خیانت به قواعد بازی و حقوق بشر؛ اعتراض جهانی به حضور تیم ملی اسرائیل در لیگ ملت‌های اروپا

اعتراض جهانی به حضور تیم ملی اسرائیل در لیگ ملت‌های اروپا

با آغاز مرحله‌ی گروهی لیگ ملت‌های اروپا در پاییز ۲۰۲۶، حضور تیم ملی فوتبال اسرائیل در این رقابت‌ها موجی از انتقادهای بی‌سابقه را برانگیخته است. عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرده که مشارکت اسرائیل در این مسابقات «خیانتی به فلسطینی‌ها، قوانین خود فوتبال و اصول بنیادین حقوق بشر» است. این سازمان از یوفا و فیفا خواسته است که فدراسیون فوتبال اسرائیل را به دلیل نقض آشکار مقررات بین‌المللی، تعلیق کنند. [۱]

حمایت از باشگاه‌های شهرک‌های غیرقانونی

در مرکز این انتقادات، حمایت فدراسیون فوتبال اسرائیل از باشگاه‌های مستقر در شهرک‌های غیرقانونی کرانه‌ی باختری قرار دارد؛ شهرک‌هایی که طبق حقوق بین‌الملل، غیرقانونی و بخشی از سرزمین تحت صلاحیت فدراسیون فوتبال فلسطین محسوب می‌شوند. عفو بین‌الملل تأکید می‌کند که حضور این باشگاه‌ها در لیگ‌های ملی اسرائیل، نقض صریح اساسنامه‌ی فیفا است و یوفا و فیفا با ادامه‌ی تأمین مالی فدراسیون اسرائیل، در عمل به پایداری شهرک‌سازی و اشغال غیرقانونی کمک می‌کنند. [۲]

«ورزش نباید سکوی تبلیغاتی دولت‌های مرتکب جنایت باشد»

استیو کاکبرن، مدیر منطقه‌ای عفو بین‌الملل در اروپا، در بیانیه‌ای تند گفته است: «غیرقابل‌قبول است که تیم ملی اسرائیل در لیگ ملت‌ها شرکت کند، در حالی که شواهد روشن نشان می‌دهد فدراسیون فوتبال این کشور همچنان از شهرک‌های غیرقانونی حمایت می‌کند. ورزش نباید به سکوی روابط عمومی دولت‌هایی تبدیل شود که مرتکب جنایات جدی می‌شوند.» [۳] او افزود که تصمیم یوفا برای میزبانی اسرائیل، در حالی که اشغالگری، آپارتاید و جنایت علیه مردم فلسطین ادامه دارد، به معنای «مهر تأیید زدن فوتبال بر آپارتاید» است. [۴]

واکنش‌ها در اتریش، ایرلند و دیگر کشورها

در اتریش، جایی که نخستین بازی این گروه میان اتریش و اسرائیل در لینز برگزار می‌شود، عفو بین‌الملل اتریش نیز خواستار موضع‌گیری روشن فدراسیون فوتبال این کشور شده است. الکساندر ویرَوخ از دفتر اتریش عفو بین‌الملل هشدار داد: «قوانینی که فقط برای برخی اعمال می‌شوند، قانون نیستند. فدراسیونی که اجازه می‌دهد باشگاه‌های شهرک‌های غیرقانونی در لیگ‌هایش بازی کنند، نباید بدون پیامد باقی بماند.» [۵]

در ایرلند، اعتراضات مردمی و موضع‌گیری‌های سیاسی گسترده‌تر بوده است. فدراسیون فوتبال ایرلند رسمن از یوفا خواسته اسرائیل را تعلیق کند. بازی خانگی ایرلند به دلیل اعتراضات عمومی، نه در دوبلین بلکه در باکا توپولا در صربستان برگزار می‌شود و هیچ بلیتی برای هواداران ایرلندی اختصاص داده نشده است. [۲]

هایمار هالگریمسون، سرمربی تیم ملی ایرلند، نیز در اظهاراتی کم‌سابقه گفت: «ما با نسل‌کشی بازی نمی‌کنیم؛ ما علیه نسل‌کشی بازی می‌کنیم. ما علیه اسرائیل بازی می‌کنیم و با اسرائیل بازی نمی‌کنیم.»

فوتبال، سیاست و مسئولیت اخلاقی

بیانیه‌ی عفو بین‌الملل یادآور می‌شود که دهه‌ها تصمیم و رأی نهادهای بین‌المللی — از دادگاه‌های جهانی تا شورای امنیت — بارها نقض‌های گسترده‌ی اسرائیل را محکوم کرده‌اند. با این حال، نهادهای فوتبال اروپا و جهان تاکنون از اجرای مقررات خود در قبال اسرائیل خودداری کرده‌اند. [۴] این سازمان هشدار می‌دهد که بی‌عملی سیاسی و ورزشی، به تداوم «مصونیت» اسرائیل کمک می‌کند؛ در حالی که خانواده‌های فلسطینی همچنان از خانه‌هایشان رانده می‌شوند، زمین‌هایشان مصادره می‌شود و تاریخشان زیر ریشه‌ی شهرک‌سازی پاک می‌شود. [۶]

موج رو به گسترش اعتراض هواداران

در کنار نهادهای حقوق بشری، هواداران فوتبال نیز در کشورهای مختلف به میدان آمده‌اند. از لندن تا دوبلین، از وین تا بوداپست، تجمعات و کارزارهای آنلاین خواستار تعلیق اسرائیل از یوفا و فیفا شده‌اند. بسیاری از فعالان معتقدند که فوتبال، به عنوان «بازی زیبا»، باید مردم را گرد هم آورد، نه اینکه به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به نقض حقوق بشر تبدیل شود. [۶]

یک جمع‌بندی:

حضور اسرائیل در لیگ ملت‌های اروپا، به‌جای آن‌که تنها یک رویداد ورزشی باشد، اکنون به نماد یک بحران اخلاقی و حقوقی تبدیل شده است. عفو بین‌الملل و بسیاری از هواداران و نهادهای ورزشی در اروپا معتقدند که فوتبال نمی‌تواند چشم خود را بر اشغالگری، آپارتاید و نقض قوانین بین‌المللی ببندد.

در آستانه‌ی آغاز مسابقات، پرسش اصلی این است: آیا یوفا و فیفا حاضر خواهند شد اصول خود را اجرا کنند — یا فوتبال همچنان سکوت خواهد کرد؟

مراجع:

۱: Europe: Israel’s participation in the UEFA Nations League is a betrayal of Palestinians, football’s own rules and human rights – Amnesty International. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/09/israels-participation-in-uefa-nations-league-a-betrayal/

۲: Amnesty International forderte Israels Ausschluss aus FIFA. https://www.derstandard.de/story/3000000340898/fu223ball-amnesty-international-forderte-israels-ausschluss-aus-fifa

۳: Europe: UEFA risks letting football ‘rubber-stamp apartheid’ by allowing Israel to play, Amnesty warns | Amnesty International UK. https://www.amnesty.org.uk/latest/europe-uefa-risks-letting-football-rubber-stamp-apartheid-by-allowing-israel-to-play-amnesty-warns/

۴: Israele: la partecipazione alla Uefa Nations League tradisce i diritti umani – Amnesty International Italia. https://www.amnesty.it/israele-uefa-nations-league-tradisce-diritti-umani/

۵: Israels Teilnahme an UEFA Nations League ist Verrat an Palästinenser*innen, Regeln des Fußballs und Menschenrechten | Amnesty International Österreich. https://www.amnesty.at/presse/israels-teilnahme-an-uefa-nations-league-ist-verrat-an-palaestinenser-innen-regeln-des-fussballs-und-menschenrechten/

۶: Amnesty urges UEFA to suspend Israel, calls Nations League participation ‘unconscionable’ – Middle East Monitor. https://www.middleeastmonitor.com/20260922-amnesty-urges-uefa-to-suspend-israel-calls-nations-league-participation-unconscionable/

چاپ متن