سهراب مبشری

مروری بر رویدادهای ۱۳۹۶

رور رویدادهای سالی را که گذشت، این بار با دقت بیشتر روی اخبار اعتراضات ماه های پیش از دی ۱۳۹۶ آغاز کردم. در جریان این جستجو، بیشتر متقاعد شدم که اعتراضات سراسری دی ۹۶ چیزی نبود جز ادامه حرکتهای اعتراضی ماه ها و حتی سالهای اخیر. در اکثر این اعتراضات، یک الگوی واحد قابل تشخیص است. حکومتی درمانده و ورشکسته، تنها چاره برای به اصطلاح «مدیریت» بحران را در وارد کردن بیشترین فشار به محرومترین اقشار می بیند. به گفته رئیس پلیس تهران، در طول سال ۱۳۹۵ (یعنی سال پیش از موضوع مرور در نوشته حاضر) تنها در تهران ۱۶۰۰ تجمع اعتراضی صنفی برگزار شد. به این موارد باید صدها اعتصاب و تجمع کارگری در سایر شهرها را نیز افزود.

بخش: 

جامعه ایران تشنه نیروی چپ دموکرات و سوسياليستی است!

گفتگوی "به پيش" با سهراب مبشری

همان گونه که گفتم من به احساس و عاطفه همه کسانی که عمری در جنبش فدایی سپری کرده اند احترام می گذارم. همچنین رزمندگی و قاطعیت فداییان در دهه ۱۳۵۰ ارزشی ماندنی است و باید امروز و فردا نیز بدان تکیه کرد. اما الهام گرفتن از این ارزش، حتما مستلزم آن نیست که کماکان خود را فدایی بنامیم. مگر سوسیال دمکراتها و کمونیستهای ایران در دهه های نخست حضورشان در سیاست ایران چند بار نام تشکل خود را بنا به شرایط و مقتضیات روز عوض نکردند؟ مگر با این تغییر نام ها، سنت حیدرخان نابود شد؟ برای کار عظیمی که پیش روی چپ ایران است، تکیه به ارزش های جنبش فدایی همان قدر ضروری است که تکیه به مابقی سنت های افتخارآفرین چپ.

ایران: آنچه در عمق است

بسیاری ناظران همچنین برآنند که جنبش تهیدستان بالاخره قالب و پلاتفرم سیاسی خود را خواهد یافت. این امر، دیر یا زود، روی خواهد داد.

روحانی در انتخابات برنده شد اما نه با رأی طبقه کارگر. در طول چند سال گذشته، از جمله ماه های منتهی به فوران اعتراضات توده ای در آخرین روزهای سال ۲۰۱۷، ده ها هزار نفر از کارگران، پرستاران، معلمان و سایر مزدبگیران و حقوق بگیران ایرانی در صدها اعتصاب، ...

بخش: 

نگاهی به رویدادهای ۲۰۱۷

جهان در ۲۰۱۷ شاهد فجایع و مصائب بسیار بود که به بخشی از آن در این نوشته اشاره شد. اما در مقابل این فجایع و مصائب، مبارزات امیدبخشی نیز ادامه یافت. پیشروی راست افراطی در کشورهای ثروتمند، انگیزه مقاومت در خود این کشورها شده است. فعالان کارگری، صلحدوستان، هواداران حفظ محیط زیست، مدافعان حقوق بشر، فمینیستها و بسیاری دیگر از جنبشهای اجتماعی در سال ۲۰۱۷ به مبارزات خود ادامه دادند که گواه آن، وقوع هزاران تظاهرات اعتراضی، اعتصاب و سایر موارد اقدام مدنی علیه جنگ، استثمار،‌ تبعیض و تخریب محیط زیست طی سال گذشته است.

بخش: 

پشت پرده تهدیدهای مقامهای آمریکایی

ممکن است در درون نظام جمهوری اسلامی کسانی باشند که حمله هوایی و موشکی آمریکا به برخی اهداف در ایران را به سود خود بدانند. همچنین ممکن است برخی از نیروها در جمهوری اسلامی در آرزوی بازگشت آمریکا به سیاست تحریم تمام عیار ایران باشند. اما پرسش اصلی این است که آیا یکی از این دو احتمال، مطلوب برآیند نیروها در جمهوری اسلامی است؟

اروپا به راه آمریکای ترامپ می رود؟

تحولات امسال و به ویژه انتخابات هلند، فرانسه و آلمان نشان خواهند داد که عروج ناسیونالیسم و راست افراطی در اروپا ادامه می یابد یا متوقف می شود. اگر روند طی شده در سالهای اخیر ادامه یابد و نیروهای راست افراطی در شمار بیشتری از کشورهای اروپا سهمی از قدرت سیاسی را به دست آورند، و به ویژه اگر در میان کشورهایی که راست افراطی در آنها وارد حلقه قدرت می شود کشورهای بزرگ اروپایی نیز باشند، چنین اروپایی به راهی می رود که آمریکا در دوره زمامداری ترامپ در پیش گرفته است. در این صورت آینده اتحادیه اروپا نامعلوم است.

هر کسی از ظن خود شد یار او

از این رو است که کره زمین، بازنده انتخابات هشتم نوامبر آمریکاست. به احتمال بسیار زیاد، دولت ترامپ توافق پاریس را اجرا نخواهد کرد. قابل دسترس ترین امکان ترامپ برای راضی کردن بخشی از رای دهندگان، این است که معادن تعطیل شده زغال سنگ را با کمک های دولتی به راه اندازد و با کمترین محدودیتهای زیست محیطی مجوز استخراج نفت و گاز صادر کند. اگر چنین شود، طرفهای دیگر توافق پاریس مانند چین و هند نیز خود را متعهد به رعایت این توافق نخواهند دید. آنگاه بر سرنوشت این کره خاکی باید گریست.

درباره نامه کروبی

با این حال، علیرغم تناقض ها و ناپیگیری هایی که در نامه کروبی مشهود است و نامه کروبی تنها یک نموته از آن است، باید از بازگشت مهدی کروبی به عرصه عمومی و رسیدن صدای او به گوش مردم استقبال کرد. کروبی یک زندانی سیاسی است که همه باید از حقوق او دفاع کنیم و صدایش را بازتاب دهیم. او چهره شناخته شده ای است که صدای اعتراض مجدد او پژواک گسترده ای دارد. به ویژه این امر که حکومت با پنج سال بازداشت خانگی نیز نتوانسته است او را بشکند، به همه کسانی روحیه می دهد که مقابل استبداد ایستاده اند.

«رویدادهای ایران در سالی که گذشت»*

آنچه در زیر می آید، گزیده ای از رویدادهای ایران در سال ۱۳۹۴ است. رسانه ها این سال را با مذاکرات هسته ای آغاز کردند و با انتخابات اسفندماه به پایان بردند. این دو رویداد درسال ۱۳۹۴ در مرکز توجه اکثر رسانه های ایران بود. اما در فاصله این دو رویداد، ایران شاهد رویدادها و روندهای دیگری نیز بود که برخی از آنها بر زندگی میلیونها ایرانی تاثیر ملموس تری از این دو رویداد داشتند و دارند. رویدادها و روندهایی که کماکان حاکی از یک واقعیت دارد: گره خوردن سرنوشت مهمترین معضلات و گره های کور به تعیین تکلیف با استبداد مذهبی

آیا سالهائی بدتر از ۲۰۱۵ در انتظار جهان است؟

در برابر این مشی غیرانسانی که پوشاندن چهره آن با انواع و اقسام نقابها هر روز دشوارتر می شود، تنها مقاومت و همبستگی همه انسانهاست که کارساز است. سیاست بدیل، سیاست دیگری که متضمن تنها امید به نجات نوع بشر است، تنها می تواند از بطن این مقاومت و همبستگی فرا روید.

نقض موازین دادرسی عادلانه با سرشت این حکومت گره خورده است

محروم کردن رسمی متهمان سیاسی و «امنیتی» از حق داشتن وکیل مدافع در مراحل نخست دادرسی، تنها آخرین نمونه از سی و شش سال تعرض حکومت اسلامی به حقوق شهروندان ایران در امور مربوط به دادرسی عادلانه است.

بخش: 

استقبال از «نه» بزرگ یونانی ها با کدام انتظار؟

سرنوشت مذاکرات یونان و طلبکارانش هر چه باشد، حد آنچه دولت یونان در این مداکرات به دست خواهد آورد بسیار پایین تر از خواستهای میلیونها نفر است که در سراسر اروپا اکنون دیگر کل نظام سرمایه داری را به مثابه مسبب فقر و محرومیت فزاینده، رد می کنند. استقبال این مردم از نتیجه همه پرسی یونان، با انتظاری متفاوت از امید به تعدیل سوسیال دمکراتیک مشی نئولیبرال صورت می گیرد. انتظار این انسانها آن است که همه پرسی پنجم ژوئیه یونان، به سرفصلی از مبارزات دمکراتیک و مدنی برای تغییری که شایسته این نام باشد، تبدیل شود.

بخش: 

بدهی هایی که هرگز تسویه نخواهد شد

دروغ است وقتی می گویند دعوا بر سر راه حلی برای بحران بدهی هاست. بدهی ها هرگز تسویه نخواهد شد، نه بدهی های یونان و نه حتی بدهی های شاگردان نمونه سیاست ریاضت کشی مانند آلمان. یونان تنها ضعیفترین حلقه زنجیر در اروپاست. در منطق بازار مالی، شرط بندی روی گسستن ضعیفترین حلقه زنجیر بسیار سودآور است. همین شرط بندی این حلقه را باز هم ضعیفتر می کند. از طریق این گونه شرط بندی ها صاحبان سرمایه مالی چه در سالهای پیش از به اصطلاح شروع بحران مالی جهانی در سال 2008 و چه در سالهای پس از آن، صدها میلیارد دلار سود به جیب زده اند. تا بازارهای مالی هست این مکانیسم شرط بندی هم هست.

چپ در برخورد به تنش ها در منطقه خلیج فارس: کدام مشی؟

رفیق علی پورنقوی که نگارنده این سطور با همه نظرات او موافق نیست، در یکی از یادداشتهای سیاسی اخیر «کار»، فرمولی را به کار برد که من بهتر از آن را برای خلاصه کردن سیاستی که چپ باید در برخورد به تنش های منطقه خاورمیانه از آن دفاع کند، نمی شناسم: «ایران منافعی ملی در منطقه جز صلح ندارد». در شرایطی که قدرتهای امپریالیستی و متحدان منطقه ای آنها منطقه خاورمیانه را به زرادخانه و عرصه جنگهای خانمانسوز فرقه ای تبدیل کرده اند، در شرایطی که جمهوری اسلامی درگیر رقابتی مرگبار با عربستان شده است و روابط آن با برخی از دیگر کشورهای همسایه مانند ترکیه و پاکستان نیز عاری از تنش نیست، چپ باید مدافع پیگیر سیاست صلح، تنش زدایی و حسن همجواری باشد.

نظامی شدن فزاینده خلیج فارس، تهدیدی برای امنیت بین المللی

نیروهای آزادیخواه و چپ ایرانی باید بر این موضع پای بفشارند که منافع ملی ایران در منطقه خلیج فارس و فراتر از آن، چیزی جز صلح، تنش زدایی، حسن همجواری و همکاری منطقه ای نیست. هر گونه توسعه طلبی، با هر توجیه ایدئولوژیک که پیش برده شود، هر گرایش عظمت طلبانه، خواه با رنگ مذهبی و خواه زیر بیرق ناسیونالیسم، مغایر با منافع ملی ایران است. در دفاع از صلح و تنش زدایی است که سیاست نیروهای دمکرات و چپ در همه کشورها در یک راستا قرار می گیرد. جا دارد که همه نیروهای دمکرات و چپ در کشورهای مختلف منطقه، در موضعگیری های مشترک، بر رئوس مشی صلح خواهانه ای که آنها را به هم پیوند می دهد، تاکید کنند.

دخالت خارجی در امور یمن محکوم است

قربانیان اصلی دخالت عربستان و جمهوری اسلامی در یمن، مردم این کشورند. اما این جنگ تهدیدی برای کل منطقه نیز محسوب می شود. اگر جامعه بین المللی، عربستان و جمهوری اسلامی را وادار به رعایت حق حاکمیت دیگر کشورها نکند، بیم آن می رود که رقابت این دو به فجایع دیگری در سایر کشورها بیانجامد. قدرتهای بزرگ جهانی تاکنون نقشی منفی در جنگ های نیابتی ریاض و تهران داشته اند. دولت اوباما از تجاوز آشکار ارتش عربستان سعودی به یمن حمایت کرده است. این پشتیبانی، در تضاد با ادعای آمریکا مبنی بر تلاش برای برقراری صلح و امنیت در خاورمیانه است.

درنگی بر نتایج گفتگوهای لوزان

مردم حق دارند از توافق احتمالی هسته ای شادمان شوند، حق دارند این شادمانی را ابراز کنند و نیز این انتظار را که حکومت به تعهداتی که به منظور پایان دادن به بحران هسته ای متقبل شده است، پایدار بماند، از راه رفته باز نگردد و فصل بحران هسته ای را برای همیشه ببندد. اگر هم پایان بحران هسته ای تنها به معنای دور شدن کابوس جنگ باشد، باید از پایان این بحران استقبال کرد. اما احساس همراهی با این شادمانی نافی وظیفه افشاگری علیه حکومت نیست. در دوره پس از بحران هسته ای، این افشاگری شامل افشای نقش حکومت و به ویژه رهبر آن در تحمیل بحران ده ساله و آسیب ده ها میلیارد دلاری به اقتصاد ایران در یک دهه اخیر است.

مسئله فقط یونان نیست

• صرف نظر از این که دولت یونان عاقبت چه تصمیمی بگیرد، بحران بدهی های دولتها باقی خواهد ماند. قلب سرمایه داری جهانی دیگر در اروپا نمی تپد. کل اقتصاد این قاره به چنان رشدی دست نخواهد یافت که تسویه بدهی های دولتهای اروپایی را ممکن کند. غیرقابل تسویه بودن این بدهی ها، حکم واقعیتی را دارد که همه می دانند اما توافقی عمومی برای به زبان نیاوردن آن وجود دارد ...

برآمد چپ نو در اروپا

این طیف که می توان به تسامح بر آن نام چپ نو نهاد، نیروهای مختلفی را شامل می شود، از احزابی که به صراحت خواهان گذار از سرمایه داری اند تا احزابی که در این باره موضع صریح ندارند، از نیروهایی که در مرزبندی با سوسیالیسم دولتی خود را مدافع سوسیالیسم دمکراتیک اعلام می کنند تا جریاناتی که خود را کمونیست می دانند. تفاوتهای میان شرایط کشورها نیز یک بعد دیگر از تفاوتها میان اجزای چپ نو را تشکیل می دهد. این گونه احزاب لااقل اکنون خواست خروج از یورو و اتحادیه اروپا را مطرح نمی کنند اما خواهان تغییر سیاستهای اقتصادی و مالی اند. رسالت این احزاب، برافراشتن مجدد پرچمی است که سوسیال دمکراسی آن را رها کرده است. در عرصه اقتصادی، جان کلام «چپ نو» در اروپا بازگشت به سیاستهای کینزی است

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - سهراب مبشری