علیشاه سلطانی

چپ ها و یک روحانی مسیحی ایده آلیست

جرج برکلی، اسقف بدنامی میان چپ ها

برکلی کوشید تا از تجربه گرایی خاص خود یک فلسفه مذهبی و ایده آلیستی بسازد و می گفت چیزی وجود دارد که بصورت آگاهی انسان درآمده باشد و ایده های بشر زیر پوشش قوای حسی وادراکی او هستند. برکلی نه تنها به واقعیات مادی بلکه به دو مقوله زمان و مکان نیز باور نداشت و وجود مستقل یا مطلق آنان را رد می کرد. او یک تجربه گرای دگماتیست و یک پوزیویتیست تجربه گراست که اشیاء مادی پشت این تجربه ها را انکار می کند.

نبوغ و زیبایی فلسفه یونان باستان

فلسفه غرب پیش از مسیحیت

فلسفه تفکری است انسانی که همیشه همراه و همزاد انسان اولیه بوده و متعلق به قشر و گروه متخصص نبوده است. فلسفه یونان پیش از مسیحیت، حدود هشت قرن پیش از میلاد شامل فلسفه اسطوره ای، فلسفه طبیعی و فلسفه سقراطی است که تا زمان فلوطین در قرن سوم میلادی ادامه داشت. تفکر آزاد فلسفی یونان باستان در حدود 2800 سال پیش آغاز شد که بخش هزارساله از فلسفه غرب را تشکیل می دهد.

مسیحیت و نام گذاری غلط طبقات اجتماعی

آگوستین، روحانی مسیحی قرون وسطی، انسانها را به دو طبقه "مؤمنان و مشرکان، یا نجات یافتگان و لعنت شدگان"، تقسیم می کرد. او یکی از نظریه پردازان "دولت الهی" بود که میان سالهای 430-354 میلادی زندگی نمود و از نظر فکری زیر تأثیر اندیشه های مانی همدانی (276-216 م.) بود. ارتجاع مسیحی، اقشار و طبقات استثمارگر اشراف، فئودال، سلطنت، روحانیون و اسقف ها را در مقابل دهقانان، زحمتکشان و پیشه وران نادیده می گیرد.

آغاز و پایان قرون وسطی، مسیحیت و فلسفه

فلسفه قرون وسطای غرب با آغاز مکتب مدرسی اسکولاستیک شروع شد. فلسفه مسیحی در طول قرون وسطی کوشید تا از نظرات افلاتون و ارستو برای ادعاهای خود استفاده کند. فلسفه در سده های میانه خدمتکار الهیات و دین مسیح بود و صفت مهم آن رابطه و همبستگی اش با کلیسا بود.

جنبش‌ها و تئوریسین‌های ادبی انقلاب اکتبر

ادبیات چپ، رئالیسم خونین برای آتش جهانی

فوتوریست‌ها یعنی" آینده‌گرایان" می‌گفتند هر اثری باید آگاهی طبقاتی را بیان کند و شعار می‌دادند "زنده‌باد محتوا، مرگ بر فرم، گاردهای سفید را سینه دیوار بگذارید!". آن‌ها اهمیت خاصی به فرهنگ شهری، آنارشیسم و صنعتی شدن جامعه می‌دادند، و طرفداران "راپ" خواهان آثاری مانند رمان "دن آرام" شولوخف و "رئالیسم خونین" در ادبیات بودند.

ادبیات پساکمونیستی بعد از انحلال شوروی

ادبیات استتیک و سرگرم کننده جدید مدعی بود که ایده آلها و اهداف اجتماعی را دنبال نمی کند. در این رابطه سخن از هرج و مرج ادبیات پست مدرن نیز به روی زبانها افتاد. در غالب کتابخانه ها بخشی برای کتابهای ممنوعه از جمله آثار نویسندگان پیش از انقلاب، تبعیدی، غربی و غیرچپ افتتاح گردید. برای نخستین بار کتابهای ممنوعه بولگاکف، پاسترناک، بوخارین، تروتسکی، اخمتوا، ماندلشتام، سولژنینسین، برودسکی، پلاتونف، بوبین و گومیلف اجازه چاپ و نشر یافتند.

ادبیات شوروی از خروشچف تا برژنف: ذوب یخها و هوای آفتابی بعد از دیکتاتور

مقاله ارنبورگ در باره بحث میان یک زن شاعر و شوهر فیزیکدانش که مخالف شعر و جانبدار علم بود باعث موج "شاعران و فیزیکدانان" در ادبیات شوروی گردید. در پایان دیگر داستایوسکی دیو ارتجاعی بشمار نمی آمد و به همینگوی و پیکاسو تحقیرآمیز "سبک گرا" نمی گفتند و به نویسندگان غربی مانند اشتاین بک، برنارد شاو، استفان تسوایگ، توماس مان، هاینریش مان، کافکا، کامو، پیراندلو، سارتر، آگا کریستی، موراویا و ماوریاک ،اجازه نشر دادند.

ادبیات میان هنر، حزب و زحمتکشان

ادبیات شوروی شامل ادبیات روس

میان سالهای 1953-1932 مکتب رئالیسم سوسیالیستی، سیاست ادبی حزب کمونیست شوروی را تعیین می کرد. در بحث های نظری پیرامون ادبیات، پلخانف طرفدار احساسات استتیک، و لنین مبلغ انعکاس واقعیات در ادبیات بود. با وجود آن همه ضعف و کمبودها، ادبیات بعد از انقلاب اکتبر در شوروی آن زمان از جمله جوانترین، پویاترین و مترقی ترین ادبیات خلقها و کشورها بود.

ادبیات رئالیستی، تریبون فریاد، مسبب انقلاب

اجمالی از تاریخ ادبیات انتقادی روس

ادبیات روس از آغاز ادبیاتی با جریان غالب رئالیستی بود و در قرون 18 و19 میلادی ادبیات رئالیسم انتقادی رونق گرفت. گرچه مورخین ادبیات از قرن 17میلادی به معرفی ادبیات روس می پردازند، روسها ولی از قرن 11 میلادی دارای نویسندگانی در زمینه ادبیات بودند که به زبان اسلاو شرقی می نوشتند

سکولارسازی غیرعمد فرهنگ غرب توسط یهودیان

گئورگ زیمل، جامعه شناس فیلسوف

 در تاریخ سیر اندیشه غرب، ده ها متفکر یهودی تبار در طول دوهزارسال گذشته از موضع لیبرال، چپ، سوسیال دمکرات، علم، شک، یا نادانسته و غیرعمد در سکولارسازی و مسیحیت زدایی فرهنگ غرب مؤثر بوده اند. یکی از آنها گئورگ زیمل (Simmel, Georg 1858-1918)، فیلسوف، پایه گذار جامعه شناسی مدرن و نظریه پرداز مقوله مدرنیته است که بین سالهای 1918-1858 درآلمان زندگی کرد.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - علیشاه سلطانی