فرخ نعمت پور

طفیلی بودن دین

در پدیدە جهانی شدن، در اثر فشردە شدن مفاهیم زمان و مکان، چنانکە آنتونی گیدنز می گوید، پدیدەهای دور می توانند بە پدیدەهای محلی فرم ببخشند.

و این حکایت کنونی ایران است. ترامپ با یازدە هزار کیلومتر مرز هوائی با ایران، در آن سوی دریاها، از برجام خارج می شود و اقتصاد ایران بهمراهش فلج! و این همان مفهوم فشردگی زمان و مکان و تاثیرپذیری لوکال از رویداد فرا لوکال است.

خون، آلترناتیو اهداف

در خبرها خواندیم کە محمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت محمود احمدی‌نژاد با انتقاد شدید از دولت حسن روحانی خواهان تشکیل دادگاه صحرایی در ایران برای محاکمه افرادی که آنها را سودجو خوانده، شده است.

دقت کنیم کە وزیر فرهنگ چنین تقاضائی را مطرح کردەاست! و چنین وزیری بی گمان در ادامە کاملا استعداد این را دارد کە بعد از خاتمە چنین دادگاهی و صدور حکم اعدام، بعنوان جلاد حکم را اجرا کند. و برایش هم فرقی نکند چوبە دار باشد یا تیرباران.

تقابل نان و ایدئولوژی

سرانی کە در رویای گسترش قدرت خود در منطقە و جهان، قدرت ارزیابی توان و منابع خود را از دست دادەاند و هر روز جبهەای می گشایند، زندگی مردم را بە باد فنا دادەاند. اما مردم نیز بیکار ننشستە و بە تقابل برخاستەاند. تقابلی عادلانە کە در پی بازگشت نان بە سفرە خود است.

بخش: 

اسرائیل نفس راحتی می کشد!

در حالیکە علی شمخانی از این می گوید کە ایرانی ها هیچ وقت در جنوب سوریە حضور نداشتەاند، نمایندە ویژە پوتین در امور سوریە از توافق روسیە و اسرائیل برای عقب نشاندن نیروهای ایرانی تا ٨٥ کیلومتری مرز اسرائیل در بلندی های جولان می گویند.

بی گمان این توافق، توافق مهمی در راستای رفع نگرانی های اسرائیل در مورد امنیت مرزهای خود است.

دشوار اپوزیسیون بودن

اما آیا می توان تنها بە یمن 'خواست و ارادە' اصلاح طلبی و اصلاح طلبان را کنار زد؟ شرایط بد اقتصادی ایران بعد از خروج ترامپ از برجام و عدم جوابدهی سیاستهای دولت روحانی کە این شرایط بد را بە اوج رسانیدە است، امید برای تغییرات رادیکال را تشدید کردەاست، اما آنچە این دوستان توجهی بدان نمی کنند این است کە ایالات متحدە بعنوان یک نیروی خارجی در ایجاد چنین شرایطی نقش دارد و این می تواند بعنوان نقطە قوت حاکمیت خود را نشان دهد و بە همان نسبت بر ماهیت و توان نیروهای اعتراضی تاثیرگذار باشد.

فلاحت پیشە، سخنان روحانی را تعدیل کرد!

حشمـت اللە فلاحت پیشە، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاسی خارجی در گفتگو با ایلنا، تلاش کرد سخنان روحانی در خصوص بستن تنگە هرمز را تصحیح کند. او گفت "جمهوری اسلامی ایران بنا ندارد در بازار نفتی دنیا تلاطم ایجاد کند و به هیچ عنوان این رفتارها در تاریخ مناسبات سیاسی و دیپلماتیک ایران جایی ندارد؛ مطرح کردن این موضوع از سوی رئیس‌جمهور در واقع هشدار به آمریکاست منتها آن‌ها این هشدار را درست ترجمه نمی‌کنند فقط مطرح می‌کنند تحریم ایران آثار منطقه‌ای خواهد داشت."

کوپن، و غرور ملی

آقای جهانگیری، معاون اول روحانی، در همايش رؤسای نمايندگي‌های جمهوری اسلامی ايران در خارج از کشور، گفت کە برای جلوگیری از آسیب پذیری اقشار متوسط و ضعیف، دولت درصدد است کە با یارانە و کالابرگ (بخوان کوپن)، نیازهای اساسی آنان را در شرایط فشار آمریکا تامین کند.

بدین ترتیب کشور بە شرایط دوران جنگ هشت سالە و البتە این بار بدون هیچ گونە جنگی، باز می گردد، شرایطی کە در آن دوبارە فضای کسب و کار بشدت افت می کند، و مردم باید در خانەهایشان نشستە و بە امید گرفتن قوت از طرف دولت، زندگی بگذرانند!

حملات لفظی خطر جنگ را تقویت می کند

حملات لفظی مقامات آمریکائی و ایرانی علیە یکدیگر افزایش یافتەاند. روزی نیست کە خبری در این مورد منتشر نشود. خیلی ها انتظار داشتند کە با توجە بە امکان ایران برای همکاری و مراودە با اروپا و شرق، جهت خنثی سازی سیاست های تهاجمی ترامپ، جانب احتیاط رعایت شدە و تمرکز اساسا بر دیپلماسی باشد، اما سخنان روحانی، تائید آن از طرف خامنەای و سران سپاە نشان داد کە جمهوری اسلامی جبهە دیگری نیز گشودە است: جبهە حملە متقابل کلامی برای کم کردن تاثیرات روانی اقدامات ترامپ.

دهە شصت را در کردستان تکرار نکنید!

واقعیت این است کە تجربە احزاب مسلح در کردستان عراق نشان می دهد کە روش کنونی احزاب کرد ایرانی برای مبارزە، عملا بە معنای حذف مردم از روندهای سیاسی مشارکت در قدرت و یا تاثیر گذاری بر آن خواهد بود (حتی بە معنای حذف مردم از روند مبارزە کنونی)، و باز قهرمانان با استفادە از روش 'قهرمان ـ تودە'، جامعە را خلع ید خواهند کرد. قهرمان بعد از پیروزی، مثل همیشە آن بالا خواهد نشست و بقیە را بە رعیت خود تبدیل خواهد کرد. قهرمانی کە همیشە مردم را وامدار خود تصور می کند.

نکبت بمب افکنهای خارجی

علیرغم وعدەهای عبادی بەمردم معترض شهر بصرە، امروز دوبارە مردم در این شهر بە خیابانها آمدە تا بە اعتراضات خود علیە بی آبی، بی برقی در گرمای بیش از پنجاە درجە، و نیز دزدی و اختلاس بی حد و حصر مسئولین ادامە بدهند. خبرها حاکی از همراهی مردم در استانهای دیگر با معترضین دارد.

در همان حال منابعی خبر از قطع اینترنت در مناطق کردنشین از جملە در شهر اربیل دارند کە حاکی ترس حاکمان آن دیار نیز از سرایت خیزش مردم بە مناطق کردنشین دارد.

فشار خارجی و جنبش های مردمی

یکی از نتایج فشار خارجی، بە نزدیکی در نیروهای متفاوت درون نظامها می تواند منتهی شود، کە این امر در مورد ایران هم صادق است (نمونە نزدیکی سپاە و دولت روحانی بە هم و تاکید خامنەای برای تقویت این دولت). چنین پدیدەای، یکی از شرایط تغییرات رادیکال را کە بقول لنین عبارت است از اینکە حاکمان بمانند قبل توانائی حکومت کردن را نداشتە باشند بە زیر سئوال می کشد.

اهمیت نشست ترامپ ـ پوتین برای ایران

اما توافق اعلام شدە این دو کشور بر سر سوریە و همکاری با هم برای حل این بحران (علیرغم عدم ارائە برنامە مشخص)، نشان از آن دارد کە کە روسها توانستەاند بر سر چگونگی نقش ایران در این کشور با آمریکا در عمدەترین خطوط آن بە تفاهم برسند و سفر چند روز پیش ولایتی، مشاور عالی خامنەای، علیرغم تکذیب آن توسط وزارت خارجە ایران، کە می تواند در این مورد گفتگوهای جدی ای با پوتین داشتە باشد، خود بە این حدس و گمان مثبت یاری می رساند.

بخش: 

چتر پوتین و باران

دیروز در جریان اعطای مدال بە تیمهای فوتبال فرانسە و کرواسی، در حالیکە روسای جمهوری روسیە، فرانسە و کرواسی همراە با از جملە مسئول فیفا در جایگاە قرار گرفتە بودند، بە یکبارە بارش باران شروع شد. زیاد طول نکشید کە چتر بزرگی بر روی سر پوتین قرار گرفت و با شدت گرفتن بیشتر باران شاهد آن بودیم کە چگونە علاوە بر خود باران، آب بیشتری کە از چتر پوتین سرازیر بود از جملە مکرون رئیس جمهور فرانسە را خیس تر از آنی کە بود، کرد!

روسیە، برندە اصلی

ولایتی در سفر اخیر خود بە مسکو، حامل پیام خامنەای و روحانی بە رهبر این کشور بود، پیامی کە بە گزارش رسانەها حاوی درخواست ایران برای گسترش وسیع روابط در زمینەهای سیاسی و تجاری و... با روسیە بود.

امروز سایت بی بی سی هم طی گزارشی خبر دادە کە ولایتی از وعدە ولادیمیر پوتین برای سرمایە گذاری در صنعت نفت ایران بە مقدار پنجاە میلیارد دلار سخن بە میان آوردەاست. بە گفتە ولایتی این پول می تواند جایگزین سرمایە شرکتهای غربی شود.

ضرورت انحلال پیمان ناتو

اما مورد اخیر شکاف میان اروپا و آمریکا، بویژە حرفهای مرکل در مورد ضرورت حفظ رابطە با رقیبان خود در سطح بین الملل، نیز نشان می دهد کە دیگر نمی شود جهان را با منطق دو قطبی یا چند قطبی نگاە کرد. واقعیت این است کە منافع چنان درهم تنیدە شدەاند کە هیچ کشوری را از کشوری دیگر بی نیاز نیست و بنابراین می توان بدون منطق جنگ و پیمانهای نظامی، بر اساس نیاز متقابل و چند جانبە، بە ایجاد چنان روابطی دست زد کە بتوان منافع همە را تامین کرد.

کدام گفتمان برای تغییر؟

شاید ملغمە و ترکیبی از خود همە آن گفتمانهائی کە خواهان تغییر و تحول در جامعەاند می تواند جوابگو باشد. بگذاریم هر کس هر چە در توان دارد در حوزە توان و اندیشە خود انجام دهد. بگذارید گفتمانهای خواهان تغییر (هر چند جزئی) بە دشمن هم تبدیل نشوند و همدیگر را مانع خود نبینند. در این جهان بشدت متنوع و گلوبالیزە شدە، هر کس بە درخور فضای ذهنی و آموزەهای خود بە مصاف وضع موجود می رود، و اساسا نمی شود همە را یک کاسە و تک گفتمانی کرد. در دنیای متنوع، تک گفتمانی، بمنزلە دیکتاتوری گفتمان و بنابراین بمنزلە بازتولید دیکتاتوریست. و جامعەای کە از منش دیکتاتوری برای تغییر می گذرد نمی تواند بە جامعە غیردیکتاتوری دست یابد.

امتیاز دادن در سیاست، پیشرفت در تفاهم اقتصادی

در سفر روحانی بە اروپا، ایران و اتریش چهار تفاهمنامە در زمینە های حمل و نقل، مدیریت منابع آب، انرژی های تجدید پذیر و همکاری در زمینە معدن امضا کردند. این در حالیست کە همزمان رسانەها از تصویب یک طرح توسط پارلمان اروپا خبر دادند کە بر اساس آن مجوز ادامە روابط مالی بە بانک سرمایەگذاری اروپا دادە شد. هرچند بە گفتە برخی از تحلیگران، چنین طرحی، این بانک اروپائی را ملزم بە همکاری نمی کند.

خطوط آرایش سیاسی

آن خط تمایز بتدریج کم رنگتر می شود و این دو جبهە بیشتر بە هم نزدیک می شوند. شاید سخنان قاسم سلیمانی در تمجید از حرفهای روحانی در خصوص تکرار دشمنی با اسرائیل و مسئلە تهدید فروش نفت توسط کشورهای حوزە خلیج فارس، یکی از بهترین فاکتهای موجود در این زمینە باشد، و یا همصدائی مشترک اصلاح طلبان و اصولگرایان در واکنش بە نامە ١٠٠ نفر از شخصیتهای سیاسی در مورد فراخواندن ایران و آمریکا بە آغاز مذاکرە بدون قید و شرط، مورد دیگر اثبات این ادعا باشد.

بخش: 

کف زدن گردهمائی مجاهدین برای فروپاشی!

در گردهمائی پولی سالانە سازمان مجاهدین خلق ایران، 'رودی جولیانی' مشاور حقوقی ترامپ، از فروپاشی اقتصادی ایران گفت، و آن را بمثابە پایان حکومت ایران دانست. آری او از فروپاشی گفت، و تمامی حاضرین موجود در گردهمائی و بهمراە آنان خانم رجوی کف زدند!

آبی کە سیاسی می شود

در کشوری کە حاکمانش همیشە در پی صدور انقلابش هستند، و روز تا شب، و شب تا روز از وظیفە تسری دادن پیامشان بە عالم می گویند، همە چیز خیلی راحت سیاسی می شود. از ورزش گرفتە، تا کامیون، تا استادیوم ورزشی و... تا آب!

در کشوری کە حاکمانش تصور می کنند امت یکپارچەای ساختەاند در جهت اهداف و اغراض سیاسی خودشان (ولو اینکە با چماق و ترس و ارهاب و پول)، اما بەناگاە در پشت سر، چنان گسل هائی در همین امت مشاهدە می کنند کە راهی نمی ماند بە جز نسبت دادن آن بە دشمنان خارجی و بە بدخواهان انقلاب!

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - فرخ نعمت پور