ناگفته هايى از زبان حسن روحانی

انتشار برخى ناگفته ها از زبان حسن روحانى دبير پيشين شوراى امنيت ملى جمهورى اسلامى که قبل از على لاريجانى، نماينده حکومت ايران در گفتگوها با آژانس بين المللى انرژى اتمى و اتحاديه اروپا پيرامون پرونده هسته اى ايران بود، بازتاب گسترده اى يافته است. سخنان روحانى در جمع اعضاى شوراى عالى انقلاب فرهنگى نخست در فصلنامه مطالعات راهبردى و سپس در سايت اينترنتى خبرگزارى فارس درج شد. انتشار اين سخنان، خشم طرفداران دولت احمدى نژاد و تيم جديد مذاکرات هسته اى را برانگيخت. سايت بازتاب وابسته به محسن رضايى که از سياست خارجى کنونى حکومت دفاع مى کند، در نوشته اى که عکس حسن روحانى کنار آن آمده بود (بعداً عکس روحانى از کنار اين مطلب حذف شد) نوشت:
«در شرايطى كه طى چند ماهه اخير با تغيير روند پرونده هسته اى، امتيازدهى يكطرفه به بيگانگان متوقف شده است، مشاهده می شود كه برخى جريانات داخل كشور، در صدد كارشكنى در حل پرونده هستند. يك كارشناس ارشد پرونده هسته اى در گفتوگو با «بازتاب» ضمن اعلام اين مطلب اظهار داشت: انتشار برخى مطالب محرمانه، تحليلهاى غيرواقعى و اتهام انگيز و داراى پيامدهاى حقوقى به صورت رسمى توسط ارگان مركز تحقيقات مجمع تشخيص مصلحت نظام، اقدام مشكوكى است كه در اين اوضاع حساس، امنيت ملى را تهديد می كند. اين كارشناس ادامه داد: اعلام اطلاعات محرمانه مربوط به تعداد سانتريفيوژهاى موجود كشور و سانتريفيوژهاى در دست ساخت، هم زمان با آغاز غنی سازى تحقيقاتى، جلوه دادن اختلاف در بين مسئولان عالی رتبه نظام در رابطه با پرونده هسته اى و ذكر مطالبى كه به طور تلويحى، صلح آميز بودن فعاليت هاى هسته اى كشور را زير سؤال می برد، از جمله همين موارد است و می تواند اثرات منفى بر روند مذاكرات داشته باشد.
اين كارشناس خاطرنشان كرد: آيا اين مطلب كه موفقيت در پرونده هسته اى در زمان مسئوليت چه فردى حاصل شده است، اين همه اهميت دارد كه ما امنيت ملى را براى عدم تحقق آن، به خطر اندازيم؟ وى گفت: در شرايطى كه طى دو سال گذشته، انبوهى از امتيازات يكطرفه بر رونده هسته اى واگذار شده است، چرا ما رسما اعلام می كنيم كه ايران در اين پرونده، اروپا و آژانس را فريب داده و مذاكرات را بهانه اى براى پيشبرد برنامه خود قرار داده است؟ اين كارشناس در پايان به طنز گفت: با توجه به آن كه بازى در پرونده هسته اى به مراحل نهايى خود نزديك می شود و در تيم ايران نيز همواره در مسابقات مهم، بازيكنانى ديده شده اند كه به دروازه خودى گل می زنند، خوشبختانه از اين جهت كمبودى نداريم! چراكه برخى مهره ها، گل زدن به دروازه خودى را پيش از مسابقه آغاز كرده اند.» (بازتاب، ۴ اسفند)
علت اين انتقاد کم سابقه از حسن روحانى، سخنانى است که وى احتمالاً براى گرفتن انتقام بابت حملاتى که ماههاست طرفداران احمدى نژاد و لاريجانى متوجه او کرده اند، ايراد کرده است. قابل توجه است که روحانى خود وابسته به جناح راست حکومت محسوب مى شود و سابقه طرفدارى از اصلاح طلبان ندارد.
در بخشى از اين سخنان آمده است:
«در جلسه سران نظام اين بحث مطرح شد كه ما طبق قطعنامه سپتامبر موظفيم كه تصوير كامل برنامه هسته اى را در طول سال هاى گذشته به آژانس ارائه كنيم. بحث اصلى اين بود كه آيا ارائه تصوير كامل مى تواند مشكل را حل كند يا نه؟ اگر تصوير كامل را ارائه می كرديم خود آن تصوير ممكن بود ما را به شوراى امنيت ببرد. اگر ارائه نمی كرديم كه به معنى تخلف از قطعنامه بود و به دليل اينكه قطعنامه را اجرا نكرده ايم به شوراى امنيت می رفتيم. بنابراين بحث اين بود كه هر راهى را انتخاب كنيم،فرق نمی كند و پرونده ما به شوراى امنيت خواهد رفت.» (سخنان روحانى به نقل از ايران امروز، ٣ اسفند)
در بخشى ديگر، روحانى مى گويد:
«در آن مقطع ما از مذاكرات پشت پرده آمريكا و انگليس با ليبى مطلع نبوديم. همچنين اين موضوع كه دلالى كه از او قطعاتى را خريدارى كرده بوديم، ليبى هم از همان دلال تجهيزات را خريدارى كرده، اطلاع نداشتيم. ما يك متنى را راجع به آن دلال و تجهيزاتى را كه از او خريده بوديم به صورت برگ جداگانه و خصوصى براى البرادعى به ضميمه همان تصوير كامل پرونده ايران به آژانس، ارائه كرده بوديم. مشخصاتى كه آژانس درباره آن دلال و مكان هايى كه با او معامله كرده بوديم، به ما می داد، اين اطلاعات و مشخصات را در واقع ليبى در اختيار آمريكايی ها و انگليسی ها قرار داده بود.
ليبايی ها تمام مسائل را از ابتدا تا انتها به آمريكايی ها و انگليسی ها گفته بودند و هرچه كه از اين دلال و ديگران خريدارى كرده بودند را تحويل آمريكايی ها دادند و هرآنچه كه آمريكايی ها و انگليسی ها از آنها خواسته بودند به آن ها عمل كردند... به هر حال، از اطلاعاتى كه از طريق ليبى به دست آورده بودند، متوجه شدند كه ممكن است ما چيز ديگرى هم از دلال گرفته باشيم كه اطلاع نداده ايم. ما تجهيزاتى را كه از اين دلال گرفته بوديم گفته بوديم جز يك مورد و آن هم، مورد مربوط به p٢ بود كه نگفته بوديم و به خاطر اين كه اين ها از طريق ليبى به دلال دست پيدا كرده بودند، اطلاعات كافى را به دست آورده بودند. به ما گفتند كه آيا شما نقشه هاى p٢ را خريدارى كرده ايد يا خير؟ كه معلوم شد كه در اين رابطه اطلاعاتى دارند، البته ما قصد داشتيم p٢ را بعدا در اظهارنامه ها بنويسيم. ولى به هر حال آنكه اين مورد را تخلف محسوب كردند.»
روحانى تصريح مى کند:
«روسها هم نمی خواهند ما چرخه سوخت داشته باشيم، هم به دليل اقتصادى كه قصد دارند كه سوخت را به ما بفروشند و ايران بازار آن ها باشد و هم به دلايل امنيتى، بنابراين در مسئله چرخه سوخت، نوعى اتفاق نظرى وجود دارد.»
حسن روحانى ظاهراً در پاسخ به سخنان يکى از حاضران مى گويد:
«يكى از اعضاى اين جا گفتند كه بايد اين مسئله مخفى انجام می گرفت. قرار اين بود كه آشكار نباشد ولى به هر حال از طريق جاسوسان آشكار شد. قرار اين نبود كه اين موضوع اعلام شود... علت اين كه پرونده ما پيچيده شده به همين خاطر است. آنها می گويند اگر شما در پى چرخه سوخت واقعى بوديد چرا مخفيانه كار كرديد؟ تمام اشكالات از اينجا نشئت می گيرد. اگر آشكارا انجام می داديم، مسئله خيلى ساده تر بود. از ابتدا قرار بود به خاطر يك سرى دلايل مثلا فشار غرب براى تهيه مواد اوليه و امثال آن، براى مدتى اعلام نشود البته همه می دانستيم كه اين موضوع زمانى آشكار می شود . فعلا نمی خواهم تاريخچه اين مسئله را بيان كنم.»
سخنان روحانى، از آن جهت حائز اهميت است که وى نزديک به دو سال، بالاترين نماينده حکومت در مذاکرات هسته اى بوده است و بر اساس اطلاعات خود، اعلام مى کند که جمهورى اسلامى اساس فعاليت خود براى دستيابى به چرخه کامل سوخت هسته اى را از آغاز بر مخفى کارى گذاشته بود. اين اقدام جمهورى اسلامى، نقض صريح پيمان عدم گسترش سلاحهاى هسته اى (ان. پى. تى.) است. در اين معاهده که ايران از امضاکنندگان است، آمده است:
«هر کشور فاقد سلاحهاى هسته اى امضاکننده پيمان، اقدام به پذيرش کنترلهايى... صرفاً به منظور تضمين اجراى تعهدات خود طبق اين پيمان براى جلوگيرى از هدايت انرژى هسته اى از مصارف صلح آميز به سوى سلاحهاى هسته اى يا مواد منفجره هسته اى مى کند. روند کنترلهاى مصرح در اين ماده بايد در مورد منابع يا مواد معين قابل شکافته شدن اجرا شود، خواه در داخل يا خارج از تأسيسات اصلى هسته اى توليد، فرآورده يا مصرف شود. کنترلهاى پيش بينى شده در اين ماده شامل همه منابع يا مواد معين قابل شکافتن در همه فعاليتهاى صلح آميز هسته اى در خاک کشور، تحت رژيم حقوقى آن يا به گونه اى ديگر تحت کنترل آن است.» (ان. پى. تى. ماده ٣)
روحانى به صراحت اعتراف مى کند که جمهورى اسلامى اين ماده را نقض کرده است و خود به عنوان نمونه، احداث مخفيانه تأسيسات نطنز را ذکر مى کند. سخنان روحانى، خط بطلانى بر همه اظهارات مقامات حکومت است مبنى بر اينکه گزارشها و قطعنامه هاى آژانس بين المللى انرژى اتمى در انتقاد از مشى هسته اى جمهورى اسلامى، «غيرقانونی» و «غيرکارشناسی» است.
صرفنظر از اينکه نطق روحانى با چه انگيزه اى انتشار يافته باشد، خشم مسئولان جديد از اين سخنان قابل درک است. با اين سخنان، کل بناى استدلال هاى حقوقى جمهورى اسلامى در بحران هسته اى فرو مى ريزد.
در اينجا روى سخن با حکومت يا کسانى که از هر فرصتى براى از زير ضرب بيرون آوردن جمهورى اسلامى بهره مى گيرند نيست. خطاب اين نوشتار به آن دسته از شخصيت ها و گروه هاى مترقى ايرانى و خارجى است که در بحران هسته اى فعلى، در درجه اول شباهت هاى آن را با تدارکات آمريکا و متحدانشان براى جنگ کوزوو و جنگ عراق مى بينند و نه نفس قضيه هسته اى ايران را. بدگمانى به «جامعه بين المللی» و تصميمات و قطعنامه هاى مراجع حقوقى جهانى، به مواردى باز مى گردد که در آن، ايالات متحده با اعمال فشار و پراکندن اطلاعات نادرست، موفق شد يا کوشيد آراى اين مجامع را در راستاى نقشه هاى جنگى خود کاناليزه کند.
موردى که امروز کمتر به آن اشاره مى شود، مربوط به دوران رياست جمهورى کلينتون است. در آستانه جنگ کوزوو، دولتهاى غربى و به ويژه آمريکا و آلمان، ادعا کردند دولت بلگراد شمار زيادى از مردم کوزوو را در جريان تصفيه قومى کشته است. جنگ هوايى عليه يوگسلاوى آغاز شد و تنها ماه ها بعد روشن شد که ادعاهاى مزبور در توجيه جنگ، از اساس دروغ بوده است.
مورد ديگر، نمايش وقيحانه کالين پاول وزير خارجه آمريکا در شوراى امنيت پيش از آغاز جنگ عراق بود که ضمن آن کوشيد با اتکا به دروغ، وجود سلاحهاى کشتار جمعى در عراق را به اعضاى شوراى امنيت بقبولاند. اما آن بار، جامعه بين المللى اين ادعا را نپذيرفت و رأى به جنگ عليه عراق نداد.
اکنون شمارى از منتقدان سياست آمريکا در قبال جمهورى اسلامى به درستى مى گويند ادعاهاى دولت آمريکا که در سالهاى اخير، دو بار با ادعاهاى دروغين، اقدام به آغاز جنگ کرده است، قابل اعتماد نيست. اما متأسفانه اين منتقدان جنگ افروزى آمريکا، از انتقاد بجاى خود از موارد قبلى، در مورد پرونده هسته اى ايران اين نتيجه نادرست را مى گيرند که هر چه آمريکا و متحدانش در مورد برنامه هسته اى ايران ادعا کند، حتماً بايد دروغ باشد.
سخنان روحانى نشان مى دهد که استنادها و استدلال هايى که به صدور قطعنامه اخير آژانس بين المللى انرژى هسته اى منجر شد، درست است، صرفنظر از اينکه چه کسى و چه دولتى آنها را بيان کند. جامعه بين المللى از زبان قطعنامه اخير مى گويد دولتى که يک بار به مدت سالها، معاهده امضاشده توسط خود را نقض کرده و کوشيده است تلاش براى غنى سازى اورانيوم را از نظر آژانس پنهان کند، نخست بايد اعتماد از دست رفته را بازسازى کند. اين اعتماد تنها از طريق نظارت دقيق آژانس بر کليه فعاليتهاى هسته اى ايران بازسازى خواهد شد. از آنجا که داشتن چرخه کامل توليد سوخت هسته اى، از جمله داشتن امکان غنى سازى انبوه، به هر کشور امکان ساختن سلاح هسته اى را مى دهد (روحانى نيز به اين امر اذعان کرده است)، جامعه بين المللى خواهان آن است که غنى سازى تحت کنترل انحصارى جمهورى اسلامى صورت نگيرد.
چشم پوشى جمهورى اسلامى از غنى سازى در خاک ايران، اقدامى براى دادن اين اطمينان به جامعه بين المللى خواهد بود که ايران به سلاح هسته اى دست نمى يابد. براى هر نيروى ايرانى متعهد به منافع ملى مردم ايران، پايان دادن به اصرار بر غنى سازى در داخل ايران، و نيز پذيرش کنترل دقيق آژانس بر همه فعاليتهاى هسته اى ايران، نه تسليم به زورگويى و فشار ناموجه خارجى، که جبران لطمه اى است که دو دهه نقض تعهدات بين المللى ايران از سوى جمهورى اسلامى به موقعيت کشور در جهان وارد آورده است. جامعه بين المللى اکنون از ايران نه دست کشيدن از پروژه توليد برق هسته اى، که پذيرش انتقال پروسه غنى سازى به خارج از ايران را مى خواهد. درست است که وارد کردن سوخت هسته اى از خارج، مغاير با «خودکفايی» هسته اى است، اما کدام عرصه اقتصاد مدرن است که امروز، در قرن ٢١، بتوان در آن به «خودکفايی» کامل دست يافت؟ آيا بايد به بهاى بحران شديد در مناسبات خارجى، به دنبال «خودکفايی» در فن آورى کهنه شده اى بود که مربوط به نيم قرن پيش است يا تلاش کرد کشور به تکنولوژى واقعاً پيشرفته که امروز در عرصه هايى به غير از انرژى هسته اى تمرکز يافته است دست يابد؟
مورد خطاب اين نوشته، نيروهاى صلحدوست و ترقيخواهى اند که نمى خواهند ايران، عراقى ديگر شود. اين نيروها براى جلوگيرى از حدت گرفتن بحران هسته اى، بايد جمهورى اسلامى را منزوى کنند و به مردم ايران بگويند حکومت ايران در مورد اين بحران، حقيقت را به مردم ايران نمى گويد. امروز وظيفه ملى درجه اول، افشاى تبليغات دروغ حکومت داير بر اين است که جهان براى جلوگيرى از تجهيز ايران به فن آورى پيشرفته، متحد شده است. هر گونه همراهى با اين دروغ بزرگ، ولو نادانسته و با انگيزه هاى شريف، يارى رساندن به حکومتى است که کشور را به لبه پرتگاه کشانده است و اکنون مى کوشد افکار عمومى ايران را به سود خود بسيج کند يا حداکثر خنثى نگه دارد. سخنان حسن روحانى، دروغهاى حکومت را بر ملا مى کند و از اين جهت اهميت بسيار دارد.

۴ اسفند ١٣٨۴

بخش: 

افزودن نظر جدید