه، دمکرات، مردمی آرامانگرا