اهمیت نشست ترامپ ـ پوتین برای ایران

سرانجام بعد از مدتها فراز و نشیب، دیدار ترامپ با پوتین در هلسینکی پایتخت فنلاند صورت گرفت. نشستی کە از هر دو طرف عالی توصیف شد و ظاهرا با رضایت خاطر بە آن پایان دادند.

قبل از هر چیز باید گفت کە انتخاب فنلاند بعنوان کشوری کە در زمان جنگ سرد موضع بی طرفانەای در رقابت میان بلوک شرق و غرب اتخاذ کردەبود، و هیچگاە عضو هیچ پیمان نظامی بویژە ناتو نشد، خودبخود حامل پیام ویژەای است. انتخاب فنلاند می تواند علامت مهمی باشد ناظر بر ایجاد روند آرامش، صلح و تفاهم میان روسیە و آمریکا کە بعد از حوادث مربوط بە اوکرائین با تشنجهای بی سابقەای روبرو شد. اگرچە در نظام سیاسی آمریکا، از هر دو جناح دمکراتها و جمهوری خواهان، نیروهای جدی مخالف روند نزدیکی روسیە و آمریکا وجود دارند، و بشدت برای خنثی کردن آن تلاش می کنند. انتقاد صریح جان مکین از سخنان ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی این نشست، از جملە می تواند از اولین موارد مجموعە انتقادهای جدی جریان مخالف ترامپ در داخل آمریکا باشد.

اما فراتر از این، باید بە نتایج این نشست در ابعاد دیگر از جملە در رابطە با مسئلە ایران اشارە داشت کە برای کشورمان از اهمیت والائی برخوردار است.

چنانچە از خبرها بر می آیند ایران یکی از موضوعات مطروحە در ملاقات میان دو رهبر بودە است (یکی از پنج موضوع مطروحە)، و حول آن گفتگوهای جدی ای صورت گرفتە است. در این نشست ترامپ بر حقانیت فشار بر ایران تاکید ورزیدە و طرف روسی هم گفتە کە در این مورد هنوز اختلاف نظرها باقیست. پس با این حساب باید گفت کە طرفین با وجود گفتگو بر سر ایران، بعلت اختلاف نظر، هنوز بە موضع واحدی نرسیدەاند، و داستان کمافی السابق بە همان روال قبلی خود ادامە دارد. اما توافق اعلام شدە این دو کشور بر سر سوریە و همکاری با هم برای حل این بحران (علیرغم عدم ارائە برنامە مشخص)، نشان از آن دارد کە کە روسها توانستەاند بر سر چگونگی نقش ایران در این کشور با آمریکا در عمدەترین خطوط آن بە تفاهم برسند و سفر چند روز پیش ولایتی، مشاور عالی خامنەای، علیرغم تکذیب آن توسط وزارت خارجە ایران، کە می تواند در این مورد گفتگوهای جدی ای با پوتین داشتە باشد، خود بە این حدس و گمان مثبت یاری می رساند. در واقع لحن ملایم تر ترامپ در این ملاقات در مورد ایران کە آن را نسبت بە سایر سخنان او بنوعی متمایز می کند، نشان از این تفاهم دارد.

از طرفی دیگر خبرهائی از داخل کشور بگوش می رسند کە ظن همکاری ضمنی تهران در مورد این توافق را تشدید می کنند. سخنان محمود صادقی نمایندە مجلس در خصوص تصویب FATF در مجلس ایران، گفتەهای خامنەای در مورد ضرورت همکاری با دولت روحانی و تقویت آن و الزام گسترش روابط با شرق و غرب، بر خلاف توقع نیروهای تندرو و دلواپس درون نظم، باز ظن تقویت پروسەهای حل سیاسی مسئلە را بیشتر تقویت می کنند.

واقعیت این است کە روسیە در پروندە ایران، از جایگاە خاصی برخوردار است و ایران نمی تواند بدون ملاحظە منافع این کشور و نتایجی کە نشست ترامپ و پوتین دارند، بە روندهای آتی در مورد برجام و خروج آمریکا از آن بیاندیشد.

البتە از جزئیات گفتگوها بشیوە مبسوط خبری بە بیرون درج نشدە است. اما بی گمان این نشست از پیامدهای جدی برای ایران برخوردار خواهد بود و استراتژی سیاسی ایران در خصوص برجام از جملە بر اساس آن تنظیم خواهد شد.

اگر نگرانی های آمریکا در مورد سوریە کاهش یابند و امنیت اسرائیل تامین شود، بە احتمال زیاد این کشور از فشارهای خود بر ایران بە نسبت خواهد کاست.

روسیە در این مورد نقش ویژەای دارد، و می تواند این ضمانت را بە آمریکا بدهد. 

بخش: 

افزودن نظر جدید