در منگنە امید و هراس

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بعد از اعلام خروج کشورش از برجام، دستور بازگشت تحريم‌های ايران را نيز صادر کرد. تحريم‌های نفتی و دادوستد با بانک مرکزی ايران پس از يک دورە زمانی نود و صد و هشتاد روزه دوباره وضع می‌شوند.

از جانبی دیگر، از هم اکنون خروج شركت‌‌های بزرگی چون توتال، انی، زيمنس، ايرباس، بويينگ، دنيلی، مرسك و... از ايران خبرهایی بودند كه قدرت ایالات متحدە را در خنثی كردن تلاش‌های سياسی اروپا به رخ جهانیان کشید.

اما اروپا هم بیکار ننشستە. ژان کلاد يانکر، رئيس کميسيون اتحاديه اروپا در يک پاسخ شفاف اعلام کرد اين اتحاديه قصد دارد مقرراتی مشابه قانون ١٩٩٦ را اجرائی کند که مانع از همکاری شرکت‌های اروپايی با تحريم‌هائی که آمريكا قرار است عليه ايران وضع کند.

امانوئل مكرون، رئيس‌جمهور فرانسه نيز در نشست سران اتحاديه اروپا با بيان اينکه نمی‌توان شرکت‌ها را ملزم به تجارت با ايران کرد، گفت: ما نمی‌خواهيم يک جنگ تجاری استراتژيک با آمريكا بر سر توافق هسته‌ای با ايران راه بيندازيم.

از طرفی دیگر، ایران یک شریک تجاری و اقتصادی خوب با اروپا است. به گزارش رويتر، اروپا به عنوان دومين خريدار بزرگ نفت ايران پس از اجرای توافق هسته‌ای ايران و قدرت‌های جهانی و رفع تحريم‌های اين کشور صدها ميليارد يورو در جمهوری اسلامی سرمايه‌گذاری کرده است از اينرو صادرات نفت و ديگر محصولات انرژی ايران به اروپا در سال ٢٠١٦ در مقايسه با سال گذشته آن رشدی ٣٤٤درصدی داشته و به ٥.٥  ميليارد يورو رسيدەبود.

پس چنانکە می بینیم وضعیت بسیار متناقضی در جریان است، و بهیچ وجە نمی توان از موفقیت تلاشهای اروپا برای بە عقب راندن آمریکا در این خصوص اطمینان صد در صدی داشت.

از داخل کشور نیز تحلیلهای ضد و نقیض می رسند. در حالیکە عدەای بشدت هشدار می دهند و از عدم توانائی کافی اروپا و پتانسیلهای این قارە برای مقابلە با ترامپ می گویند و از بازگشت تورم دو رقمی، شرایط بدتر برای بخش تولیدی کشور می گویند، عدەای دیگر نیز با توجە بە اینکە ترامپ بر خلاف دوران قبل از برجام تنهاست و جامعە جهانی را با خود ندارد، توانائی اروپا در حفظ حضور شرکت های کوچک و متوسط در ایران و امکان ایجاد یک سیستم بانکی بر اساس یورو میان ایران و اروپا، نسبت بە آیندە، آن سیەبینی گذشتە را ندارند. شاید بتوان گفت کە صعود قیمت نفت در این مدت هم کە بە بالای هشتاد دلار رسید، خود بعنوان عامل دلگرم کنندەای برای این طیف عمل کند.

اما از یاد نبریم کە هنوز اصل ماجرا شروع نشدە و رویای اقتصاد ایران برای سرمایەگذاری خارجی کە خود را سالانە در دهها میلیارد دلار برآورد می کند، با خروج شرکت های بزرگ تقریبا ناکام می ماند و اقتصاد شکنندە ایران بدتر از آنی خواهد شد کە هم اکنون هست. با سرمایە کوچک نمی توان اقتصاد کشور را چرخاند.

درست است کە جهان غرب حال در مقابل ایران دو شقە شدە است و از برندگی سابق خود برخوردار نیست، اما آمریکا با تسلط عظیمش بر اقتصاد جهان و شاهراههای بانکی، می تواند مشکلات بسیار بزرگی برای کشور ایجاد کند. جمهوری اسلامی حتی اگر بر سر مسائل منطقەای و موشکی خود با اروپا در ماههای پیش رو هم بە تفاهماتی برسد، اما در غیاب آمریکا تاثیرات چندانی نخواهد داشت و حتی آمریکا را در تشدید سیاست کنونی خود مصرتر هم خواهد کرد.

البتە شاید استراتژیستهای جمهورری اسلامی بخواهند کجدار و مریض شرایط کنونی را تا انتخابات بعدی ریاست جمهوری آمریکا ادامە بدهند بە این امید کە با حذف ترامپ گشایشی حاصل آید، سیاستی کە نمی توان بر موفقیت آن حساب ویژە بازکرد، زیرا هم اکنون اقتصاد آمریکا دوران رونق خود را بازیافتە، سطح بیکاری در آن کاهش یافتە و این در کنار عملی کردن یک بە یک وعدەهای انتخاباتی توسط ترامپ می تواند برای او آورندە اطمینانی باشد در جهت کسب دوبارە رای دهندگان آمریکائی در انتخاب مجدداش.

بنابراین بهترین استراتژی در جهت خنثی سازی سیاست کنونی آمریکا کە اتحادی است از ناسیونالیستها و نئوکانهای جنگ طلب، تحول در نگاە سیاست خارجی کشور و فرم قدرت در داخل ایران است.

افزودن نظر جدید