یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۰۲

یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۰۲

سیاست علنی و غیر علنی

منطقه ما به شفاف سازی در عرف دیپلماسی خود نیاز دارد، و با توجه به نیاز همه کشورها از جمله ایران و آمریکا و اسرائیل بدان، ایجاد و پیشبرد آن امری امکان پذیر است. تحول سیاست در منطقه به جرات بیشتری در اعلام مواضع و اراده برای پیشبرد آن نیاز دارد.

تحولات بطئی سیاسی در ایران در رابطه با مناسبات این کشور با کشورهای غربی، آمریکا و نیز در رابطه با اسرائیل اخیرا به علت نرمشهای جمهوری اسلامی وارد مراحل دیگری شده است. پذیرش غنی سازی اورانیم در روسیه و پیشرفت در مذاکرات ایران با کشورهای پنج به علاوه یک در وین، روند مناسبات ایران با این کشورها را وارد مراحل دیگری کرده است. دیگر اکنون از آن فضای خصمانه و تیره به شدت قبل اثری نمانده است، و چنین می نمایاند که سرانجام عقل و خرد به نوعی غالب شده است، و می رود که در مسیر خود رابطه ایران با جهان خارج را عادی نماید.

اما در کنار این دیپلماسی آشکار و علنی، در هفتههای اخیر ما همچنین شاهد رویدادهائی بودیم که نشان از یک دیپلماسی مخفی و غیر علنی هم دارد، که در کنار این دیپلماسی علنی پیش برده می شود. همه در اخبار شاهد حادثه تروریستی استان سیستان و بلوچستان بودیم که در آن بیش از پنجاه نفر قربانی شدند، و البته بعدا در سایتها عکسی منتشر شد که معاون فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران را قبل از واقعه، هنگام دست دادن با فرد بلوچی نشان می داد که در پشت سرشان سربازان آمریکائی ایستاده بودند. همچنین در خبرها خواندیم که سخنگوی کمیسیون انرژی اتمی اسرائیل، یائل دورون، اعلام کرد که در ماه سپتامبر گذشته یک مقام عالیرتبۀ ایران با یک نمایندۀ این کمیسیون به طور مخفیانه ملاقات و در بارۀ برنامۀ هسته ای ایران گفتگو کرده است. البته ایران این خبر را تکذیب و آن را نادرست اعلام کرد.

داستان ارتباط نهانی جمهوری اسلامی با اسرائیل حکایتی قدیمی است و به سالهای بسیار قبل بازمی گردد. فروش و حمل سلاح به ایران در جریان جنگ هشت ساله، و نیز خبر پرتقالهای وارداتی اسرائیلی به ایران امری نیست که به آسانی از ذهن مردم زدوده شود.

هر انسان واقع بین و دارای عقل سلیمی از عادی شدن روابط ایران با کشورهای غربی و نیز با دولت اسرائیل پیشوازی می کند، و آن را گامی مهم در عادی سازی وضعیت دشوار منطقه و زدودن نهائی سایههای شوم جنگی دیگر در منطقه ارزیابی می کند. اما سئوال این است که چرا جمهوری اسلامی در کنار این سیاست علنی مرتبا از سیاست مخفی و غیر علنی در رابطه با کشورهای خصم خود هم استفاده کرده است و آن را به پیش برده است.

در مورد علت این سیاست غیر علنی ارتباط، علاوه براینکه می توان به حضور محافل قوی ای در ایران اشاره کرد که خواهان این ارتباط هستند، در مورد ارسال و فروش سلاح به ایران در جریان جنگ هشت ساله نیز می توان به ترس اسرائیلیها از قدرت گیری بیشتر اعراب اشاره کرد که آنرا به ضرر خود در منطقه می دیدند. اما در مورد پیشبرد چنین سیاستی در مقطع کنونی چه باید گفت و چگونه باید آنرا توجیه و یا تفسیر کرد؟

در این مورد می توان به دو نکته اشاره کرد: اول اینکه امر لزوم ارتباط با کشورهای تعیین کننده در جهان و منطقه، و همگام با آن موانع ایدهئولوژیکی رژیم برای چنین امری، جمهوری اسلامی را ناچار می کند که به چنین روشهائی بویژه در مراحل ضرور متوسل شود. دوم اینکه سرانجام جمهوری اسلامی به این نتیجه رسیده باشد که لاجرم باید باب گفتگو را باز کند، و این گشایش البته از مسیر یک دیپلماسی مخفی هم باید بگذرد تا سرانجام راه مورد نظر بتواند هموار شود.

البته دیپلماسی مخفی کماکان بخشی عادی از روابط میان کشورهاست، و علنا بخشی از دیپلماسی جاری در صحنه جهانی می باشد. این دیپلماسی متعلق به دیدگاه فلسفی ـ سیاسی ای است که به رئال پولیتیک معروف است. اما آنگاه که امر موضع گیری نسبت به آن پیش می آید، می توان گفت که شاید بتوان در حدی این نوع سیاست را پذیرفت و آن را امکان پذیر دانست، اما تنها بر پایه و در کنار یک بعد وسیعتر که به سیاست علنی مشهور است. اگر سیاست در بعد کلان آن واضح، علنی و اعلام شده باشد و آنگاه در کنار آن به نوعی گاها به علت شرایط دیپلماسی مخفی هم پیش برده شود، می توان از پذیرفتن آن سخن گفت، اما آنگاه که دیپلماسی غیرعلنی بخش بزرگتر، و در این مورد بخش بسیار بزرگتر ماجرا باشد، دیگر صورت مسئله تغییر می کند و نوعی دیگر از ارزیابی و موضع گیری را طلب می کند.

واقعیت این است که اگر دیپلماسی جمهوری اسلامی با اسرائیل و یا آمریکائیها بخواهد کماکان بر همان پاشنه مخفی بچرخد، از این امر سودی برای کشور ایران و منطقه به دست نخواهد آمد، و منطقه را وارد فاز جدیدی نخواهد کرد. و اگر آمریکائیها و اسرائیلیها نیز بخواهند این مسیر را ادامه بدهند، چیزی از آن عاید سیاستهای جدید باراک اوباما نخواهد شد. منطقه ما به شفاف سازی در عرف دیپلماسی خود نیاز دارد، و با توجه به نیاز همه کشورها از جمله ایران و آمریکا و اسرائیل بدان، ایجاد و پیشبرد آن امری امکان پذیر است. تحول سیاست در منطقه به جرات بیشتری در اعلام مواضع و اراده برای پیشبرد آن نیاز دارد.

بخش : سياست
تاریخ انتشار : ۳۰ مهر, ۱۳۸۸ ۸:۵۸ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

دعوت همگانی برای مشارکت در فرایند تدوین اصول و محورهای حداقلی برای حکومت

از اعضای تشکیلات، از یاران سازمان، از صاحب‌نظران، از کلیۀ احزاب و سازمان‌ها و کنش‌گران سیاسی مردمی دعوت می‌کنیم در نشست عمومی دوم این فرایند در بارۀ “اصول و محورهای حداقلی برای حکومت”، شرکت کنند.

مسائلِ بزرگِ جهانِ هستی: پیش از مِهبانگ چه بود؟

پاسخ به این پرسش: پیش از شکل‌گیری کیهان و فضازمان که بنابر شواحد عینی آغازی داشته‌اند چه بود، اگر محال نباشد به سادگی میسر نیست. با این حال از آنجاکه این پرسش به‌صورت یک مسئلهٔ علمی ـ فلسفی مطرح می‌شود، لازم است در حد دانش حاضر به آن پاسخ درخور داد.

سایه فام

“سایه” ای افتاده بودی بر زمین،
می خرامیدی، فروتن، راستین …

مردم ایران صلح می خواهند

تغییر سیاسی در ایران ضروری است، اما تغییر تنها در شرایط، صلح و آرامش، به‌ دست مردمان ایران خواستنی و پذیرفتنی است. تنش ‌زدایی نخستین گام برای دفاع از منافع و حقوق و آزادیهای مردم ایران و منطقه است. 

رنگ صلح

هنوز هم زیبای خفته‌ایست این عمارت باشکوه. بنایی که تمام ناملایمات این سال‌ها، موجب نمی‌شود چشم شما را نگیرد. اگر حوالی دهه پنجاه آنجا می‌ایستادید، موجی از نورهای قرمز که نئون‌های فراوان آن نمایان می‌شد چشم‌تان را می‌زد …

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

دعوت همگانی برای مشارکت در فرایند تدوین اصول و محورهای حداقلی برای حکومت

مسائلِ بزرگِ جهانِ هستی: پیش از مِهبانگ چه بود؟

سایه فام

مردم ایران صلح می خواهند

رنگ صلح

فراخوان ‏دادخواهی علیه ثابتی و دیگر آمران و عاملان شکنجه و کشتار مردم در نظام سلطنتی