علی پورنقوی

دو ترس

1- انتشار نوار صحبتهای آقای منتظری یک نکته را محرز کرده است و آن مشارکت افرادی است در بزرگترین جنایت جمهوری اسلامی، که الان در دستگاه های مختلف این نظام حی و حاضر اند. ترس اول این است که تقدیر از کار آقای منتظری و اکنون خانوادۀ او، که کاملاً سزاوار است، خود جنایت و واقعیت حضور جانیان در دستگاه های جمهوری اسلامی را تحت الشعاع قرار دهد. تاکنون من ندیده ام نوشته ای را که ضمن تقدیر از شهامت و صداقت آقای منتظری و کار بزرگی که خانوادۀ او کرده اند، مثلاً این را هم بنویسد که "پورمحمدی جنایتکار در وزارت دادگستری چه می کند؟ او باید کنار گذاشته شود."

جمهوری اسلامی و واجبات دین

دولتهای ایدئولوژیک ابزار مناسبی حتی برای رتق و فتق "امور واجب" خود نیستند. مخالفان سکولاریسم، و گاه طرفداران افراطی آن، آن را به دشمنی با دین و اعتقادات دینی مردم منتسب می کنند که می کوشد دین را از عرصۀ حیات بشری حذف کند. این انتسابی واقعی نیست و درست برخلاف آن، سکولاریسم می کوشد جای شایستۀ اعتقادات دینی مردم را در حیات فردی و اجتماعی آنان تضمین کند... در این معنا دولتهای سکولار با احترامی به مراتب بیشتر از جمهوری اسلامی و عربستان سعودی برای باورهای دینی مردم، موفق به حل کشاکشهای دینی شده اند.

فاسد اول نظام ولائی است

فاسد اول در جمهوری اسلامی همانا نظام ولائی است. به واقع هر سه مشخصۀ فساد ساختاری، به روشنی و کمال در نظام ولائی متبلور اند. ولایت از قدرت سوءاستفاده می کند، از مجازات مصون است و در جوهر خود نافی توانمندی اجتماعی است.

واکنش قابل فهم افغانستان

روحانی باید بداند اطلاع از چنین تفاوت سیاستهائی، برای یک دولت باثبات و قدرتمند می تواند اطمینان خاطر ایجاد کند، می تواند آن دولت مفروض را به دوراندیشی بیشتری در مناسبات اش ترغیب کند، ... اما این کاملاً قابل درک است که دولت کم ثبات و کم قدرتی چون دولت افعانستان، به اطمینانهای بیشتری نیاز دارد تا همکاری در زمینۀ مدیریت آب را - که برگ قوی بازی این دولت در برابر ایران است، به رفع مشکلات مرزی در سرحدات مشروط نکند.

بخش: 

امنیت ملی به روایت دبیر شورای عالی امنیت ملی

روز جمعه علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری ایلنا در مورد نتایج رسیدگی این شورا به پرونده حصر رهبران «جنبش سبز» اعلام کرد که این شورا "در حال حاضر نمی‌تواند در خصوص رسیدگی به موضوع بازداشت خانگی میرحسین موسوی٬ مهدی کروبی و زهرا رهنورد گزارش بدهد". شمخانی درباره محدودیت‌ها و ملاحظاتی که منجر به سکوت شورای عالی امنیت ملی درباره ادامه بازداشت خانگی موسوی، کروبی و رهنورد شده است، اظهار‌نظری نکرده است.

اعلام "هزاربارۀ" یک واقعیت

در نحستین ساعات صبح امروز، جمعه ٢٤ ژوئن، نتیجۀ همه پرسی از مردم بریتانیا در مورد ماندن این کشور در اتحادیۀ اروپا یا ترک آن اعلام شد: مردم بریتانیا پس از ٤٣ سال عضویت این کشور در اتحادیۀ اروپا رأی به ترک اتحادیه داده اند.

برخی آثار کوتاه مدت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی این نتیجه بلافاصله پس از اعلام آن بروز یافته یا در روزهای آتی باید منتظر بروز آنها باشیم. از آن زمره اند:

به ما چه مربوطه؟

روز پنجشنبۀ آینده، ٢٣ ژوئن، مردم بریتانیا به پای صندوقهای رأی خواهند رفت تا در رفراندومی در بارۀ ادامه یا خاتمۀ عضویت این کشور در اتحادیۀ اروپا نظر دهند. "واقعیت این است" که در جهان به هم پیوستۀ امروزی که به واقع همه چیز با همه چیز مربوط است، بودن یا نبودن بریتانیا در اتحادیۀ اروپا به هر حال اثراتی بر حیات هر آدمی در هر گوشه ای از این دنیا خواهد داشت. اما بریتانیا دیگر از چندان وزن سیاسی، اقتصادی، فرهنگی یا هر شأن دیگری در وضع و قوام جهان کنونی برخوردار نیست که هر تغییری در این کشور بتواند اثری تاریخی در حیات بشریت به بار آورد.

در گرداب روزمرگی

به نظر می رسد تاخت و تاز خامنه ای زیر علم اقتصاد مقاومتی ضدِ غربی و مشخصاً ضدِ امریکائی، اولاً دولت را خواسته یا ناخواسته به حرکاتی در این راستا سوق داده، ثانیاً و به تبع مورد نخست، رویکرد "اتکا به اروپا" را تقویت کرده و ثالثاً نقطۀ پایانی به امید به سامان اقتصاد، به عنوان اولویت دیگر دولت یازدهم، نهاده است... در چنین تعادلی، نخستین قربانی کشاکش در درون حاکمیت بر سر سامان اقتصاد، همانا خود سامان اقتصاد است و چشم انداز اقتصادی متصور برای مدت باقیمانده از دورۀ دولت یازدهم، دست و پا زدن در گرداب روزمرگی. مدال فروکاستن برجام به واقعیتی سترون شده هم برازندۀ خامنه ای.

اوپک و غول خفته

دیروز، پنجشنبه 2 ژوئن، 169مین اجلاس سازمان کشورهای صادرکنندۀ نفت (اوپک) برگزار شد و بدون توافقی پیرامون سیاست قیمت و سیاست تولید، به کار خود خاتمه داد. یگانه مورد از توافق میان اعضای اوپک، انتخاب دبیرکل جدیدی برای این سازمان به اتفاق آرا بود. برگزاری اجلاس اوپک هیچ تغییری را در قیمت نفت در بازارهای جهانی موجب نشد. این واقعیت می تواند هم به وضع بی تأثیر اوپک و هم – درست برعکس - به وضع تأثیرگذار آن در بازار جهانی نفت تحلیل گردد.

ممنوعیت خرید آب سنگین، انتخاب جنتی

آیا هر چه در تصمیم نمایندگان امریکا دایر بر ممنوعیت خرید آب سنگین از ایران باریکتر می شویم، به شباهت آن در کنه خود، با تصمیمی که فقط دو روز پیشتر از آن در کشور خودمان شاهدش بودیم، نمی شویم؟ منظور، تصمیم به نشاندن احمد جنتی، منتخب نفر آخر تهران برای مجلس خبرگان، بر کرسی ریاست این مجلس است. به لحاظ نابالغی، لجاجت، واقع گریزی، تکبر ووو، این دو تصمیم طابق نعل بالنعل هم اند... نشاندن جنتی بر کرسی ریاست مجلس خبرگان نیز واکنشی به شکست برای انکار شکست است.

جدال شرع با عرف

در کشور ما جدال میان شرع و عرف تنها بر سر حقوق شهروندی بهائیان جاری نبوده است و حتی تا کنون نیز حول این حقوق کانونی نشده است. اما می توان دید که این جدال فرجام نهائی خود را در رویکرد نسبت به حقوق شهروندی بهائیان خواهد یافت. نیز می توان دید که در این فرجام یابی، جامعۀ عرفی ایران سهم و وظیفۀ سنگینی بر دوش خواهد داشت و کیفیت سهم گیری و انجام وظیفه، به محک ...

بخش: 

اعترافات

علی ربیعی با تأئید افزایش هول آور فقر، افزایش تورم را باعث آن اعلام کرد. هنگامی که وزیر کار اعلام می کند که "تورم موجب افزایش فقر بوده است"، همچنین اعتراف می کند که تهیدستان جامعه از رشد اقتصادی سالهای اخیر بهره ای نبرده اند، اعتراف می کند که از دستمزد مزدبگیران جامعه – چه دستمزد فردی و چه دستمزد اجتماعی آنان - کاسته شده است و اعتراف می کند که سرمایه – چه داخلی و چه خارجی – وضع کنونی را شرایط مطمئنی برای فعالیت خود در بلند مدت تشخیص نمی دهد. البته این مورد آخر، اعتراف به وضعیتی است که بیت رهبری و نیروهای نظیر و افراطی موجب آن اند.

فردای کدر و آیندۀ بی چشم انداز نفت

با این حال روندهای روزمرۀ بازار انرژی نیز دستکم محافلی را در درون دولتها به رویکرد به انرژیهای تجدیدپذیر وامی داشته است. مثلاً آن چه زیر نام "رنسانس اتمی" در سالهای پایانی قرن گذشته مشهور شد، یعنی رویکرد مجدد به انرژی هسته ای که در اثر فاجعۀ چرنوبیل متزلزل شده بود، در همان نیمه های نخستین دهۀ قرن حاضر و چندین سال پیش از وقوع "فوکوشیما" با شکست روبرو شد.

جدل زبانی

روز دوشنبۀ گذشته آقای خامنه ای، باز هم در مقام یک رهبر اپوزیسیون دولت، از اصرار بر ترویج انحصاری زبان انگلیسی در ایران انتقاد کرد و آن را سیاستی ناسالم خواند. خامنه ای در دیدار با جمعی از معلمان در تهران گفت: "زبان علم فقط انگلیسی نیست... زبان های دیگر مثل اسپانیولی، فرانسه، آلمانی و [زبان] کشورهای شرقی هم زبان علم اند".

دستاورد دوحه: دو سؤال

روز دوشنبه 18 آوریل - به دنبال شکست نشست آخرهفتۀ اوپک در دوحه، پایتخت قطر - قیمت نفت باز سقوط کرد و همراه با خود بازار سهام در بسیاری از کشورها را نیز دستخوش تلاطم کرد. برنت، شاخص بین المللی قیمت نفت، در این روز قیمت هر بشکه نفت را 87/40 دلار نشان می داد؛ یعنی یک افت 5 درصدی. شاخص بازار نیکئی در ژاپن نیز 4/3 درصد کاهش یافت.

آن سوی تعرض "رهبر"

نوشته تعرضات خامنه ای به روحانی را سوئی از وضع معرفی می کند که در آینده نیز تکرار خواهند شد. اما سوی دیگری از وضع را این واقعیت عمل خود خامنه ای می داند که "او دیگر برای جمهوری اسلامی یک رهبر نیست... مسائل "بزرگی" که او، و تنها او، بتواند از پیش پای جمهوری اسلامی بردارد، سخت دستخوش توازن نیرو و کشاکش درونی اند و او خود جزئی از این توازن و کشاکش؛ چنان که می توان گفت دیگر مسئلۀ بزرگی که خامنه ای، و تنها خامنه ای، بتواند از عهدۀ حل اش برآید، در جامعۀ ایران و جمهوری اسلامی باقی نمانده است و "پساخامنه ای" دوره ای از تاریخ ایران را شکل نخواهد داد.

آیندۀ "نقرۀ سیاه"

بنا به گزارش ماهانۀ آژانس بین المللی انرژی از بازار نفت "بازگشت ایران به بازار جهانی نفت خام کندتر از آن چیزی است که تصور می‌شده و تولید و صادرات نفت ایران اثر چندانی بر قیمت نفت نداشته است".

این گزارش می نویسد: "به نظر می رسد که قیمت نفت خام دیگر به قهقهرای پیشین بازنگردد، زیرا اولاً بازگشت  ایران به بازار نفت خام با اثرات حاد بر قیمتها همراه نبوده، ثانیاً تولیدکنندگان اصلی نفت در خارج از اوپک، از تولید خود کاسته اند.

گزارش می افزاید: "همچنین به نظر می رسد در آینده نیز حضور ایران تدریجاً صورت گیرد".

شرکت در انتخابات مجلس خبرگان با کدام پراگماتیسم؟

"کاربرد قدرت در تعقیب موفقیت آمیز اهداف خاص و دست یافتنی" معنای زمخت و خشنی از مفهوم پراگماتیسم است که در آن هر اصولیتی در سیاست نفی می شود، هدف توجیه گر وسیله، و حقیقت برابر با سودمندی. ایدۀ شرکت وسیع در انتخابات مجلس خبرگان با هدف ممانعت از انتخاب سه کاندیدای راست افراطی یعنی جنتی، مصباح و یزدی در این انتخابات به وسیلۀ دادن رأی هماهنگ به هر کاندیدای دیگری، از جمله به کسانی چون دری نجف آبادی و ری شهری، نمونه ای تیپیک از پراگماتیسم به معنای زمخت و خشن آن است.

جمع بندی زودرس انتخابات

قابل پیش بینی است که آن نیروهای تحول خواه و اصلاح طلبی که، خاصه با طرح سیاست اعلام کاندیداتوری برای پیگیری حق شهروندی، انتخابات مجلس شورای اسلامی را عرصه ای واقعی برای سیاست ورزی مؤثر تشخیص داده اند، با اعلام کاندیداتوری بیش از 12هزار نفر برای انتخابات مجلس شورا، سیاست خود را به درستی مورد تأئید نسبی جامعۀ سیاسی و مدنی بیابند، به اعتراض علیه رد صلاحیتها برخیزند، بر ضرورت ارائۀ برنامه در روند انتخابات و ضرورت سازماندهی این روند حول برنامه ها تأکید ورزند، خود به ارائۀ برنامه دست زنند و به ارزیابی برنامه های احتمالی افراد و احزاب بنشینند.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - علی پورنقوی