آیا درگیری های پراکنده مرزی سرآغاز حمله ترکیه و متحدانش به سوریه است؟

 در روزهای اخیر، درگیری های پراکنده ای میان ارتش های سوریه و ترکیه رخ داده است. به دنبال این درگیری‌ ها، ارتش ترکیه در اقدامی احتیاطی، شمار نیروهای خود ‌را در مرزهایش با سوریه افزایش داده است. سئوال این است که آیا این درگیری های پراکنده مرزی، به یک حمله همه جانبه و تمام عیار ترکیه و متحدانش به سوریه خواهد انجامید؟!

ارتش ترکیه، عصر روز چهارشنبه 3 اکتبر 2012، بخش هایی از خاک سوریه در نزدیکی مرزهای خود را گلوله باران و دفتر نخست وزیر ترکیه این مساله را تایید کرد. در بیانیه ای که دفتر رجب طیب اردوغان در این خصوص صادر کرد، اعلام شده که ارتش آن کشور، اهدافی را در آن سوی مرز که با رادار مشخص شده بودند گلوله باران کرده است.

ترکیه گفته است که ارتش آن کشور، با گلوله‌ های توپخانه به اهدافی در سوریه حمله کرده است. حمله توپخانه ترکیه پس از کشته شدن پنج شهروند ترک در یک شهر مرزی در اثر انفجار خمپاره‌ های سوری صورت گرفته است.

بر اساس گزارش‌ ها یک زن و سه فرزندش در میان افرادی بودند که در شهر آقچا قلعه و در حمله خمپاره‌ هایی که گفته می ‌شود از سوی سوریه پرتاب شده بود، کشته شده اند.

این نخستین بار از زمان آغاز درگیری های ۱۸ ماهه در سوریه است که نیروی ارتش ترکیه، داخل خاک سوریه را مورد هدف توپخانه قرار می‌ دهد.

دفتر رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، در بیانیه ‌ای گفت: «نیروهای مسلح امنیتی در مناطق مرزی ما امروز با سرعت و با در نظر داشتن قوانین ناظر بر مخاصمه، به این حمله نفرت انگیز پاسخ دادند.»

دفتر رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، گفته است که ارتش آن کشور اهدافی را در آن سوی مرز که با رادار مشخص شده بودند گلوله باران کرده است. در ادامه این بیانیه آمده است: «دولت ترکیه هرگز این گونه تحریک‌ ها از سوی دولت سوریه را که مقابل امنیت ملی ما است، بدون پاسخ نمی ‌گذارد.»

در پی این درگیری، احمد داووداغلو، وزیر امور خارجه ترکیه، با بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل متحد، اخضر ابراهیمی، فرستاده ویژه این سازمان در بحران سوریه و آندرس فو راسموسن، دبیرکل ناتو تماس گرفت.

این کشور، هم چنین از شورای امنیت سازمان ملل متحد درخواست کرد که «اقدام‌ های لازم را برای جلوگیری از بروز چنین تعرض‌ هایی از سوی دولت سوریه» انجام دهد.

بان کی مون، از حکومت سوریه خواست حاکمیت کشورهای همسایه خود را به رسمیت بشناسد. او گفت این حادثه برون مرزی «نشان می ‌دهد که درگیری‌های داخل سوریه تنها امنیت مردم این کشور را به خطر نمی اندازد، بلکه به کشورهای همسایه نیز آسیب می رساند.»

هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا نیز درباره خبر روز چهارشنبه گفت: «ما از اینکه نیروهای سوری به ترکیه حمله کرده اند به شدت عصبانی هستیم و از کشته شدن افراد در ترکیه متاسفیم.»

نیک کلگ، معاون نخست وزیر بریتانیا، که در ترکیه به سر می ‌برد گفت: «ما خشونت‌ ها را از سوی دولت سوریه محکوم می‌ کنیم و از آن می ‌خواهیم که اتفاقاتی مانند آن چه امروز روی داد را تکرار نکند.»

جورج لیتل، مدیر بخش رسانه ‌های وزارت دفاع آمریکا هم در واکنش به درگیری ‌های روز چهارشنبه به بی‌بی‌سی گفت: «این نمونه دیگری از رفتار زننده دولت سوریه است و نشان دیگری بر این که این دولت باید کنار رود. ما از کشته شدن افراد در ترکیه که یک کشور همتای مهم ما است، متاسفیم و وضعیت را از نزدیک زیر نظر خواهیم داشت.»

هم چنین ارتش ترکيه بامداد پنج شنبه، مواضع مرزی در خاک سوريه را گلوله باران کرد که بنابر برخی گزارش ها ۵ سرباز سوريه کشته شدند. هم زمان، يکی از مشاوران ارشد نخست وزير ترکيه به خبرگزاری ها گفته است که دولت، خواستار حل بحران از طريق سياسی است.

روز پنج شنبه، ۱۳ مهر 1391 برابر با 4 اکتبر 2012، پس از ساعت ها بحث، طرح رجب طيب اردوغان، نخست وزير را برای عملیات نظامی در خاک سوريه تصويب کرد.

بر اساس گزارش رسانه های ترکيه، پارلمان اين کشور با تصويب طرحی به ارتش ترکيه اجازه داد برای انجام عمليات نظامی وارد خاک سوريه شود. اين اجازه پس از آن صادر می شود که حملات خمپاره ای روز چهارشنبه از خاک سوريه مناطقی از ترکيه در نوار مرکزی اين کشور با سوريه را هدف قرار دادند.

طرح پارلمان ترکيه، برای يک سال به دولت اجازه می دهد تا نيروهای نظامی يا هواپيماهای جنگی را برای حمله به اهدافی که ضروری می داند به خاک سوريه بفرستد.پارلمان ترکيه، با ۳۲۰ رای موافق و ۱۲۹ رای مخالف، مجوز عمليات نظامی در داخل مرزهای سوريه را تصويب کرد.

معاون نخست وزير ترکيه، به خبرگزاری ها گفته است که اين مصوبه، جنبه بازدارندگی دارد. به گزارش خبرگزاری آسوشيتدپرس، او اظهار داشت که ترکیه قصد ندارد تا علیه سوریه اعلام جنگ کند.

 

شورای امنيت سازمان ملل، روز پنج شنبه 4 اکتبر 2012، به درخواست ترکيه برای رسيدگی به حمله توپخانه ای روز چهارشنبه سوريه به يک روستای مرزی ترکيه تشکيل جلسه داد.

پیمان اتلانتیک شمالی «ناتو» در بیانیه‌ ای، در مورد درگیری های مرزی میان ترکیه و سوریه، از حکومت سوریه خواست به اقدامات تهاجمی خود علیه ترکیه، به عنوان عضوی از این پیمان، بیدرنگ پایان دهد.

نمایندگان ناتو چهارشنبه شب و در پی حملات توپخانه ترکیه به مواضعی در خاک سوریه، در بروکسل جلسه ‌ای اضطراری تشکیل دادند. اعضای ناتو در این نشست اضطراری، هم چنین حمایت همه جانبه خود را از ترکیه به عنوان یک عضو این پیمان اعلام کرد.

ترکیه از اعضای اصلی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است که بازوی نظامی شورای امنیت سازمان ملل متحد به شمار می آید.

بند پنجم اساسنامه ناتو می گوید که حمله به یکی از اعضای این سازمان، حمله به تمامی اعضای آن به شمار می رود و با واکنش مجموعه ناتو روبرو می شود.

بند چهار پیمان آتلانتیک شمالی، می ‌گوید هنگامی که بنا بر عقیده یکی از اعضا تمامیت ارضی، استقلال سیاسی یا امنیت یکی از اعضا مورد تهدید باشد، اعضای ناتو در این باره نشست مشورتی برگزار ‌می‌ کنند.

در همين حال، روسيه خواستار خويشتنداری ترکيه و سوريه در بحران فعلی شده است و مصر نيز به سوریه هشدار داده است که به مرز کشورهای همسايه خود تجاوز نکند.

محمد کمال عمر، وزير امور خارجه مصر، در بيانيه ای تصريح کرده که چنين اقدامی بحران سوريه را به سراسر منطقه گسترش خواهد داد.

ويليام هيگ، وزير امور خارجه بريتانيا، نيز حملات خمپاره ای از خاک سوريه را «اقدامی بيرحمانه» توصيف کرده و ضمن محکوم کردن آن، از دولت سوريه خواسته است تا اين اقدامات را متوقف کند.

لوران فابيوس، وزير امور خارجه فرانسه نيز با محکوم کردن حملات از خاک سوريه، اين اقدام را «نقض قوانين بين المللی» خوانده است که باعث بی ثباتی در جهان خواهد شد.

دن میریدور معاون نخست وزیر اسرائیل، نیز شلیک خمپاره از سوی سوریه به خاک ترکیه را «حمله به پیمان ناتو» توصیف کرد.

وزارت امور خارجه چین، در بیانیه‌ای که بر روی وب سایت خود منتشر کرد، از ترکیه و سوریه خواست تا خویشتن‌ داری کنند.

سخنگوی وزارت امور خارجه حکومت اسلامی ايران، در بيانيه ای «ضمن ابراز همدردی با بازماندگان کشته ‌شدگان اين حادثه» مقامات ترکيه و سوريه را به خويشتنداری دعوت کرد و خواستار بررسی ريشه ها و علل اين حادثه شد.

ترکیه همسایه غربی ایران و دولت جمهوری اسلامی اصلی ترین متحد منطقه ای سوریه است. حکومت ایران پیش از این در چند نوبت به ترکیه هشدار داده بود که در صورت حمله نظامی به سوریه، با واکنش متقابل جمهوری اسلامی روبرو خواهد شد. در جریان نصب سپر دفاع ضد موشکی ناتو در خاک ترکیه نیز برخی فرماندهان نظامی ایران هشدار داده بودند که در صورت حمله به ایران، نخستین مکانی که توسط موشک های جمهوری اسلامی هدف قرار می گیرند، پایگاه های ضدموشکی ناتو در خاک ترکیه است.

این تهدیدات، اعتراض شدید دولت ترکیه را به دنبال داشت. روابط میان دو کشور هم اکنون چندان دوستانه نیست و این در حالی است.

به گزارش خبرگزاری ها، «عمران الزعبی» وزیر اطلاع رسانی سوریه در گفتگوی تلفنی با شبکه تلویزیونی سوریه، گفته است که کشورش منبع تیراندازی به منطقه مرزی در ترکیه را بررسی می ‌کند.

او، کشته شدن پنج شهروند ترک در جریان شلیک گلوله سنگین به منطقه مرزی با ترکیه را به مردم این کشور تسلیت گفت و اظهار داشت: من به نام سوریه صمیمانه ‌ترین تسلیت‌ های خود را به ملت دوست، ترکیه تقدیم می ‌کنم.

وزیر اطلاع رسانی سوریه گفت: گروه‌ های مسلح تروریستی فعال در منطقه مرزی بین دو کشور در پس پرده این عملیات بوده‌ اند.

پس از آن که پارلمان ترکیه، مجوز عملیات نظامی توسط ارتش این کشور در خاک سوریه را صادر کرد، رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه ‌می‌ گوید که کشورش خواهان جنگ با سوریه نیست.

از سوی دیگر، بشار جعفری نماینده سوریه در سازمان ملل متحد در کنفرانسی خبری که در محل این سازمان در نیویورک برگزار کرد، تاکید کرد که کشورش از ترکیه معذرت خواهی نکرده و تنها به خاطر کشته شدن غیر نظامیان ترک تسلیت گفته است. او دلیل این مساله را پایان نیافتن تحقیقات درباره حادثه عنوان کرد.

او با اشاره به نامه‌ ای که وزارت امور خارجه سوریه به شورای امنیت سازمان ملل متحد فرستاده است گفت که در این نامه مقام‌ های سوریه تاکید کرده ‌اند درباره گروه شلیک کننده خمپاره به سوی ترکیه تحقیق خواهند کرد. به گزارش خبرگزاری ایتارتاس، جعفری گفت که در این نامه به حضور گروه‌های مسلح مختلف در مرز میان سوریه و ترکیه اشاره کرده که امنیت سوریه و همه منطقه را به خطر می ‌اندازند. او، هم چنین به نمایندگی از دولت کشورش از ترکیه خواست برای حفاظت از مرزهای مشترک و منافع دوجانبه، بر پایه احترام به حاکمیت ملی یکدیگر و حسن هم جواری، با سوریه همکاری کند.

نماینده سوریه در سازمان ملل متحد، هم چنین گفت که در این نامه، از شورای امنیت خواسته شده است درباره انفجارهای حلب که به گفته او به دست نیروهای القاعده صورت گرفته، موضع بگیرد. او، موضع نگرفتن شورای امنیت در این باره را ناشی از «سیاسی کاری» دانست.

روز چهارشنبه 3 اکتبر 2012، چهار انفجار منطقه ‌ای را که در کنترل نیروهای دولتی در حلب قرار دارد، هدف قرار داد. این انفجار‌ها به کشته شدن دست کم ۴۸ نفر انجامید که به گفته منابع پزشکی، اکثر آن ها نظامی هستند. انفجار‌ها ساختمان باشگاه افسران ارتش سوریه و هم چنین دو پست بازرسی را هدف قرار داد.

جیم میور، خبرنگار بی‌بی‌سی می ‌گوید دولت سوریه تلاش می‌ کند با در دست گرفتن دوباره گذرگاه مرزی تل ابیض، راه‌ های ارسال تدارکات به مخالفان را مسدود کند. مخالفان ماه گذشته موفق شدند این منطقه را تحت کنترل خود درآورند.

به دلیل نا آرامی‌ ها، به ساکنان هشدار داده شده است که به مناطق مرزی سفر نکنند. بیش از ۱۰۰ مدرسه نیز در این ناحیه تعطیل شده اند.

خبرگزاری آناتولی، که وابسته به دولت ترکیه است، روز چهارشنبه گزارش داد اهالی منطقه مرزی که از ناآرامی ‌ها و کشته شدن ساکنین عصبانی بودند، به دفتر شهردار رفته و اعتراض کردند.

عبدالکریم ایهان، شهردار شهر گفت: «در شهر ما عصبانیت زیادی درباره رفتار سوریه وجود دارد.» او، اضافه کرد طی ۱۰ روز گذشته حمله‌ ها در این منطقه باعث ترس و وحشت ساکنین شده است.

 

دولت ترکيه که بيش از يک سال و نيم است ميزبان گروه‌ های مسلح سوریه است و به حمايت لجستيک از آنان می ‌پردازد. اردوغان، در این باره می گوید: «ترکيه در کنار ملت سوريه می ‌ايستد.» او، سپس مدعی شد: «بشار اسد از لحاظ سياسی مرده است.» دولت ترکیه، به صراحت خواهان کناره گیری یا برکناری بشار اسد از ریاست جمهوری سوریه شده و هم اکنون یکی از حامیان اصلی مخالفان اسد به شمار می آید.

نخست دولت ترکیه بود که رسما حریم هوایی سوریه را نقض کرد. پدافند هوایی سوریه در ابتدای تیر ماه سال جاری یک جت جنگنده F-4 متعلق به نیروی هایی ترکیه را سرنگون کرد. احتمال حمله نظامی ترکیه به سوریه در واکنش به این مساله در آن هنگام بسیار افزایش یافت. اما پس از عذرخواهی رسمی دولت سوریه و ابراز تاسف بشار اسد از این اتفاق، تنش به طور موقت کاهش یافت هرچند دولت ترکیه گفت که در آینده این اقدامات سوریه را تلافی خواهد کرد.

ترکيه، هم چنین تاکنون خواهان ايجاد منطقه پرواز ممنوع يا منطقه حائل در سوريه بود، اما تاکنون در این مورد پیشرفتی نداشته است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، اخیرا پس از آن که احمد داود اوغلو در غياب وزرای خارجه آمريكا و روسيه در شورای امنيت، از سازمان ملل خواست تا برای ايجاد منطقه حائل در سوريه اقدام کند، رجب طيب اردوغان نخست ‌وزير اين کشور به ناتوانی کشورش و متحدان آن در ايجاد اين امر اذعان و اعلام کرد: ايجاد منطقه حائل در سوريه برای پناهجويان بدون تصويب سازمان ملل امکان ‌پذير نيست.

 

يک پايگاه عرب زبان، با اشاره به اين که گروه موسوم به ارتش آزاد سوريه، سلاح ضد هوايی از آمريكا دريافت کرده است، به نقش آمريكا در اين زمينه پرداخت. پايگاه عربی پرس، نوشت: پس از اين که گروه موسوم به ارتش آزاد سوريه در روزهای گذشته از موفقيت خود در سرنگونی بالگرد ارتش سوريه سخن گفت، سؤالات فراوانی درباره آن و طرف های پشت پرده آن مطرح شده است. به نوشته اين پايگاه‌، هاآرتص روزنامه چاپ اسرائيل به نقل از منابع آمريكايی فاش کرده است سازمان سيا اردوگاه ‌هايی در اراضی ترکيه برای آموزش مخالفان سوری در زمينه استفاده موشک‌ های ضدهوايی و سامانه‌ های ارتباطی پيشرفته داير کرده است.

علاوه بر اين، یکی از فرماندهان سابق القاعده نيز فاش کرد عناصر این شبکه تروریستی در چارچوب معامله‌ ی منطقه‌ ای از خاک یمن به سوریه اعزام شده‌ اند.

طارق الفضلی، از سران سابق شبکه القاعده در یمن اظهار داشت كه عقب ‌نشینی عناصر گروه موسوم به «انصار شریعت» وابسته به شبکه القاعده از شهرهای زنگبار و جعار در استان ابین در جنوب یمن به منظور شرکت در نبرد علیه نظام سوریه صورت گرفته است.

الفضلی که از چهره های سرشناس قبیله ابین و سرکرده سابق شبکه القاعده بود، فاش کرد: این تئوری بعید نیست که معامله‌ ای منطقه‌ ای برای انتقال جنگجویان القاعده از خاک یمن به ترکیه برای وارد کردن آن ها به جبهه سوریه انجام شده باشد که این كار عقب نشینی غیرمنتظره افراد مسلح از ابین و عدم حمله آن ها به نیروهای یمنی یا سعودی را به هنگام این عقب ‌نشینی تفسیر می‌ کند.

طاها آک یول، روزنامه نگار برجسته روزنامه ملیت در گفتگو با تلویزیون ان تی وی با اشاره به خبرهای برخی رسانه ها خارجی و داخلی مبنی بر آموزش نیروهای مخالف سوری در خاک ترکیه و حملات اخیر مخالفان سوری به کردهای سوریه که به منظور جلوگیری از قدرت گرفتن آن ها صورت گرفته درباره دلیل این رخداد گفت: احتمالا این اقدام پاسخی به تحولات جاری در مرز مشترک ترکیه با سوریه است.

شهرستان آقچا قلعه، یکی از شهرهای مرزی ترکیه با سوریه است که در بیست روز اخیر به دلیل بروز چنین مواردی ناآرام است و با وجود شروع سال تحصیلی جدید از دو هفته قبل؛ مدارس این شهر هنوز شروع به کار نکرده است.

پس از این وقایع ارتش ترکیه برای تقویت مواضع خود تعداد زیادی نیروی تازه نفس به همراه تجهیزات جنگی از قبیل توپ، تانک، ضد هوائی و سایت های پرتاب موشک به این شهر مرزی اعزام کرده است.

یک نماینده مجلس ترکیه در اظهاراتی اعلام کرد که آمبولانس های ترکیه در مناطق مرزی با سوریه، به این کشور مهمات می برند و زخمی بر می گردانند.

سی ان ان ترک، گزارش کرده است «مولود دودو» نماینده «هاتای» از حزب مخالف جمهوری خواه خلق (CHP) در مجلس ترکیه، به نقل از مردم منطقه هاتای و مرزنشینان این استان هم مرز با سوریه گفته که آمبولانس های ترکیه که برای انتقال مجروحان و زخمی های درگیری های داخلی سوریه به مناطق مرزی با سوریه اعزام می شوند به هنگام عزیمت به منطقه مهمات بار می کنند تا به دست مخالفان مسلح حکومت سوریه برسانند و به هنگام بازگشت مجروحان جنگ داخلی سوریه را به ترکیه منتقل می کنند.

این نماینده مجلس ترکیه که روز سه شنبه گذشته برای بازدید از مناطق مرزی با سوریه به حوزه انتخابیه خود رفته بود، اعلام کرد که از دیدن صحنه های حمایت نظامی ترکیه از مخالفان مسلح حکومت سوریه در این منطقه در حیرت است.

او، گفت: «مردم آن جا می گفتند که آمبولانس های ترکیه به سوریه مهمات می برند و در بازگشت زخمی می آورند. اگر این ادعا درست باشد واقعا دولت ترکیه عملی غیر قابل قبول انجام می دهد.»

این نماینده مخالف دولت در مجلس ترکیه گفت: «مسئولیت این اقدامات غیر قابل قبول در مناطق مرزی مان با سوریه کاملا متوجه رجب طیب اردوغان است.»

این نماینده مجلس ترکیه، با اشاره به این که کامیون های پر از مهمات با هماهنگی از بالا بدون بازدید از ایست بازرسی های مرزی ترکیه به سمت سوریه اعزام می شوند گفت که از بعضی خانه های روستایی در مرز با سوریه به عنوان قرار گاه نظامی برای پشتیبانی عملیات های نظامی مخالفان حکومت سوریه علیه ارتش این کشور، استفاده می شود.

بسیاری از رسانه های غربی و رسانه های داخلی ترکیه در ماه های گذشته گزارش هایی مبنی بر حمایت نظامی ترکیه از مخالفان مسلح حکومت سوریه منتشر کرده اند اما دولت ترکیه تا کنون این گزارش ها را تکذیب کرده است.

هم چنین در روزهای اخیر، برای نخستین بار برخی رسانه های ترکیه تصاویری از 10 نظامی ترک را که در منطقه لاذقیه سوریه در صف مخالفان مسلح حکومت سوریه علیه ارتش این کشور می جنگند را منتشر کردند.

رسانه های آمریکایی نیز گزارش دادند اخیرا 600 شبه نظامی از منطقه قفقاز برای جنگ با ارتش سوریه از طریق ترکیه وارد این کشور شده اند.

دولت سوریه مدعی است بسیاری از افراد مسلح که در صف مخالفان حکومت در مقابل ارتش این کشور صف آرایی کرده اند از مزدوران کشورهای خارجی هستند که با هماهنگی کشورهایی چون عربستان ، قطر و ترکیه و با چراغ سبز همپیمانان غربی آن ها از جمله آمریکا و انگلیس و نیز اسراییل از طریق مرزهای سوریه وارد این کشور می شوند و مورد حمایت مالی و تسلیحاتی این کشورها قرار می گیرند.

به این ترتیب، ترکیه به عنوان یکی از مهم ترین بازیگران صحنه داخلی و خارجی سوریه که طولانی ترین مرز را با این کشور دارد (تقریبا۸۵۰ کیلومتر)، اکنون بیش تر از هر زمان دیگری به جنگ می اندیشد.

سی ان ان، چنین گزارش می دهد: مهدی الحارثی یکی از فرماندهان انقلابیون لیبی اخیرا به همراه سی تن از جنگجویان لیبیایی دیگر وارد حلب شده است تا در کنار سایر گروه های مسلح در حلب علیه ارتش سوریه وارد عمل شوند.

به غیر از آن هایی که از لیبی، الجزایر، تونس، عربستان و تعداد دیگری از کشورهای عربی برای «جهاد» خود را به حلب رسانده اند هم چنین گروه های مذهبی از چچن، پاکستان و افغانستان وادر منطقه شده اند.

رویترز هم در این باره چنین می گوید: در هفته های گذشته و شدیدتر شدن درگیری ها در سوریه، یک پایگاه نظامی در نزدیکی شهر آدانا و در حدود 100 کیلومتری مرز سوریه ایجاد شده که هدف از تاسیس این پایگاه آموزش، توجیه و تسلیح مخالفین مسلح و سپس اعزام آنها به داخل خاک سوریه است.

به گزارش رویترز، این پایگاه در حال حاضر مرکز هماهنگی عملیاتی، اطلاعاتی و لجستیکی قطر، عربستان و ترکیه برای اسقاط نظام سوریه به شمار می رود.

البته در برابر این تلاش های مخالفین، حکومت سوریه نیز ائتلاف احزاب کرد سوریه را به خود جلب کرده و مقابله با تحرکات ترکیه در شمال سوریه نیز باعث تقویت موضع حکومت سوریه از لحاظ سیاسی و نظامی در مناطق کرد زبان سوریه در مرزهای ترکیه شده است.

یک مساله مهم نیز درباره تحولات سوریه این است که پ.ک.ک نیز پس از بیانیه ائتلاف احزاب کرد سوری در رویارویی با هرگونه دخالت ترکیه در شمال سوریه، دولت ترکیه را تهدید کرده است در صورت چنین دخالتی این حزب، استانبول را تبدیل به یک قندهار دیگر خواهد کرد.

ارتش سوریه، با بستن مداخل ورودی شهر حلب و محاصره مناطق تحت تسلط گروه های مسلح تلاش کرده تا از یک سوی از ورود مخالفین مسلح به مناطق دیگر شهر جلوگیری کند و از سوی دیگر،  پس از هجوم به مراکز تجمع آن ها، از فرار آن ها به سمت شمال جلوگیری کند.

ارتش سوریه، با قطع شبکه ارتباطی بین گروه های مسلح در مناطق مختلف حلب که مرکز هماهنگی آن از داخل ترکیه فرماندهی می شد تلاش کرده است تا امکان تحرکات هماهنگ این گروه ها را در شهر از بین ببرد. بنابراین، طرح های آزاد سازی شهر حلب توسط ارتش آزاد سوریه در حال حاضر به بن بست برخورد کرده است احتمالا حملات نیروهای نظامی ترکیه به خاک سوریه می تاواند این فضا را به نفع ارتش آزاد سوریه تغییر دهد و حلب به تصرف آن ها درآید.

ناگفته نماند که مدت هاست که مخالفان بشار اسد تلاش می کنند شهر حلب را تسخیر کنند و همانند بن غازی لیبی، آن جا را مقرر اصلی مخالفین اعلام نمایند هنوز پس از ماه ها موفق نشده اند.

گروه های مسلح وابسته به ارتش آزاد سوریه، در هفته های اخیر جبهه جدیدی را در نقاط مرزی کشور علیه نظام سوریه باز کرده اند. هدف مخالفان از این جنگ، تصرف شهر حلب است تا منطقه ای را در سوریه در اختیار بگیرند و در آن جا دولت موقت یا شورای انتقالی خود را برپا دارند که مانند دولت انتقالی بنغازی در لیبی در برابر حکومت قذافی بود.

در این راستا گذرگاه ها و پست های مرزی سوریه در شمال و شرق این کشور مورد حمله ارتش آزاد سوریه قرار گرفت طرح ایجاد مناطق امن را به وجود آورند.

ارتش ترکیه سیستم های موشک زمین به هوای خود را در مرز با سوریه مستقر کرد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، این سیستم ها در طول مرز ترکیه و سوریه مستقر شده اند و به نظر می رسند بی ارتباط با تصرف ایستگاه های مرزی سوریه با ترکیه نباشند. در طول چند روز اخیر، سه ایستگاه مرزی سوریه با ترکیه از سوی نیروهای وابسته به «ارتش آزاد سوریه» تصرف شده است. بنابراین، احتمالا استقرار سیستم دفاع هوایی ارتش ترکیه در پشت مرزهای سوریه نیز در راستای تامین هوایی این منطقه امن برنامه ریزی شده است.


البته وضعیت منطقه به حدی آشفته است که به درستی نمی توان تشخیص داد آیا این خمپاره ها از سوی ارتش سوریه شلیک شده است و یا طرحی مشکوک از سوی مخالفان حکومت سوریه و یا دولت ترکیه و برای حمله همه جانبه ترکیه و ناتو به سوریه است؟ چرا که حکومت سوریه در موقعیتی قرار ندارد که بخواهد جنیگ را با ترکیه آغاز نماید.

هم اکنون ارتش و دیگر نیروهای نظامی هر دو کشور در مرزهای خود، به حال آماده باش کامل درآمده اند و حتی مقامات ترکیه، در پی وقوع درگیری ‌های سنگین در استان های جنوب شرقی ترکیه، مدارس منطقه را تعطیل کرده اند.

رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه بارها اعلام کرده است که کشور وی، در کنار شورشیان مخالف حکومت سوریه خواهد ایستاده است. ترکیه، هم چنین محل استقرار نیروهای اپوزیسیون راست و پروغرب حکومت سوریه است. این نیروها، توسط دولت های غربی و منطقه ای مورد حمایت تسلیحاتی و تدارکاتی قرار می گیرند.

در بحران ها، کوچک ترین اتفاقات به فجایع بزرگ تری تبدل شده اند که در این میان، مردم بی گناه بیش ترین قربانی ها را داده اند.

مردم سوریه حدود یک سال و نیم پیش، با هدف سرنگونی حکومت سوریه و برپایی یک جامعه آزادتر و بهتر مبارزه همه جانبه ای را علیه حکومت بشار اسد آغاز کردند. در ابتدا این حرکت های اعتراضی میلیون ها شهروند با تظاهرات های پی در پی مطالبات خود را فراد می زدند. حکومت دیکتاتوری بشار اسد بدون توجه به خواست ها و مطلبات بر حق و عادلانه مردم، کشتار وحشیانه مردم معترض را آغاز کرد. در ادامه این اعتراضات اپوزیسیون راست در ترکیه تجمع نمودند و با حمایت دولت های غربی، نیروی مسلحی را به نام «ارتش آزاد سوریه» به وجود آوردند که متشکل از فراریان ارتش سوریه، گروه های مسلح مذهبی و غیره است. در نتیجه، این ارتش مخالفان و ارتش حکومت سوریه جنگ را آغاز کردند که به انزوای اعتراضات مردمی منجر شد. و لطمات جدی به مبارزات مردم زد.

بی شک، فروپاشی و سرنگونی حکومت بعثی سوریه و سرنگونی بشار اسد، شادی همه نیروهای آزادی خواه و برابری طلب و سوسیالیست را در پی دارد. به خصوص برخی بر این باورند که که اگر نوبتی هم باشد، پس از بشار اسد نوبت سرنگونی حکومت اسلامی فرامی رسد. اما رهایی مردم از شر حکومت های دیکتاتوری، مستقیما امر مردم هر کشوری است نه این که تعدادی از جریانات راست داخلی با حمایت دولت های قدرت مند و ناتو، با جنگ داخلی و حملات مرگ بار یک دیکتاتور را برکنار کنند و یک حکومت دیکتاتور دیگر را جایگزین آن نمایند. هم اکنون وضعیت عراق و افغانستان و لیبی در مقابل ماست؟ واقعا در این کشورها دمکراسی و امنیت و عدالت برقرار شده و یا این که وضعیت این کشورها، خیلی بدتر از دوران های دیکتاتورهای قبلی شده و شهروندان این کشورها، هیچ گونه امنیت جانی و مالی و غیره ندارند؟!

اکنون دولت های غربی و منطقه ای چون ایران، عربستان سعودی، قطر پول و اسلحه به گروه های راست اپوزیسیون سوریه سرازیر کرده اند و در پیشاپیش همه دولت ترکیه، حمایت لجستیکی را به عهده داشته به معنای واقعی، لطمات جدی به جنبش آزادی خواهی و عدالت خواهی مردم سوریه وارد کرده اند.

در چنین شرایطی، نیروهای آزادی خواه، سکولار و سوسیالیست های سوریه، مجبورند در دو جبهه مبارزه کنند: هم با حکومت سوریه و هم با نیروهای راست پروغرب و دولت های غربی و منطقه ای که از تحولات سوریه و هر کشور دیگری به دنبال منافع اقتصادی، سیاسی، نظامی و استراتژیک خود هستند. همه نیروهای وابسته به سرمایه درای جهانی از سازمان ها و احزاب تا دولت ها، همواره در تلاشند در تحولات کشورهایی که در آن ها اعتراضات مردمی وجود دارد به نحوی دخالت کنند که موقعیت سیستم سرمایه داری آسیب نبیند و احتمالا جا به جایی قدرت در کشورها متحول منطقه، طبقه کارگر و دیگر جنبش های عدالت جو و برابری طلب و سوسیالیست دست بالا را نگیرند. در این راستا، این نیروهای سرمایه داری جهانی، حتی با نیروهای مرتجع القاعده و بقایای حکومت های سرنگون شده دیکتاتوری به یک ائتلاف آگاهانه دست می زنند تا از طریق گرایشات ارتجاعی راست و خرافات مذهبی، مانع رشد و گسترش و دخالت همه جانبه نیروهای کارگری کمونیستی شوند.

بر این اساس، در ماه های نخستین  حرکت مردمی در سوریه، یک جنبش دمکراتیک و آزادی خواه در جریان بود، در حالی که به خصوص در ماه های اخیر و با تشکیل «ارتش آزاد سوریه» و راه انداختن جنگ داخلی در این کشور، رهبری اعتراضات مردمی عملا به دست نیروهای ارتجاعی و دولت های غربی و ترکیه و عربستان سعودی افتاده است.

به این ترتیب، آن چه که با آغاز اعتراضات تونس به «بهار عربی» معروف گردید و به سرعت به کشورهای چون مصر، لیبی و سوریه رسید در واقع غنچه های این بهار، گل نداده توسط دولت های سرمایه داری و نیروهای ارتجاعی این کشورها پرپر شد.

حکومت دیکتاتوری لیبی، با حملات ویرانگر نظامی آمریکا و اروپا سرنگون شد و گروه های مذهبی مرتجع تر از قذافی به قدرت رسیدند. در مصر، این جوانان تحصیل کرده بودند که قیام علیه حسنی مبارک را به راه انداختند، اما باز هم با حمایت دولت های غربی و منطقه و ارتش مصر، اسلامی ها و سلفی ها در انتخابات مجلس و رییس جمهوری پیروزی به دست آوردند.

هم اکنون در سوریه هم پس از راه انداختن جنگ داخلی، جنگ برون مرزی نیز با تهاجمات ترکیه و ناتو در راه است. از این رو، این نگرانی وجود دارد که با سرنگونی حکومت فعلی سوریه توسط نیروهای خارجی، نه تنها مردم این کشور به آزادی و برابری و عدالت اجتماعی نخواهند رسید، بلکه وضع کنونی بدتر هم خواهد شد.

در حقیقت با اوج گیری اعتراضات در کشورهای عربی، دولت های غربی و آمریکا سعی کردند این اعتراضات را در جهت منافع خود کانالیزه کنند با دخالت قدرت های غربی و در راس آن ها کشورهای ناتو به دخالت نظامی «بشردوستانه» در لیبی دست زدند.

در سوریه هم در ابتدا مانند لیبی اعتراضات مردمی اوج گرفت. ولی همانند لیبی، باز دولت های غربی با همکاری کشورهای عضو ناتو که ترکیه هم عضو آن است وارد صحنه شد و همانند لیبی هزاران نفر از گروه های آموزش دیده اسلامی و فراریان ارتش سوریه را نخست در خاک ترکیه مستقر کردند و سپس وارد سوریه نمودند. با ورود نظامیان به صحنه سیاسی جامعه سوریه، نیروی های مسلح ارتجاعی مسیر مبارزات مردم را تغییر دادند و به جنگ داخلی کشاندند.

به این ترتیب، همه سناریوها نشان می دهند که دولت و ارتش ترکیه با افروختن آتش جنگ، حمله پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به این سوریه را فراهم کرده اند. قطعا اگر چنین جنگی صورت بگیرد منطقه به خاک و خون کشیده خواهد شد و به درون مرزهای ترکیه و سوریه محدود باقی نخواهد ماند.

در چنین شرایطی، مسلما باید دخالت دولت های امپریالیستی و هم چنین نیروهای ارتجاعی خارجی در تحولات سوریه و ضربه زدن به مبارزات مردمی در این کشور را با صدای بلند محکوم کرد و در عین حال، به حمایت همه جانبه از مبارزه بر حق و عالانه مردم سوریه در جهت سرنگونی حکومت دیکتاتوری این کشور برخاست.

از آغاز اعتراضات مردمی علیه حکومت حزب بعث سوریه در ۱۸ ماه گذشته، نزدیک به ۳۰ هزار نفر در این کشور جان خود را از دست داده اند و صدها هزار نفر نیز زخمی و یا آواره شده اند.

جمعه چهاردهم مهر 1391 - پنجم اکتبر 2012

 

افزودن نظر جدید