|
Getting your Trinity Audio player ready...
|
« تمثیل »، در منطق صوری یکی از « اشکال استدلال » است که انسان از دیرباز برای اقناع دیگران و حتی رد مخالفان نظر خود، آنرا بکار گرفته است . البته بهیچوجه در ردیف « قیاس » و « استقراء » نمی گنجد و شیوه ی استدلالی « ضعیفی » است که اغلب، خطبا جهت اقناع « عوام » و تفهیم نظرات خود از آن استفاده می کنند و مردم هم به وفور جهت توجیه عمل و رفتار خود به آن توسل می جویند .
تمام سخنان نغز ، حکایات ، پند ها و اندرز ها در زبان فارسی ، « استدلال تمثیلی اند » ! بسیاری از تمثیل ها در « امثال و حکم » دهخدا و « کتاب کوچهٔ» احمد شاملو جمع آوری شده اند . در ادبیات کهن و کلاسیک ما ، شاعران و نویسندگان بزرگ پارس گو ، آثار جاودانه ی خود را در قالب « تمثیل » بیان کرده اند و در کتب ادیان ِ وحیانی، مهمترین شکل استدلال ، « استدلال تمثیلی » است .
گلستان و بوستان سعدی ، مثنوی مولانا ، منطق الطیر عطار ، خمسهٔ نظامی ، جوامع الحکایات محمد عوفی ، آثار عبید زاکانی », لطایف الطوائف فخرالدین علی صفی ، و بسیاری از ابیات شاعران بزرگ مثل فردوسی ، سنایی ، حافظ ، صائب ، و….. که« مثل سایر» یا بقولی « ضرب المثل » شده اند ، « استدلال تمثیلی » اند.
در این دهه ها که فساد ساختاری بخصوص در حوزه ی اقتصادی، خزانهٔ مملکت را تهی کرده است و غارت منابع ملی توسط آقازاده ها و داماد های وابسته به آنان، گلوی ملت ایران را فشرده است و تاب و توان همه را طاق کرده است ، برخی « تمثیل ها » در شرحه شرحه کردن و تشریح این « ایلغار » گویا و نافذ اند !!!
صاحب نظری ، اقتصاد رانتی – نفتی کشور ما را به « بشکه ای بی ته » تشبیه نموده است و میگوید :
« این بشکه ، سوراخ نیست ، این بشکه نشتی ندارد ، این بشکه اصلا ته ندارد . اگر یک اقیانوس آب وارد آن کنیم ، از ته آن خارج میشود »!!!!
در مذاکرات گذشته ایران و آمریکا بر مبنای تفاهم اسلام آباد ، قرار بود ۱۲ میلیارد دلار از دارایی های مسدود شدهٔ ما ، آزاد شود !! نهایتا، کاسه کوزهٔ این « تفاهم » بعد ازدو هفته بهم خورد و شکست و مال مسدود شده ، آزاد نشد. حال اگر فرض کنیم که آن دارایی در حبس ، ۱۲ میلیارد دلار نیست و ۱۲۰۰ میلیارد دلار است و ترامپ بکلی تسلیم ما شده و ۱۲۰۰ میلیارد دلار هم آزاد شده است به یقین با وجود فساد ساختاری ، چیز قابل عرضی دست ملت ایران را نمی گیرد . زیرا ، یکسره به این «بشکهٔ بی ته » ریخته می شود و در حساب غارتگران بیت المال واریز می گردد !!!
در اواخر دوردوم ریاست جمهوری آقای روحانی ، ایشان حدود ۲۷ میلیارد دلار ارز دولتی با نرخ « ۴۵۰۰ » تومانی را به تعدادی شرکت قلابی و صوری تأسیس شده توسط برخی « فعالان اقتصادی » حواشی قدرت ، تخصیص داد تا آنان با خرید و وارد کردن ، « نهاد های کشاورزی ، گندم ، روغن و سایر اقلام غذایی » به داخل کشور و فروش آنها به نرخ دولتی ، گشایشی هر چند کوتاه مدت در معیشت مردم ایجاد کنند !!! به اعتراف شخص آقای روحانی ، ۱۹ میلیارد دلار از این « ارز », مطلقا باز نگشت و ۸ میلیارد دلار برگشتی ، عمدتا شامل اقلامی چون ، لوازم آرایش و موبایل و کالا های لوکس بود و مقادیر ناچیزی اگر مواد غذایی در لابلای این واردات قرار داشت ، با نرخ دلار آزاد ، به ملت ایران فروخته شد !!!!!! این یکی از مصادیق ، تمثیل « بشکه ی بی ته » است .صدها و هزاران پرونده فساد اقتصادی از این دست وجود دارد که پرونده های قطور آنها با « گاری دستی » به شعب قوهٔ قضائیه منتقل می شود.
حافظ ،در قرن هشتم در یکی از « بیت الغزل» های خود می گوید:
فغان کین لولیان شوخ ِ شیرین کار ِ شهر آشوب
ربی بردند صبر از دل ، که ترکان «خوان یغما» را!
پادشاهان گذشته مثل محمود غزنوی و یا ملکشاه سلجوقی که سلسله های « ترک نژاد» بودند ، معمولا پس از فتحی بزرگ ، « بار عام » میدادند و برای « اراذل و اوباش » حوالی دربار که از جنس و قبیله و طایفهٔ خودشان بودند ، سفره ای پهن میکردند . معمولا ظروف سفره هم از « طلا » و « نقره » بود . پس از صرف اطعمه و اشربه فراوان ، شاه، جهت مزاح و تفریح ، فرمان غارت آلات و ادوات و ظروف سفره را صادر میکرد . همه ی ترکان حاضر بمراتب « زور » خود ، ظروف طلا و نقره را غارت می کردند و شاه ، از این جنجال، مسرور میشد !!!!
مرادف و مصداق« خوان یغما » در عصر ما، « تراستی های نفتی اند » ! برخی آقا زاده ها و داماد های وابسته، به سنت غارتگران گذشته ، « آش را با جاش » به یغما میبرند !! یعنی « نفت را با کشتی » غارت می کنند و پول نفت و کشتی را بر نمی گردانند !! توسل قوهٔ قضائیه به پلیس بین المللی ( اینترپل ) هم چاره ساز نیست. زیرا، پولها در کشور های دیگر تبدیل به ملک و املاک شده است !!
در « لطایف الطوائف » فخرالدین علی صفی ، حکایتی از دوره ی خسرو انوشیروان نقل شده است که :
« کسری را گفتند : وکلای تو ( عوامل و کارگزاران تو) تا اول از نفقات ، نفع خود بر نگیرند ، به مستحقان چیزی نرسانند !!
کسری گفت : درست است مگر این سخن نغز را نشنیده اید که گفته اند :
« لایسقی النهر ، قبل ان یشرب»!
آب ندهد جوی پیش از آنکه خود بیاشامد. یعنی تا اول جوی آبخورد نشود ( از آب اشباع نشود ) ، نگذارد که آب از او بگذرد !
« لطایف ، صفحه ۹۴».
این حکایت تمثیلی را اگر واقعهٔ تاریخی ندانیم , باز یک حقیقت در آن نهفته است و آن حقیقت این است که در نظام های سیاسی فرتوت گذشته ، مقربان در گاه ، همواره در « غارت رعایا » دخالت مستقیم و مؤثر داشته اند و مردم هم این امر را بسیار عادی تلقی میکرده اند !!!
اما ، بشر در عصر جدید ، غارتگری و ایلغار بیت المال ملت را امری بدیهی نمی داند و نسبت به « یغما و چپاول » سرمایه های خود حساس است .
در شرایطی که غارتگران و ارتش های بی رحم و متجاوز موجودیت کشور ما را هدف قرار داده اند ، حاکمیت و نظام سیاسی موجود باید با اصلاحاتی درون زا در همه ی جوانب ، در جهت زدودن و در هم شکستن فساد ساختاری قدم بر دارد. وگرنه , بقول« نسیم شمال»
« کار ایران ، با خداست »!!
روح الله قلندری ۱۰/ ۸ / ۱۴۰۵



