علیشاه سلطانی

شاعر شهادت، و شاعر ماتم و عزا

محمود درویش در سال ١٩٤٢ در روستای جلیله در فلسطین بدنیا آمد. خانواده اش بعد از اشغال فلسطین ابتدا به لبنان فرارکردند. وی تاسال ١٩٦١ عضو حزب کمونیست اسرائیل بود ولی در سال ١٩٧٠ به مصر فرار نمود. او در شهر حیفا در اسرائیل بارها به سبب کوششهای سیاسی و ادبی دستگیر شد، و یا به زندان افتاد.

راسل، فیلسوف و ریاضی دان هومانیست

در نظر راسل سه صفت انسانی عبارتند از عشق و شناخت و همدردی. وی اشاره می کند که تکیه گاه و مقاومت روانی اجتماعی اش در دوران جوانی- طبیعت و کتاب و ریاضیات بود. شعار"فرمان برداری از عقل" او حتی امروزه در محافل روشنگری مطرح و مورد توجه است.

هنری برگسن و فلسفه "زندگی"

برگسن در آغاز هوادار فلسفه پوزیویتیسم بود. راسل او را یک فیلسوف خردگریز و ایدەالیستی نامید. فلسفه مذهب برگسن زیر تاثیر مسیحیت بود، و فلسفه زندگی او شبه عرفانی و درونگرا است. در نیمه اول قرن بیست برگسن گرایی مترادف بود با نجات از عوارض و عواقب صنعت زده گی و علم زده گی و عقل زده گی.

گاندی و اقبال؛ مشاهیری از شرق

گاندی کوشید تا شعار عملی "سرکشی درمقابل قانون" را وارد جنبش عمومی کند. بعدها بعضی از مدافعان حقوق بشر در غرب مانند مارتین لوترکینگ زیر تاثیر او قرارگرفتند. از نظر چپ ها او به رد سوسیالیسم علمی و مبارزه طبفاتی پرداخت، و یک اصلاح اجتماعی سیاسی و اتوپیسم خرده بورژوایی دهقانی رانمایندگی می کرد.

ادبیات سیاسی، استتیک مقاومت است

وایس در آثارش برخوردی ادبی روایتی با سنت انقلاب اجتماعی دارد، و نظام و جامعه سرمایەداری را یک تیمارستان و خانه جنون نامید. او زمانیکه در جنگ داخلی اسپانیا در کنارکمونیستها علیه فاشیسم شرکت کرد از محاکمات نمایشی استالینیستی در شوروی مطلع شد.

فیلسوف مهاجر و هرمنوتیک اشک ها

ریشه فاجعه انسان نه در زندگی او بلکه در تولدش قرار دارد. چرا از کسی پیرامون تولد او سئوال نمی شود که آیا موافق یا مخالف زندگی در این جهان پر هرج و مرج است. انسان حشره ایست موتور سوار. دین لبخندی است ورای پوچی عمومی و در پرواز. تاریخ هیچ معنی و هدفی ندارد؛ پس با بی خیالی تا می توانید بزنید و برقصید!

شوپنهاور فیلسوف، معلم نیچه شاعر

هرچه شناخت انسان از جهان و خودش عمیق تر باشد، رنج او بیشتر می شود. شوپنهاور تنها راه نجات را زندگی در هند و پیروی از فلسفه هندویی بودیستی می دانست. فلسفه او کوششی است برای فرار از این جهان و ضرورت مبارزه عرفانی با آن. راسل می نویسد که فلسفه ظاهرا اخلاقی وی فقط شر و نا امیدی است، او انسانی خودخواه و تیره و ضد زن و نامهربان است.

مونگتنی، آغاز مقاله نویسی روشنگرانه

نیچه، مونگتنی و شوپنهاور را از جمله آموزگاران انسان غربی دانست و صداقت آندو را قابل تحسین شمرد. اشتفان تسوایک مونگتنی را یکی از پیشگامان مدرنیته و دانش نو نامید که در مقابل تاریک اندیشی زمان خود قد علم کرد.

ادبیات اروتیک نوعی اعتراض است؟

هواداران هنری میلر او را سالها به بهانه حمایت از آزادی ادبی فرد و بازگشت به طبیعت و بیان غرایز انسانی جشن گرفتند. میلر می خواست با ثبت لذتهای گذشته، دوام آنان را در مبارزه با پروسه پیری ابدی کند. او همچون آندره برتون سوررئالیست، آزادی خلافکاری را بخشی از آزادی فردگرایانه آنارشیستی انسان غربی می دانست.

بودلر، پدر شعر نو در جهان

منقدین ادبی مدعی هستند که خواننده در آثار وی می تواند به وحدت دو خصوصیت واقعگرایی و طرح زوال جامعه فرانسوی برسد، و معیار قضاوت پیرامون شعرش باید مقایسه ترجمه های گوناگون شعراو در یک زبان باشد. پاره ای از اشعار بودلر در بعضی از زبانها بیش از صد بار ترجمه شده اند.

انتظار و تنهایی ، فلسفه تئاتر آبزورد

مارکسیست ها او را یکی از نمایندگان ادبیات دوره و جامعه بورژوایی بشمار می آورند. بکت غیر از ابتذال و سقوط جامعه طبقاتی به غیرانسانی بودن فرهنگ سرمایه داری نیز اشاره می کند. از جمله آموزگاران وی، بزرگان رنسانس درام ایرلندی مانند جان سینگ و سین اوکامی می باشند.

نمایشنامەهای ایبسن؛ حقوق زنان و نکات فلسفی

ایبسن جامعه و طبقه شهروندی خودرا بخوبی می شناخت، و آنرا با توانایی خاصی به نقد کشید. او تضاد بین اصول اخلاقی نظری و زندگی خشن عملی نظام سرمایه داری را نشان داد، و می گفت این نظام در لباس دمکراسی، منافع یک گروه اقلیت استثمارگر را نمایندگی می کند.

رمان های جرح اورول، خاطرات فضای دیکتاتوری

اورول می نویسد در حکومتهای توتالیتر و تمامیت گرا، روشنفکران را یا بقتل می رسانند و یا به سکوت وادار می کنند و یا آنها را مجبور می کنند که استعدادهای خودرا بفروشند. قهرمانان غالب آثار او از اقشار پایین جامعه هستند که برای فرار از فشار سرمایه داری به رمانتیک خیالی گذشته پناه می برند.

تئاتر آبزورد و ادعای پوچ بودن زندگی

یونسکو در بعضی از نوشته هایش به نفی هرگونه هدف و نظر سیاسی اجتماعی در ادبیات و هنر پرداخت. او در تمام آثارش در جستجوی یافتن معنی و شرح چگونگی مرگ و زندگی است. درنظراو جهان پوچ و آبزورد نه تنها غیرانسانی و وحشت زا و مرگ آور، بلکه واقعی است.

از رمانتیسم جنگ تا استتیک فاشیسم

یونگر همچون یونانیان باستان مرگ را رفیق و شاهد و همراه انسان در مبارزات زندگی قبول کرد، و به نقل از هایدگر می گفت فقط در شرایط اضظراری و فوق العاده و مرزی است که انسان به ماهیت انسان بودن خود نزدیک می گردد.

ادبیات، در برج عاج و دلخور از جهان

استتیک جدید ادبی او شامل مقوله هایی مانند حقیقت و زیبایی و طبیعت و جهان نیز می باشد. آثار شدیدا اتوبیوگرافیک وی نه تنها تشان از شهامت ادبی او، بلکه ابراز حالات فردگرایانه و شرح دقیق مشاهدات شخصی او نیز هستند. افکار او بیشتر تحت تاثیر نیچه، هایدگر، پوپر، ویتگنشتاین و هافمنتال است.

شاعر ناراضی ، سرگردان میان دو سیستم

بیرمن در نوشته ها، سخنرانی ها، و مصاحبه هایش -، مهاجم، خشن، و بی تعارف است. ترانه های صلح خواهانه و اشعار انتقادی اجتماعی او با انگیزههای شخصی تاریخی هستند. او بعد از اخراج از آلمان شرقی و زندگی در آلمان غربی به انتقاد از برنامه اتمی آلمان و طرفداری از جنبش سندیکایی و سازمان های مستقل مردمی پرداخت.

رمان، اجتماعی یا سرگرم کننده، یا هر دو؟

زیمل غیر از رمانهای قطور در زمینه نمایشنامه نویسی، فیلم نامه، نوول، داستان، کتاب کودکان و تهیه گزارش نیز فعال بود. رمانهای او معمولا تحت تاثیر آثار توماس مان نوشته شده اند. او می گوید هر بار خلاصه ای صد و بیست صفحه ای از رمانهای ناکامل خودرا به وکیل خود برای کنترل می دهد تا پس از چاپ و نشر مورد شکایت سازمانهای دولتی و ارگانهای سرمایه داری قرار نگیرند.

رمان های کارل مای و خاطرات چریک آلمانی

ارنست بلوخ فیلسوف و منقد ادبی می گفت آثار کارل مای بخشی از ادبیات آرمانگرایی رویایی است که کوشش می کند عطش آرزوهای غیر ممکن محرومین و جوانان رمانتیک را ارضا کند. جامعه شناسان دلیل موفقیت آثارش را به سبب خشونت زندگی ماشینی مدرن می دانند که انسانها را در محیط کار و در زندگی روزمره جوری بخود مشغول نموده که انها خصوصیات و احساساتی مانند عشق و محبت و خلاقیت و شوق و هنردوستی و کنجکاوی و شهامت و همدردی و آرامش و زیبایی و عرفان و خیالپردازی را فراموش کرده اند.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - علیشاه سلطانی