فرخ نعمت پور

سند همکاری و انتخابات ١٤٠٠

بە نظر نمی رسد هستە سخت قدرت در کشور از اهمیت رابطە با غرب بی آگاە باشد و بخواهد تمام تخم مرغهای خود را در یک سبد قراربدهد، بە همین جهت هنوز این امکان وجود دارد کە در دور ریاست جمهوری جدید، فردی بە سمت کرسی این سمت راندە شود کە از توان ایجاد تفاهم با غرب برخوردار باشد.

بخش: 

کار شکنی های دولت دست راستی اسرائیل

جواب جمهوری اسلامی در تهدید موجودیت اسرائیل، نە تهدید متقابل، بلکە همگامی با کشورهای جهان و پذیرش قطعنامەهای سازمان ملل از طرف اسرائیل و عمل کردن بدانهاست. راە تامین امنیت اسرائیل اساسا از طریق معاهدەهای بین المللی می گذرد، و نە از راە سرکشی و تهدید.

بخش: 

خوانشی نادقیق

(در نقد بیانیە سە جریان سیاسی در مورد انتخابات ریاست جمهوری ١٤٠٠)

همیشە مقدمە و بخش تحلیلی متن در نتیجەگیری تاثیر قاطعی دارند. در بیانیەای کە مقدمات و پایەهای تحلیلی آن تا حدود قابل ملاحظەای نادقیق چیدە شدەاند، بی گمان نتیجەگیری هم نمی تواند زیاد دقیق باشد؛ کمااینکە بیانیە عجولانە برخورد کردە و منتظر چگونگی حوادث در آیندە نماندە است.

نیاز بە ضلع سوم

دو گانە یا دو ضلع 'گفتمان سازی' و 'نگاە بە بالا'، قادر بە تغییر وضعیت موجود نیستند، این مثلث تنها با ضلع سوم کە همانا حضور اعتراضی و مدنی مردم است، کامل می شود. با توجە بە اینکە وضعیت معیشتی مردم کاملا بە سیاست خارجی کشور در بعد کلان گرە خوردەاست، خواست تغییر در این عرصە می تواند شعار بسیج گر خوبی باشد.

بخش: 

هم سادە، هم پیچیدە

شتاب گرفتن گفتوگوها حول برجام با محوریت اروپائی ها و خبرهای نسبتا مثبتی کە می رسند، حاکی از آنند کە قبل از انتخابات روند احیای برجام را بە جائی قابل قبول برسانند. یعنی درست همانگونە کە در این سوی میدان موشک هوا می شود و بر روی دیوار سفارت خانەها کسانی بالا می روند، در آن سوی میدان نیز کسانی صندلی ها را زیرکانەتر از هر زمان دیگری دور میز گرد می چینند.

بخش: 

سیاست انزوا و نە موازنە

نظام حاکم بر کشور از همان اوائل بە قدرت رسیدن، با منشی کە در پیش گرفت بە شعار اصلی خود کە 'نە شرقی نە غربی' بود خیانت کرد، زیرا با در پیش گرفتن دشمنی با ایالات متحدە عملا خود را از امکاناتی کە در جهان کنونی برای پیشبرد اقتصاد وجود دارد دور نگەداشت، و عملا نتوانست از سیاست موازنە برای پیشرفت کشور استفادەکند.

بخش: 

سند ٢٥ سالە، و وضعیتی کە مناسب نیست

با این سند چین گام نسبتا بلندی در گسترش نفوذ خود در خاورمیانە برداشتەاست. چین در رقابت نفس گیر جهانی، منابع انرژی مورد نیاز خود را بیش از پیش تضمین کردەاست؛ و در آن سوی آبهای جهان، جو بایدن با بازگشت نسبی بە سیاست کینزی (اختصاص مقرری بە شهروندان و نیز تزریق پول برای ایجاد اشتغال)، تلاش می کند با ساماندهی بە وضعیت درونی امریکا، بهتر در مقابل چین قد برکشد. بە نظر می رسد کینزیسم تئور جاافتادەتری است نسبت بە نئولیبرالیسم در مقابلە با چین!

واهمە انحلال طلبان از برآمد دوبارە سازمان اکثریت

در پایان باید گفت کە کاملا مشخص است حاملان این اعلامیە از برآمد سازمان واهمە دارند و در تلاش اند فضای نسبی کە با تلاش رفقای اکثریت در جریان کنگرە ١٨ سازمان و در فعالیتهای بعد از آن در فضای عمومی ارائە شد، و بار دیگر سازمان را در سطح مطلوبی وارد فضای سیاسی ـ مبارزاتی کشور کرد، دوبارە از طریق تلاشهائی از این دست آن را خفە کردە و پروژە تشکیل حزب خارج کشوری چپ را بە پیش ببرند.

ادامە بحث حزب گریزی

پست مدرنیسم و دوران پایان تاثیرگذاری کلان ایدەهای بزرگ بمنزلە پایان احزاب نیست، بلکە بمثابە وجود و پذیرش احزاب در چارچوب یک دنیای پلورالیستی و چند وجهی است و با قبول این منطق کە هر کدام سهم ویژە خود را ایفا می کنند.

در مورد سند همکاری ٢٥ سالە ایران و چین

درهم تنیدگی اقتصاد ایران با چین، منتج بە تقویت عنصرعقلانیت اقتدارگرائی در عرصە اقتصاد خواهد شد کە در ایران با توجە بە ایدئولوژی حاکم، از مدل چین متفاوت خواهد بود. بە ین معنا کە رابطە با جهان خارج و بویژە غرب عمدتا در این مدل جائی نخواهدداشت، مگر اینکە تحولی در زمینە برجام اتفاق بیافتد.

حزب گریزی، نمایشی از ارادەگریزی

باید گفت حزب گریزی نشانەای جدی از جمع گریزی انسانها، عدم اعتماد آنها بە یکدیگر، تشدید فردگرائی، کوتاەبینی در زندگی روزمرە و برجستەشدن جاذبەهای زندگی روزمرەاست. این پدیدە باعث شدە کە احزاب و یا جریانات موجود در کشورهای عقب ماندە و استبدادی برای حفظ موقعیت خود بیش از پیش بە ابزار پول، نیروی امنیتی، دروغ و عدم شفافیت متوصل شوند.

دولت ترکیە، دشمن اصلی کردها

با این حساب جنبش کردها با یک دمکراسی اتوریتەای رودرویند کە کار آنها را بمراتب دشوارتر از درافتادن و رویاروئی با حکومتی مانند حکومت بعث می کند. دمکراسی اتوریتەای از خصلت انعطافی بیشتری از جملە در سطح جهان و منطقە برخوردار است و همین کار مواجهە با آن را بسیار مشکل تر می کند.

دشوار لیبرال دمکراسی

باید گفت ما در جهانی زندگی می کنیم کە حتی با آمدن بایدن هم فعلا نمی توان از عروج دوبارە لیبرال دمکراسی سخن گفت. البتە باید نشست و منتظر پایان دوران کرونائی باشیم، اما گذشت این دوران، کە موقتی است، هنوز با خود عناصر مهم موج دیگری از جلوە لیبرال دمکراسی در جهان را نشان نمی دهد.

رفیق جدید قافلە

در باب فعال شدن نقش امنیتی و اقتصادی ارتش

گفتەمی شود ارتش مصر چهل درصد اقتصاد کشور را در دست دارد. بیهودە نیست کە حتی اعتراضات مردمی در این کشور، در جریان بهار عربی، نتوانست جایگاە این نیرو را تضیف کردە و علیرغم سرنگونی مبارک بە دمکراسی و آزادی دست یابند. پروژە واردکردن نیروهای نظامی در واقع فعال نگاەداشتن این نیروها تنها در روزهای قبل از سرنگونی نیست، بلکە دامنە آن بە بعد از تحولات هم می رسد.

جنگ میان کاریزما و نگاە امنیتی

البتە باید وجود احتمالات دیگر را هم بکل رد نکرد. شاید در انتخابات آیندە، ما شاهد جنگ میان کاریزما و نگاە امنیتی باشیم. چراغ سبز شورای نگهبان بە امکان گذشتن حسن خمینی از صافی این شورا (البتە در صورت اعلام حضور وی)، استارت این روند را خواهد زد.

دودی کە بە هوا بلند می شود

بی گمان سدە نوین، سدە خیزش جامعە ایران برای انطباق خود با روح مدرنیتە در کلیت خود خواهدبود. انطباقی کە بە معنای امکان بازگشت و احیاء همە آن نیروهای سیاسی، فرهنگی و ایدئولوژیکی خواهدبود کە از راە سرکوب حذف شدند. روح ایرانی سرانجام خواهد فهمید کە نوستالوژی، راە حفظ خود و آیندەاش نیست.

کم توجهی یا اهمال، سیاست بایدن در قبال جمهوری اسلامی

بە نظر می رسد دولت بایدن سیاست جدیدی را در قبال جمهوری اسلامی اتخاذ کردەاست. راندن برجام بە کشوهای پایین تر، کە در سلسلە مراتب اهمیت، از اولویت کمتری برخوردارند بە معنای خلع سلاح حاکمان ایران از قدرت مانور سیاسی ـ دیپلماتیک خواهد بود. حتی بە فرض از سر گرفتن فعالیتهای اتمی، باز بازی بە ضرر بیشتر آنها تمام خواهدشد. زیرا بازگشت اجماع دوران اوباما در سطح جهانی، بیش از پیش گلوی اقتصادی کشور را خواهدفشرد.

رئیس جمهوری با سلام نظامی

در ایالات متحدە رئیس جمهور فرماندە کل قوا هم هست و بنابراین از او فرد بالاتری وجود ندارد، اما در ایران فرماندە کل قوا، رهبر نظام است (یعنی شخص خامنەای). و برای همین رئیس جمهور علیرغم اینکە فرد دوم نظام است، اما کسی بالاتر از او در سیستم وجود دارد. مشخص است با آمدن یک رئیس جمهور نظامی (و یا با پیشینە نظامی)، روحیە اطاعت او در مقایسە با فردی با پیشینە غیرنظامی بیشتر است. عادت اطاعت کورکورانە نظامی، بە اضافە سرسپردگی ایدئولوژیکی، می تواند همان استقلال نسبی شخص دوم نظام را بیشتر از پیش بە قعر ماجرا هل دهد.

سفر پاپ فرانسیس و اهمیت تقویت میانەروی میان مسلمانان

باشد کە شاهد تقویت عنصر میانەروی در میان شیعیان ایران و سرایت آن بە بافت قدرت سیاسی باشیم، و از این منظر شاهد نضج حسن تفاهم میان ادیان بزرگ کە همچون بستری مهم نقش قابل توجهی در ایجاد صلح و امنیت منطقە و جهان ایفاء می کند.

خود مشروعیت زدائی

شاید جمهوری اسلامی تنها رژیمی در دنیاست کە در پی ادامە مشروعیت خود از طریق مشارکت حداقلی مردم است، و این بنوعی بە چالش کشیدن تئوری ماکس وبر بویژە در بعد سوم آن است. خود مشروعیت زدائی از خصوصیات بارز جمهوری اسلامی است.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - فرخ نعمت پور