ورود صنایع نظامی اسرائیل به قلب صنعت آلمان.

کارخانه فولکس‌واگن به مرکز تولید تسلیحات تبدیل می‌شود

برلین / اسنابروک — در یک چرخش استراتژیک و بی‌سابقه که توجه ناظران منطقه‌ای و بین‌المللی را به خود جلب کرده است، شرکت خودروسازی فولکس‌واگن آلمان با امضای یک توافق‌نامه رسمی در سپتامبر ۲۰۲۶، فرایند واگذاری کارخانه خود در شهر اسنابروک Osnabrück را کلید زد. این سایت صنعتی قدیمی با بیش از  ۱۲۵ سال سابقه که پیش از این به ساخت خودروهای سواری اختصاص داشت، قرار است پس از توقف کامل خطوط تولید خودرو در در تابستان۲۰۲۷  به یک «مرکز تخصصی صنایع دفاعی و امنیتی» تغییر کاربری دهد.

این رویداد، نشان‌دهنده گام بلند و گام‌به‌گام صنایع نظامی اسرائیل برای تثبیت و گسترش حضور تولیدی خود در قاره اروپا، به‌ویژه در کنار غول‌های تسلیحاتی آلمان مانند راین‌متال Rheinmetall است.

جزئیات معامله و دور زدن موانع سیاسی

بر اساس توافق اعلام‌شده، ساختار جدید مالکیت کارخانه فولکس واگن اسنابروک Volkswagen Osnabrück به صورت مشترک میان صندوق سرمایه‌گذاری اورلیوس کپیتال Aurelius Capital (به عنوان سهام‌دار عمده) و دولت ایالت نیدرزاکسن آلمان شکل گرفته است.

پیش از این، گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن بود که شرکت تسلیحاتی دولتی اسرائیل، رافائل Rafael Advanced Defense Systems–  سازنده مشهور سامانه‌های پدافندی «گنبد آهنین» – قصد خرید مستقیم این کارخانه و ایجاد یک طرح مشترک با فولکس‌واگن را داشت. با این حال، به دلیل مخالفت و وتوی دولت قطر،  که از طریق صندوق سازمان سرمایه‌گذاری قطر Qatar Investment Authority  حدود ۱۷  درصد از حق رأی فولکس‌واگن را در اختیار دارد، ساختار اولیه معامله متوقف شد.

در نهایت با ورود سرمایه‌گذار بخش خصوصی و مشارکت مستقیم دولت محلی نیدرزاکسن، فولکس‌واگن به‌طور کامل از معامله دفاعی کنار رفت تا مانع قطر دور زده شده و مسیر حضور رافائل هموار شود.

تولید تجهیزات پدافندی با فناوری رافائل

هدف اصلی این واگذاری، راه‌اندازی نخستین پروژه کلیدی با همکاری شرکت اسرائیلی رافائل – سازنده سامانه‌های نامداری چون «گنبد آهنین»، «پیکان» و «فلاخن داوود» – است.

در این ساختار جدید، رافائل فناوری و دانش فنی خود را منتقل کرده و کارخانه اسنابروک تجهیزات و قطعات استراتژیک مربوط به سیستم‌های پدافند هوایی و موشکی آلمان و اروپا (مانند شاسی‌های کشنده، پرتابگرها و سامانه‌های پشتیبانی) را تولید خواهد کرد.

تمایز بیانیه رسمی و گزارش‌های خبری: در حالی که برخی گزارش‌های رسانه‌ای این کارخانه را مستقیماً به «تولید قطعات گنبد آهنین» مرتبط دانسته‌اند، متن بیانیه رسمی فولکس‌واگن و طرف‌های معامله با احتیاط بیشتری از «تولید سیستم‌ها و قطعات سامانه‌های پدافند هوایی برای آلمان و اروپا» یاد کرده‌اند.

حفظ اشتغال در سایه موج تعدیل نیروی فولکس‌واگن

کارخانه اسنابروک حدود ۱,۸۰۰ تا ۲,۳۰۰ نیروی کار دارد. طبق گزارش‌ها و اظهارات نمایندگان کارگری، توافق جدید با شرکت رافائل و اورلیوس می‌تواند در مرحله نخست حدود ۱,۲۰۰ تا ۱,۴۰۰ شغل را با بازآموزی کارگران برای تولید ادوات نظامی حفظ کند.

این رویداد در شرایطی رخ می‌دهد که گروه فولکس‌واگن اخیراً برنامه گسترده‌ای را برای تعدیل ۵۰,۰۰۰ شغل در سراسر این شرکت تصویب کرده و آینده چندین کارخانه دیگر آن در آلمان همچنان در ابهام قرار دارد.

ابعاد استراتژیک و نگران‌کننده برای خاورمیانه:

انتقال صنایع نظامی به قلب اروپا

انتقال خطوط تولید و دانش فنی صنایع نظامی اسرائیل به خاک آلمان فراتر از یک معامله تجاری است و بخشی از یک کلان‌روند جدید، حیاتی و ۵ بعدی را تشکیل می‌دهد:

۱ – خنثی‌سازی تحریم‌های تسلیحاتی اروپا (سپر سیاسی و حقوقی):

تجربه فشارهای سیاسی و محدودیت‌های صادراتی اروپا علیه تل‌آویو پس از جنگ غزه، اسرائیل را به اتخاذ استراتژی «ادغام ناگسستنی در زنجیره دفاعی ناتو» سوق داده است. تولید قطعات پدافندی در آلمان با مشارکت نیروی کار بومی، تسلیحات اسرائیلی را از یک «کالای وارداتی آسیب‌پذیر در برابر تحریم» به بخشی از امنیت ملی و زیرساخت صنعتی خود آلمان تبدیل می‌کند. هرگونه اقدام تحریمی آتی از سوی اروپا، مستقیماً به تعطیلی کارخانه‌های آلمانی و اختلال در پدافند ناتو خواهد انجامید؛ موضوعی که عملاً دست دولت‌های اروپایی را برای اعمال تحریم می‌بندد.

۲ – ایجاد «عمق استراتژیک مصنوعی» در برابر توان موشکی ایران و منطقه (سپر فیزیکی):

محدودیت جغرافیایی و قرار گرفتن تمامی سایت‌های صنعتی داخل اسرائیل در تیررس موشک‌های بالستیک، کروز و پهپادهای نقطه‌زن ایران و محور مقاومت، بزرگ‌ترین نقطه ضعف تل‌آویو است. انتقال زنجیره تولید و مونتاژ قطعات حیاتی به قلب اروپا، یک حاشیه امن فیزیکی تحت چتر حمایتی ماده ۵ پیمان ناتو ایجاد می‌کند تا در صورت انهدام کارخانه‌های داخلی در جنگ‌های طولانی‌مدت، خطوط تولید پشتیبان در اروپا بدون وقفه به کار خود ادامه دهند.

۳ – پیش‌بینی سناریوهای جدید و مصونیت در برابر تغییرات منطقه‌ای:

این اقدام علاوه بر تهدیدات فعلی، یک سوپاپ اطمینان در برابر تحولات ژئوپلیتیک آتی خاورمیانه است. صنایع نظامی اسرائیل با خروج بخشی از زیرساخت‌های کلیدی خود از منطقه، ریسک‌های ناشی از مواضع غیرقابل‌پیش‌بینی یا سناریوهای تقابل احتمالی با سایر قدرت‌های منطقه‌ای نظیر ترکیه یا پاکستان را به حداقل می‌رسانند.

۴ – تثبیت موقعیت اسرائیل در ساختار دفاعی و تسلیحاتی ناتو:

با ادغام زنجیره تأمین و تولید شرکت‌هایی مانند رافائل در آلمان، صنایع نظامی اسرائیل عملاً به بخش جدایی‌ناپذیر و بومی از ساختار دفاعی اروپای غربی تبدیل می‌شوند. این همکاری مستقیماً در راستای «ابتکار سپر آسمان اروپا» (ESSI) ارزیابی می‌شود؛ پیمان دفاعی بزرگ ناتو به رهبری آلمان که سامانه‌ها و فناوری‌های اسرائیلی نقش محوری در آن دارند. این امر وابستگی متقابل و تسلیحاتی اروپایی‌ها به فناوری‌های تل‌آویو را پررنگ‌تر و دائمی‌تر از گذشته می‌سازد.

۵ – تغییر کاربری از صنعت غیرنظامی به نظامی در آلمان (بستر اقتصادی):

بحران شدید در صنعت خودروی آلمان و رقابت فشرده در بازار خودروهای برقی، باعث شده کارخانه‌های غیرنظامی برای بقای اقتصادی و جلوگیری از تعدیل نیرو به آغوش صنایع نظامی پناه ببرند (مشابه نمونه‌های قبلی مانند انتقال بخشی از نیروهای شرکت قطعه‌سازی کانتیننتال به کارخانه‌های مهمات‌سازی و زرهی راین‌متال).

چشم‌انداز نهایی

تبدیل کارخانه اسنابروک به مرکز تولید ادوات نظامی، پیام واضحی برای خاورمیانه دارد: غرب نه تنها قصد کاهش مداخله یا ایجاد توازن در منطقه را ندارد، بلکه در حال ادغام زیرساخت‌های نظامی خود با تل‌آویو است. این پیوند صنعتی-دفاعی، با ایجاد یک «حیاط خلوت امن» برای تولید تسلیحات در خاک اروپا، دست اسرائیل را برای اتخاذ سیاست‌های تهاجمی‌تر در غرب آسیا بازتر می‌کند؛ چرا که تل‌آویو دیگر نگران اختلال در زنجیره تأمین یا فشار تحریم‌های اروپایی نخواهد بود. نتیجه این ‌روند بنیادین و کلان، پیچیده‌ تر شدن معادلات بازدارندگی و منطقه‌ای شدن ابعاد هرگونه تقابل آتی در خاورمیانه است.

۱۷ شهریور ۱۴۰۵

چاپ متن