یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۸:۴۵

یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۸:۴۵

تهدیدات سرلشکر جعفری

همان گونه که در ترکیه و پاکستان، ارتش تکیهگاه اصلی حفظ کشور و سیستم سیاسی است، سپاه پاسداران نیز می خواهد در ایران همان نقش را بازی کند. این نقش امکان پذیر نیست مگر این که عوامل سپاه، هم در فرم افراد مدنی به درون قدرت بخزند، و هم در بخش اقتصاد، بازرگانان و سرمایهداران بخشهای کلیدی باشند.

اخیرا سرلشکر جعفری فرمانده سپاه پاسداران در سخنانی به مناسبت حوادث اخیر ایران به شدت به اصلاح طلبان تاخته، و آنان را به تلاش برای تغییر ماهیت (و نه شکل جمهوری اسلامی) متهم ساخت. وی ضمن تاکید بر آن که امروزه تهدیدات علیه نظام تغییر فرم یافتهاند، گفت که “اصلاحات مورد نظر اصلاح طلبان عبارت است از اصلاحات دین ستیزانه، رواج بی بندوباری به ویژه بین روابط دختران و پسران، حذف نمادهای دینی و انقلابی و سعی در حذف عکس خمینی و خامنهای. و نیز تلاش در جهت رایج کردن خصوصیات غرب باورانه و آلوده کردن جامعه به فساد مالی و دنیوی”. جعفری برای این که بهتر و در یک کلام عمیقتر آنچه را که از طرف اصلاح طلبان تعقیب می شده است فرمول بندی کند، گفت که آنها به دنبال حذف ولایت فقیه بودند.
در محافل سیاسی سخنان سرلشکر جعفری به عنوان مرحلهای جدی از تهدیدات سپاه علیه اصلاح طلبان تلقی می شود، که در آن سپاه پاسداران به عنوان یکی از ارکان اصلی قدرت در ایران که اخیراً نقش سیاسی و اقتصادی آن به شدت افزایش یافته است، در تلاش است که راه را برای قدرت بلامنازع و یکه تازانه جریان راست افراطی و خود باز کند، و هر آنچه را که بوئی از دگراندیشی دارد، از صحنه سیاسی و اجتماعی جامعه حذف کند. بیگمان چنین اظهاراتی مابهازای عملی خود را نیز خواهد داشت و بنا به وضعیت سیاسی کشور و نوع امکانات سپاه و نیروهای امنیتی، آنها تلاش خواهند کرد که به اقدامات عملی بیشتری در سرکوب اصلاح طلبان روی بیاورند.
اما فراتر از این سخنان و ارتباط آن با اصلاح طلبان، می توان از زوایای دیگری نیز به این امر پرداخت. از جمله جایگاه آتی سپاه در کشور و بویژه نقش آن در هرم قدرت و میزان تاثیرگذاریش در تعیین سیاسی مسیرهای آتی.
چنان که می دانیم در دو کشور همسایه ایران، یعنی در پاکستان و ترکیه، با در نظر گرفتن ویژگیهای هر کدام از آنان، نقش و رل ارتش در حفظ یکپارچگی این کشورها و حفظ سیستم سیاسی، نقش بی بدیلی است. در پاکستان ارتش است که کشوری را به نام پاکستان سرپا نگه داشته است و در ترکیه این ارتش است که در نهایت حافظ سیستم لائیک بجامانده از آتاتورک می باشد. در پاکستان هر آن گاه که خطر فروپاشی سیاسی قدرت وجود دارد، این ارتش است که به عنوان نیروی جایگزین و حافظ وارد عمل می شود، و در ترکیه آنگاه که بر اثر فشار نیروهای سیاسی ـ اسلامی خطر تضعیف لائیسیته فراهم می آید، این ارتش است که با التیماتومهای خود، و یا اقدامات احتمالی، کفه ترازو را به نفع سیستم موجود نگه می دارد.
در ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی اما وضع متفاوت است. در ایران این نه ارتش (به عنوان یک نیروی کلاسیک نظامی عرفی) بلکه این سپاه پاسداران است که از همان اوائل سعی کرده است علیرغم وجود ارتش، نقش بیشتری را در حوزه امنیت خارجی ایفا کند. البته این تنها یکی از نقشهای سپاه بوده است. در حقیقت سپاه پاسداران نیروئی بوده است که بنا بر اعتراف خود سران آن، بیشتر نقش حفظ امنیت داخلی (بخوان حفظ نظام) را داشته است و عملاً در این حوزه اختیاراتی داشته است که در بسیاری موارد آن را به عنوان نقش آفرینان اصلی در حوزههای سیاسی و اقتصادی در انظار جلوهگر ساخته است. اما این نقش اخیراً با توجه به حوادث منطقه و ایران، روند بسیار سریعتری به خود گرفته است. تمهیدات بیشتر در جهت سرانیدن آنان به ایفای نقش اصلی در حوزههای سیاست و اقتصاد از جمله عملکردهائی است که روز به روز عمق و وسعت بیشتری می یابند.
چنین به نظر می آید، و البته با تاکید بیشتر بر سخنان سرلشکر جعفری، که سپاه پاسداران با توجه به الگوی پاکستان و ترکیه در فکر ایجاد سیستمهائی مشابه این کشورها، اما بر اساس شرایط ویژه ایران باشد. همان گونه که در ترکیه و پاکستان، ارتش تکیهگاه اصلی حفظ کشور و سیستم سیاسی است، سپاه پاسداران نیز می خواهد در ایران همان نقش را بازی کند. این نقش امکان پذیر نیست مگر این که عوامل سپاه، هم در فرم افراد مدنی به درون قدرت بخزند، و هم در بخش اقتصاد، بازرگانان و سرمایهداران بخشهای کلیدی باشند.
اما در همان حال خصوصیاتی که سپاه و نقش آن را در ایران نسبت به کشورهائی مثل پاکستان و ترکیه جدا می کند، این است که سپاه یک ارگان ایدئولوژیکی است که بر خلاف ارتشهای پاکستان و ترکیه در تقابل با آمریکا و اسرائیل قرار دارد و همراه با آن در کنار خود یک نیروی نظامی عرفی همانند ارتش را دارد که خودبخود باعث کاهش انحصارگرائی آن می شود. امری که شاید نظام حاکم در صورت پیشبرد کارهایش در آینده برای آن نیز برنامهای داشته باشد. هم چنین در ترکیه و پاکستان علیرغم مشکلات و کمبودها، سیستمهای نسبتاً دمکراتیکی واجد امکان رقابت احزاب وجود دارند. امری که در ایران موجود نیست. یعنی در واقع در این کشورها ارتشها در جوامع نسبتاً دمکراتیک رقابتی عمل می کنند که هنوز فاکتورهای دیگر نگه دارنده و حافظ دولت ـ ملت ضعیفند. اما در ایران در غیاب سیستم دمکراتیک، جامعه مدنی نسبتا قوی ای عمل می کند، که آن را از دو کشور مذکور تا حد زیادی جدا می کند. درست در بستر این جامعه مدنی نسبتا قوی است که سپاه آرزوی ایجاد یک سیستم سیاسی قدرت بر اساس یک نیروی نظامی ـ ایدئولوژیکی را دارد! و اگر متناقض نمائی وجود داشته باشد، درست در همین جاست.
پراکتیزه کردن قدرت بر اساس یک نیروی نظامی ـ ایدئولوژیک خاص جوامعی است که در آن هنوز جامعه اگر نه کاملا اما تا حد زیادی در مرحله سنتی قرار دارد، جامعهای که هنوز در آن گرایشهای مدرن و مدنی با نهادهایشان ایجاد نشدهاند. سپاه پاسداران با این رویا و عمل خود همان نظامی را که برای حفظ آن درست شده است، در مخمصه بزرگی قرار خواهد داد.

بخش : سياست
تاریخ انتشار : ۱۴ شهریور, ۱۳۸۸ ۸:۳۰ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

دعوت همگانی برای مشارکت در فرایند تدوین اصول و محورهای حداقلی برای حکومت

از اعضای تشکیلات، از یاران سازمان، از صاحب‌نظران، از کلیۀ احزاب و سازمان‌ها و کنش‌گران سیاسی مردمی دعوت می‌کنیم در نشست عمومی دوم این فرایند در بارۀ “اصول و محورهای حداقلی برای حکومت”، شرکت کنند.

مسائلِ بزرگِ جهانِ هستی: پیش از مِهبانگ چه بود؟

پاسخ به این پرسش: پیش از شکل‌گیری کیهان و فضازمان که بنابر شواحد عینی آغازی داشته‌اند چه بود، اگر محال نباشد به سادگی میسر نیست. با این حال از آنجاکه این پرسش به‌صورت یک مسئلهٔ علمی ـ فلسفی مطرح می‌شود، لازم است در حد دانش حاضر به آن پاسخ درخور داد.

سایه فام

“سایه” ای افتاده بودی بر زمین،
می خرامیدی، فروتن، راستین …

مردم ایران صلح می خواهند

تغییر سیاسی در ایران ضروری است، اما تغییر تنها در شرایط، صلح و آرامش، به‌ دست مردمان ایران خواستنی و پذیرفتنی است. تنش ‌زدایی نخستین گام برای دفاع از منافع و حقوق و آزادیهای مردم ایران و منطقه است. 

رنگ صلح

هنوز هم زیبای خفته‌ایست این عمارت باشکوه. بنایی که تمام ناملایمات این سال‌ها، موجب نمی‌شود چشم شما را نگیرد. اگر حوالی دهه پنجاه آنجا می‌ایستادید، موجی از نورهای قرمز که نئون‌های فراوان آن نمایان می‌شد چشم‌تان را می‌زد …

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

دعوت همگانی برای مشارکت در فرایند تدوین اصول و محورهای حداقلی برای حکومت

مسائلِ بزرگِ جهانِ هستی: پیش از مِهبانگ چه بود؟

سایه فام

مردم ایران صلح می خواهند

رنگ صلح

فراخوان ‏دادخواهی علیه ثابتی و دیگر آمران و عاملان شکنجه و کشتار مردم در نظام سلطنتی