دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۵۹

دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۵۹

درباره جنبش اجتماعی جدید – جنبش اجتماعی و شبکه های اجتماعی

اقدامات جمعی اعتراضی جامعه بشری از گذشته های بسیار دور تا کنون وجود داشته است ، این اعتراضات ابتدا جنبه حزبی یا سازمانی نداشتند ، بلکه از جنبش های توده ای تشکیل می شدند که فاقد کمترین تعهد یا وابستگی سازمانی بود

آنچه در ادامه میخوانید، چهارمین شماره از سلسله یادداشتهای دکتر سعید مدنی است که انتشار آن در روزنامه اعتماد به علت فضای موجود پس از چند شماره متوقف شد. این یادداشتها پس از این به تدریج و با عنوان: “درباره جنبش اجتماعی جدید” در «موج سبز آزادی» منتشر خواهد شد.

—————————————————-

وقتی خاتمی با کناره گیری از نامزدی ریاست جمهوری ، به منتقدان خود اطمینان داد که مهندس موسوی گزینه ای بسیار مناسب برای انتخابات سراسر چالش ریاست جمهوری است ، بسیاری از جمله نگارنده باظن و گمان بسیار این ادعای او را پذیرفتند و با نگرانی بر رفتار ها و انتخاب های آقای موسوی چشم دوختند. اکنون که چند ماه پر حادثه از آن زمان تا کنون پشت سر گذاشته شده و در این مدت فرصت آن بوده تا ده ها انتخاب و رفتار مهندس موسوی ارزیابی شود، باید اعتراف کنیم آنچه موسوی انجام داده بسیار بیشتر از انتظارات بسیاری از فعالان سیاسی- اجتماعی بود، به طوری که اکنون بدون هیچگونه شک وگمانی باید او را یکی از جدی ترین، پی گیر ترین، هشیار ترین و خلاق و نوآورترین مردان سیاسی ایران معاصر دانست.

او نشان داده صلاحیت آن را دارد تادر مقام مرجعیت سیاسی- فکری مورد اعتماد جمعیت کثیری که در جنبش سبز گرد هم آمده اند ، راه سبز امید را ساماندهی کند .اما در میان مواضع و نوآوری های هشیارانه مهندس موسوی طرح شبکه های اجتماعی خود جوش و خود مختار بی شمار و گسترده در سطح جامعه را باید از بدیع ترین اقدامات او دانست که می تواند تجربه و رویکردی نو در تشکیلات و سازماندهی در ایران معاصر محسوب شود. اما شبکه اجتماعی چیست؟ چه نسبتی بین آن و جنبش اجنماعی وجود دارد؟ چه شبکه هایی در اجتماع می توان یافت؟ نحوه عضویت ، کناره گیری ، تشکیلات یا انحلال یک شبکه چگونه است؟ شبکه ها چگونه با یکدیگر پیوند می خورند و روش های تعامل آن ها با مدریریت جنبش چیست؟

تقریبا همه صاحب نظرانی که درباره سرمایه اجتماعی بحث کرده اند، شبکه های اجتماعی را یکی از مؤلفه های مهم آن دانسته اند . از سوی دیگر در بحث درباره سازمان جنبش های اجتماعی ، شبکه ها به تدریج محوریت یافته اند . در فرآیند تحول از جنبش های قدیم به جدید بر توجه به شبکه ها دایما افزوده شده است . اقدامات جمعی اعتراضی جامعه بشری از گذشته های بسیار دور تا کنون وجود داشته است ، این اعتراضات ابتدا جنبه حزبی یا سازمانی نداشتند ، بلکه از جنبش های توده ای تشکیل می شدند که فاقد کمترین تعهد یا وابستگی سازمانی بود.

معمولا این نوع مبارزات حول انجمن هایی شکل می گرفت که فرا تر از جمعی کوچک با روابط غیر رسمی و اغلب غیر علنی و مخفی نبودند ، اعتراضات نیز اغلب منطقه ای یا محلی بودند و کمتر جنبه ی ملی و سراسری داشتند . در راس این جنبش ها رهبران و تشکیلاتی هرمی قرار داشت که از طریق روابط یک سویه به بدنه اجتماعی متصل می شد. به این ترتیب رهبران بودند که زمام اقدامات جمعی را در دست می گرفتند. قدرت این دسته جنبش ها حاصل توانایی آنان در بسیج عمومی و مردمی بود. بنابراین تشکیلات جنبش ها در گذشته به مثابه نوک کوه یخ شناور در آب بود که بسیاری از ابعاد تحرک اجتماعی مردم که بدنه جنبش را می ساختند، چندان قابل مشاهده نبود.

به تدریج جنبش ها تحت هدایت سازمان متمرکزی شکل گرفتند که از صدر تا ذیل بدنه را رهبری می کردند و به یکسان سازی ایدئولوژیک همه ی اعضا و مشارکت کنندگان می پرداختند. چند دهه زمان لازم بود تا نقاط ضعف این رویکرد سازمانی آشکار شود. روابط غیر دموکراتیک درون جنبش، ضربه پذیری و ناتوانی در استمرار، دوام و بقا، همه موجب شد تا انتقادات نسبت به این نحوه سازمان دهی متمرکز تشدید شود. از سوی دیگر فرآیند احاطه و اشراف تشکیلات حزبی یا سازمانی بر جنبش ها موجب سلطه رهبران سازمان ها و استفاده از این امکانات برای حفظ و گسترش پیروان می شد و به این ترتیب احتمال فراموش شدن مصلحت ها و نیازهای بدنه جنبش افزایش می یافت.

از این گذشته تبدیل شدن اعتراض به امری حرفه ای در درون سازمان ها امکان اعمال نظر و تحمیل خواست های مبارزان حرفه ای بر خواست های بدنه جنبش را فراهم می آورد که آثار سوء قابل توجهی در پی داشت. این اعتقادات موجب شد تا جنبش های اجتماعی رویکرد های جدید در سازمان دهی را در دستور کار خود قراردهند که به میزان قابل توجهی دموکراتیک تر، تکثرگراتر و فراگیرتر باشد، .این رویکرد،زمینه توجه به شبکه های غیر رسمی را تقویت کرد. به این ترتیب الگو های سازمانی افقی جدیدی در جنبش ها شکل گرفت که بسیار انسانی تر و دموکراتیک تر بودند، این شبکه ها امکان بالقوه سوء استفاده از خواست های جنبش های اجتماعی را توسط سازمان های حزبی کاهش می داد و فرآیند توسعه سیاسی کل جامعه را تسهیل می کرد.

تاریخ انتشار : ۱۵ مهر, ۱۳۸۸ ۱۰:۳۷ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

بیانیه‌های هیئت‌ سیاسی‌ـ‌اجرایی

روز جهانی کارگر بر کارگران، زحمت‌کشان و پیکارگران راه سوسیالیسم خجسته و پیروز!

تدوام و استمرار مبارزۀ شما تکیه‌گاه و نقطه امید نیروهای چپ و عدالت‌خواه و دیگر نیروهای آزادی‌خواه برابری‌طلب ایران و جهان برای ساختن ایران و جهانی بهتر است؛ جهانی که در آن هیچ انسانی اسیر ولع سیری‌ناپذیر سرمایه و شرایط تحمیلی غول‌های بازار سرمایه نباشد، جهانی که  نظام غارتگر اقتصادی و اجتماعی و حاکمان مستبد دیگر قادر نباشند برای کسب سود و قدرت زندگی انسان‌ها را در جنگ و خونریزی بیهوده تباه کنند.

ادامه »
سرمقاله

روز جهانی کارگر بر همۀ کارگران، مزد‌بگیران و زحمتکشان مبارک باد!

در یک سالی که گذشت شرایط سخت زندگی کارگران و مزدبگیران ایران سخت‌تر شد. علاوه بر پیامدهای موقتی کردن هر چه بیشتر مشاغل که منجر به فقر هر چه بیشتر طبقۀ کارگر شده، بالا رفتن نرخ تورم ارزش دستمزد کارگران و قدرت خرید آنان را بسیار ناچیز کرده است. در این شرایط، امنیت شغلی و ایمنی کارگران در محل‌های کارشان نیز در معرض خطر دائمی است. بر بستر چنین شرایطی نیروهای کار در سراسر کشور مرتب دست به تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی می‌زنند. در چنین شرایطی اتحاد و همبستگی نیروهای کار با جامعۀ مدنی و دیگر زحمتکشان و تقویت تشکل های مستقل کارگری تنها راه رهایی مزدبگیران است …

مطالعه »
سخن روز و مرور اخبارهفته

انتخابات ۸ درصدی!

اخباردور دوم انتخابات مجلس: روز جمعه ۲۱ اردیبهشت سال جاری, نتیجه انتخابات دور دوم مجلس در تهران اعلام گردید نماینده اول کلان شهر تهران با کسب ۲۶۹/۴۳  رای از حدود ۸ میلیون نفر واجدین شرایط رای دادن, یعنی با رای فقط ۲ درصد از مردم تهران به مجلس راه یافت. البته با احتساب ۵ درصد آرا باطله, مشارکت مردم تهران کمتر از  ۳ درصد بوده است.

مطالعه »
آخرین مطالب

چگونه زندانیان سیاسی ایران به سوی خودکشی سوق داده می شوند؟

خانواده اندام از ترس دستگیری از بردن دخترشان به بیمارستان یا مراکز درمانی برای برداشتن گلوله ها اجتناب کردند. مادر دالیا تمام ۲۵ ساچمه را از بدن دخترش در خانه خارج کرد. خانواده اندام از ترس دستگیری دختر نوجوان خود، او را به خانه یکی از بستگان نزدیک خود منتقل کردند. بعد از حدود دو هفته که وضعیت جسمانی او بهتر شد، به خانه خودشان بازگشتند.

برتری طلبی برهنه هندو!

این زشت ترین انتخابات از زمان استقلال بوده است. برتری طلبی آشکار هندو حزب حاکم بهاراتیا جاناتا (بی جی پی) ۱۷۰ میلیون شهروند مسلمان هند را علنا تحریم و از حق رای محروم کرده است. حزب در قدرت سال‌های اخیر را صرف سرکوب رسانه‌های منتقد و اپوزیسیون سیاسی کرده است تا یک پروژه اساساً ضد دموکراتیک و تبعیض گرایانه را پیش ببرد.

گرگهایِ وال استریت رژیم…

حالا شما تصور کنید جوان ۳۲ ساله که ۳بار زندان رفته و از همان زندان معامله کوکائین و مواد مخدر در بیرون از زندان را سازماندهی میکند و از همان زندان قمارخانه را اداره میکند با چه کسانی در ارتباط است.!!؟

زخم…

زخمی که بر تن می نشیند/ زخمی که روح را به صُلابه می کشد/ از هر جایِ بدن که خون فوران کند/ زخم است/ زخم یک دست/ زخم یک پا/ زخم نشسته بر قلب کودکی در غزه…

خطر اعدام قریب الوقوع آروین قهرمانی، شهروند یهودی در کرمانشاه!

یک منبع مطلع درخصوص وضعیت این زندانی به سازمان حقوق بشر ایران گفت: آروین قهرمانی دو سال پیش به اتهام قتل امیر شکری در یک دعوای گروهی بازداشت و به قصاص نفس محکوم شد. اکنون تا روز دوشنبه به خانواده وقت داده‌اند و اگر نتوانند رضایت بگیرند، حکم وی اجرا خواهد شد.

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

روز جهانی کارگر بر کارگران، زحمت‌کشان و پیکارگران راه سوسیالیسم خجسته و پیروز!

تدوام و استمرار مبارزۀ شما تکیه‌گاه و نقطه امید نیروهای چپ و عدالت‌خواه و دیگر نیروهای آزادی‌خواه برابری‌طلب ایران و جهان برای ساختن ایران و جهانی بهتر است؛ جهانی که در آن هیچ انسانی اسیر ولع سیری‌ناپذیر سرمایه و شرایط تحمیلی غول‌های بازار سرمایه نباشد، جهانی که  نظام غارتگر اقتصادی و اجتماعی و حاکمان مستبد دیگر قادر نباشند برای کسب سود و قدرت زندگی انسان‌ها را در جنگ و خونریزی بیهوده تباه کنند.

مطالعه »
پيام ها

دانشجویان آمریکایی در اعتراض به ادامه نسل کشی فلسطینیان توسط اسرائیل دانشگاه ها را به تصرف خود در آوردند!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت)-حوزه آمریکا ضمن اعلام حمایت کامل از مبارزه دانشجویان و استادان در تمامی دانشگاه های آمریکایی شرکت کننده در این جنبش، به مقاومت نسل نوین دانشجویی درود میفرستد و برای ایشان در شکستن فضای تاریک تحمیل شده و تا موفقیت نهایی پیروزی آرزو می‌کند.

مطالعه »
بیانیه ها

روز جهانی کارگر بر کارگران، زحمت‌کشان و پیکارگران راه سوسیالیسم خجسته و پیروز!

تدوام و استمرار مبارزۀ شما تکیه‌گاه و نقطه امید نیروهای چپ و عدالت‌خواه و دیگر نیروهای آزادی‌خواه برابری‌طلب ایران و جهان برای ساختن ایران و جهانی بهتر است؛ جهانی که در آن هیچ انسانی اسیر ولع سیری‌ناپذیر سرمایه و شرایط تحمیلی غول‌های بازار سرمایه نباشد، جهانی که  نظام غارتگر اقتصادی و اجتماعی و حاکمان مستبد دیگر قادر نباشند برای کسب سود و قدرت زندگی انسان‌ها را در جنگ و خونریزی بیهوده تباه کنند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

چگونه زندانیان سیاسی ایران به سوی خودکشی سوق داده می شوند؟

برتری طلبی برهنه هندو!

گرگهایِ وال استریت رژیم…

خطر اعدام قریب الوقوع آروین قهرمانی، شهروند یهودی در کرمانشاه!

آنچه در هفته ۲۲ تا ۲۹ اردیبهشت گذشت…