آرام بختیاری

فلسفه کیرکگارد،- ترس از هستی، جاسوس خدا

کیرکگارد،- منتقد دین رسمی و دولتی هگل

کیرکگارد و مارکس خلاف هگل هر دو به دولت و کلیسا شک داشتند، کوشش هگل برای آشتی آندو بود، به این دلیل موجب شورش و اعتراض ایندو متفکر گردید. کیرکگارد می خواست که "شهدای" زنده و آرمان هایشان بر جهان حکومت کنند، افلاتون حکومت" فیلسوفان" در هرم قدرت را توصیه می کرد، و مارکس، امید به پیروزی "پرولتاریا" برای رهایی و تشکیل دولت، بسته بود.

افلاتون، فیلسوفی سیاسی و تئوریسین دولت

افلاتون شناسی نیاز به ایده آلیسم دارد

فلسفه سیاسی افلاتون روی نظریه "دولت" متمرکز است. طرفداران فلسفه تجزیه و تحلیل، به تیزبینی و دقت افلاتون اشاره می کنند. هوبرت درایفوس، عقلگرایی او را میستاید. افلاتون پایه گذار آکادمی در سال 387 پیش از میلاد در آتن است که بشکل نخستین دانشگاه اروپایی تا سال 529 بعد از میلاد در اشاعه فلسفه و علم و سیاست فعال بود. با بسته شدن آن، فرهنگ یونان باستان وارد مرحله مذهبی مسیحی قرون وسطایی گردید.

فلسفه هایدگر؛- میان روایت ایرانی و نقد دانشگاهی

هایدگر،- و شکست اسطوره هستی شناسی متافیزیکی

هایدگرگرایان ایرانی بر این باورند که او با باعث شد تا ایرانیان به شناخت بهتر غرب و درک تاریخ و هویت خود برسند. طبق ادعای این گروه، "کورمن"، شرق شناسی هایدگر را به عرفان ایرانی اسلامی نزدیک نمود، و هایدگر باعث شد تا ایران در برابر غرب و مدرنیته آن بایستد و دچار غرب زدگی نشود. یکی از افراد این گروه مدعی است که در دیدارش با جناب خمینی در نجف، این کتاب آل آحمد را در قفسه کتابهای ایشان دیده است.

ارسطو، سزاوار عنوان فیلسوف

سوءتفاهم ادیان از فلسفه ارسطو

ارسطو (322-384 پ.م) متفکر عهد باستان، فیلسوف یونانی، شاگرد افلاتون، و معلم اسکندر مقدونی، پایه گذار مکتب فلسفی "تفکر در حال قدم زدن"، نخستین بار فلسفه را سیستماتیک نمود. او خالق اصول رئالیستی برای سیستم فلسفی خود بود که با ایده آلیسم افلاتون مرزبندی داشت؛ گرچه فاقد مواضع ماتریالیستی بود. ارسطو همچون افلاتون می خواست ماهیت و ذات عمومی واقعیات را مشخص کند. سیستم علمی او قادر به سازماندهی تحقیقی در علوم طبیعی و تجربی بود. وی پایه گذار علومی مانند زیست شناسی و روانشناسی نیز است.

فلسفه هگل، نظر چپ ها و لیبرال ها

در دهه 30 قرن 19 رابطه دین، سیاست و فلسفه در سیستم فکری هگل موجب تجزیه افراد هوادار و شاگردان او شد. در آن سالها مکاتب و جریانات گوناگون فلسفی و سیاسی در کشورهای مختلف اروپا موجب طرفداران و شاگردانی شد.

فلسفه کانت میان چپ ها و لیبرال ها

کانت، آسیابان و کیمیاگر فلسفه متافیزیک

نوآوری های کانت، فیلسوف آلمانی در قرن 18 میلادی، در زمینه های روشنگرِی، متافیزیک، استتیک، صلح، اخلاق، حقوق بشر، دیالکتیک، شناخت و غیره حتی امروزه هم فراموش نشده اند. او یکی از مهمترین و موثرترین فیلسوفان بورژوازی در عصر جدید است که با دقت و تیزبینی خاص به طرح پرسشها و مشکلات فلسفه این طبقه و در مخالفت با فئودالیسم و روحانیون مسیحی زمان خود پرداخت.

در کوچه باغهای خاطرات سوسیالیستی

تروتسکی خوشنام تر از تروتسکیسم

بعد از ترور، ردیف اتهامات غرض ورزانه و ایدئولوژیک استالینیستی به او و هوادارانش افزایش یافت؛ از جمله اینکه تروتسکیستها را جریانی خرده بورژوایی، بی ایمان به رسالت طبقه کارگر، نماینده سیاست ماجراجویانه چپ رادیکال و شبه انقلابی، مبتلا به اپورتونیسم چپ، مخالفت و مبارزه با ساختار سوسیالیسم و حزب کمونیست شوروی، مروج فرقه گرایی در مارکسیسم، تجزیه جنبش کارگری، مخالفت با همزیستی مسالمت آمیز میان کشورها و کمک به امپریالیسم معرفی نمودند.

بخش: 

یادداشتهای چپ بعد از شکست کبیر

موسی هس، معلم گمنام مارکس

موسی هس در سال 1844 با مارکس و انگلس برای مبارزه در راه سوسیالیسم وحدت کرد. او تمایلاتی به "سوسیالیسم حقیقی" داشت که محفلی التقاتی از نظرات سوسیالیسم تخیلی وآنارشیسم بود. "موسی هس" پایه گذار روزنامه مشهور "راین نو" و یکی از معلمان مارکس در بحث سوسیالیسم و نماینده نوعی فلسفه رادیکال با عنوان "فلسفه عمل" بود.

شعر آفریقا، ضد استعماری و ضد راسیستی

دو شاعر شورشی آفریقا و دو نظر سوسیالیستی

غالب این شاعران سیاهپوست خود را بلندگوی مبارزات نژاد سیاه می دیدند که زیر ظلم استعمار غرب رنج می بردند. اشعار آهنگین آنان اعتراضی است علیه سفیدپوستان استعمارگر و مسیونرهای مسیحی. شعر این شاعران ریشه در فرهنگ و اسطورەها و ادبیات شفاهی خلقهای افریقا دارد. بعضی از آنان هم بلندگوی فرهنگ افریقایی در میان غربیها و سیاهان مهاجر به اروپا شدند. در آغاز حتی اشعارشان تضاد میان فرهنگ اروپایی و افریقایی را نشان می داد.

زنان مبارز؛ - از هر دری، سخنی

سوسیالیسم یعنی صنعت برق به اضافه نظام شورایی

لوکاچ بعد از شکست جنبش ضد استالینیستی در مجارستان در سال 1953 دست از سیاست و عمل گرایی سیاسی کشید و به جستجوی یک "دیالکتیک رهایی بخش" بشکل "جهانبینی" پرداخت. چپ نو سالها کوشید با کمک اندیشه های لوکاچ جایگزینی برای نظرات مارکس و لنین بیابد و سارتر به انتقاد از مارکسیسم لوکاچ پرداخت. لوکاچ کوشیده بود اگزیستنسیالیسم سارتر را همان اگزیستنسیالیسم هایدگر؛ هوادار فاشیسم، یکی بداند گرچه اگزیستنسیالیستها اهمیت "آزادی فرد" را مورد توجه و علاقه مارکسیست های جمعگرا قرار دادند.

سوسیالیسم و مبارزات خانم رایا دونایفسکایا

اهمیت دیالکتیک و هومانیسم برای یک زن مبارز

خانم دونایف می گفت تئوری باید فتوکپی واقعیت باشد. او سعی نمود در نیمه دوم قرن 20 خون تازه ای در جریان بحث "فلسفه دیالکتیک" بدمد و می گفت هنوز "شبح مارکسیسم" بالای سر جهان گلوبال سرمایه داری در چرخش است. وی مخالف جدایی تئوری از سیاست و حوادث روز بود و می گفت هیچ فلسفه ای ارزش نامیدن ندارد اگر صدای توده های پایین مردم را منعکس نکند.

سکولاریسم هم تلفات و قربانی خواهد داد

سکولاریسم غرب جد و آباد دارد

سکولاریسم اکنون نوعی مفهوم "فلسفه تاریخ" شده است. از آغاز عصر روشنگری از این مفهوم سیاسی فلسفی، در راه مبارزات فرهنگی استفاده گردیده. ماکس وبر دلیل پیشرفت جوامع غربی اروپایی مدرن را در پروسه سکولاریسم میدید و می گفت برای جادوزدایی و اسطوره زدایی از جهان، نیاز به عقل و منطق است. هاینه می گفت بهشت آسمانی را باید روی کره زمین ساخت. مارکس فلسفه را سکولار نمود.

بخش: 

فلسفه سیاسی عمل  برای ایجاد بهشت زمینی

پیرامون کتاب "ایدئولوژی آلمانی" مارکس

کتاب "ایدئولوژی آلمانی" نقدی است به فلسفه گذشته و پیشین غرب، جدلی است با نظرات هگل و جانشینانش که بعد از کتاب "تزهای فویرباخ" و کتاب "دست نوشته های فلسفی اقتصادی" نوشته شد. مارکس بجای آزادی رمانتیک و فرمالیستی روسویی، خواهان آزادی حقیقی کمونیستی بود. او در این کتاب رابطه فلسفه با علم و عمل، رابطه فرد با جمع، و رابطه طبیعت با تاریخ را نشان می دهد.

شورش جوانان و خاطره نویسی استادان

در نیمه دوم قرن بیست، ولی پروفسورهای دانشگاهی خود را با "بحث هستی و زمان "هایدگر، و متون کلاسیک فلسفی سرگرم کننده مشغول کرده بودند و بجای انتقاد از "روابط اجتماعی" دنبال کشف "حقایق ابدی" می رفتند، و راستگرایان می گفتند جنبش اعتراضی جوانان چپ را باید با اندیشه های سوررئالیستی واکسینه نمود. در تئوریهای اگزیستنسیالیستی ادعا می شد که سرنوشت بشر وابسته به تفسیر متون تئوریک است چون شکست و پیروزی جنبش در رابطه با اهمیت "استتیک تئوری" و مبارزه طبقاتی بود.

رمان "جناب رئیس جمهور" و جایزه نوبلادبیات اعتراضی سرخپوستان آمریکای لاتین

آستوریا، نویسنده گواتمالایی در آمریکای لاتین، بخاطر رمان ضددیکتاتوری "جناب رئیس جمهور" در سال 1966 برنده جایزه لنین و در سال 1967 برنده جایزه نوبل شد. او پایه گذار ژانر ادبی "رئالیسم جادویی" از طریق رمان فوق و نیز رمان "مردهای ذرتی" است.

انتظارات آن‌زمانى از رئاليسم سوسياليستى!

يكى از زنان ادبيات سكولار

احترام او براى انقلاب‌هاى اجتماعى تا حدى بود كه يكى از آثارش را تقديم به “شورش‌هاى شكست‌خورده بعد از انقلاب اكتبر“ ناميد!. او ميگفت كه بايد ياد و خاطره و رنج‌هاى گمنامان مبارزه طبقاتى را در ادبيات وهنر زنده نگهداشت. آنا زگر در آثارش از محرومين حقوق اجتماعى، تعقيب‌شدگان، زير فشار قرار گرفته‌ها، مبارزه انقلابى و سوسياليستى، مقاومت ضد فاشيسم و ديكتاتورى، و اتحاد جهانى عليه زورگويى و استثمار، می‌نوشت

گارسيا لوركا – شاعر اعدامى از اندلس

هفتادمين سالگرد قتل گارسيا لوركا Garcia Lorca , Fedrico 05.06.1898 – 19.08.1936

او در مصاحبه‌اى گفته بود:“من هيچگاه سياسى نبودم، بلكه انسانى انقلابى، چون هيچ شاعر واقعى غير انقلابى يافت نميشود. در شرايط سخت و ناگوار، شاعر بايد با مردم خنده و گريه كند. در صورت نياز او بايد گلدان خوشبوى خود را به زمين بگذارد و براى نجات بيچارگان وارد باتلاق گنديده جامعه شود“!

خدا و جزاى شاعر جمهورى خواه!

بورژوازى و شاعر جمهوريخواه اش

او ميگفت كه اگر ما جنگ و مبارزه سياسى را ببازيم، درمبارزه فرهنگى بايد پيروز شويم، اگر پاهايمان را به زنجير بكشانند، از دستهايمان بايد استفاده كنيم. منقدين ادبى مذهبى، دانته را شاعر كاتوليك ها و ميلتون را شاعر پروتستانها ناميدند. رمانتيكهاى ادبى سالها تحت تاثير اين شاعرانقلابى جمهوريخواه بودند

اوژن يونسكو نويسنده اى كه به ايران رفت!

مهاجران پوچگرا، تيزهوشان خرده بورژوا

وى ميگفت كه اگر نتوان ناگفتنى ها را مطرح نمود و موضوع مرگ، و معنى زندگى را روشن كرد؟ پس ادبيات چه فايده اى دارد؟ و زبان هم هرچقدر آبزورد و پوچگرا باشد، ولى بيان يك واقعگرايى فكرى است

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - آرام بختیاری