سه شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۷:۳۷

سه شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۷:۳۷

محافظه کاری صورت ایدوئولوژیک ندارد، مکتب رفتاری است (بخش نخست)

میزان و گستره محافظه کاری در دوران مختلف متفاوت بوده است و همواره به یک صورت پدیدار نشده و نمی شود. محافظه کاری در درجه بالا به صورت ثبات گرایی مطلق، دیرینه پرستی و دیرینه محوری نمود پیدا کرده است. اما با وجود چهره های گوناگون، لیکن هیچگاه در قالب ایدئولوژی رخ ننموده است .بنابراین میتوان گفت محافظه کاری، بیشتر نوعی مکتب رفتاری محسوب میگردد.

الف: محافظه کاری ( conservathsm) چیست ؟

 

محافظه کاری، مجموعه ای از اندیشه ها و نگره های(atthude ) سیاسی را گویند که نهادهای کهن و ریشه دار از آنچه نو نیازموده ارزشمندتر میشمارد . از این رو، محافظه کاری بر اهمیت قانون و نظم، پیوستگی، سنت، احتیاط در نو آوری و اهمیت قراردادهای اجتماعی تکیه میکند و منکر امکان نابودی مطلق انسان از روی زمین است. در بیانی فشرده اما رسا، میتوان گفت محافظه کاری به دنبال محافظت سیاست یا عقیده ای است که در پی حفظ وضع موجود هر چیز است .

اگر چه محافظه کاری هرگز به صورت یک نظام جامع فلسفی تدوین نشده، ولی اصول کلی آن را میتوان محافظه کاری در برابر تند روی ( رادیکالیسم ) و انقلاب خواهی دانست. بنابر این با انقلابیگری و تغییر یکباره ساختارهای کهن بیگانه بوده و بدنبال محافظت از ساختارهای جامعه و در پی حفظ وجود آنها میباشد.

ب: پیشینه تاریخی محافظه کاری :

محافظه کاری در انگلستان زاده و پرورش یافت. تا بدانجا که در این اقلیم پایگاه مشخص و قوی را از آن خود نموده است. کاربرد عنوان محافظه کاری در انگلستان از سال ۴۰-۱۸۳۵ اغاز شد و از آن زمان این عنوان جای تاریخی (tory ) را گرفت. گرچه عنوان اخیر یکسره از رواج نیفتاد. اما در نظام سیاسی انگلستان بعدها محافظه کاری یکی از احزاب بزرگ گردید. شخصیت هایی چون ” ادموند برک، کالریچ، پیل، دیزرانیلی، ” در ارتقاء سنت محافظه کاری سیاسی انگلستان نقش ویژه ای داشته اند .

ج : اصول کلی محافظه کاری .

اصول کلی سیاسی – اقتصادی، حفظ میراث های لیبرالیسم، احترام به مالکیت خصوصی و پذیرش درجاتی از نابرابری ها در میان مردم، کمترین میزان دخالت دولت در جریان اقتصاد، تامین و حفظ آزادیهای فردی، نگهداشت سنت و قرادادها ( عرف ) و نهادهای سیاسی – تاریخی است. از مولفه های افزوده بر اصول کلی محافظه کاری را میتوان بدینقرار خلاصه کرد :

– محافظه کاری در برابر تند روی ( رادیکالیسم ) به نظر محافظه کاران، انقلابیون و تند روها برای هدف های صرفا ایدئولوژیک و نظری میخواهند بسیاری از نهادهای ارزشمند اجتماعی – سیاسی را از بین ببرند .به گفته” دیزارنیلی ” انقلابیون با انقلاب هایشان میکوشند نهادهای اجتماعی – سیاسی را بر مبنا اصول مجرد و علم نظری بنا کنند. بنابر این به جای آنکه اجازه دهند که آن نهادها خود از بطن و جریان رویدادها بیرون آیند تا نیازهای جامعه و مردم بطور طبیعی از آنها فرا رویند.

– مخالفت محافظه کاران با آرمانشهر: محافظه کاران معتقدند خطرناک ترین اصل از اصول مجرد ویژه انقلابیون باور داشتن به کمال مطلق است .محافظه کاران اعتقاد راسخ دارند که هیچ چیز به اندازه نمای خیره کننده، آرمانشهر برای پیشرفت واقعی زیانبار نیست. زیرا سیاست در عمل بسیار ناتوان است و هیچ چیز خطرناکتر از زور برای تحقق آرمانها نیست. بنابر این محافظه کاری با تغییرات سریع و آرمانی الفتی ندارد .

– محافظه کاراران از برخورد یکسره روشنفکران با امور سیاسی دوری میجویند .

– محافظه کاری با رمانتیسم، ناسیونالیسم، مذهب گرایی آمیزش دارد. اما متاثر از تحولات فکری لیبرالیسم، آنارشیسم و سوسیالیسم نیست .

– حفظ سنتها و مذهب به شیوه مقدس برای ایجاد انظباط اجتماعی در نظام سلسله مراتبی : محافظه کاران علت تاکید بر ضرورت وجود سلسله مراتب اجتماعی و رهبری را بخاطر فقدان اعتماد به توانایی های عقلی، صلاحیت اخلاقی و کفایت سیاسی مردم می دانند .

– و آخر اینکه، نگرش پدر سالارانه با تاکید بر قدرت و اقتدار سیاسی دولت از این زاویه عنوان میشود که چون مردم به میزان خردمند نیستند( بخاطر وجود اصل نابرابری ) و لازم است برخی دیگران را راهبری و هدایت کنند. از این منظر که بنگریم به این نتیجه میرسیم که دموکراسی، نظامی نامطلوب است و باید به حکم نظام محافظه کار تن داد .

د: میزان واشکال بروز محافظه کاری .

میزان و گستره محافظه کاری در دوران مختلف متفاوت بوده است و همواره به یک صورت پدیدار نشده و نمی شود. محافظه کاری در درجه بالا به صورت ثبات گرایی مطلق، دیرینه پرستی و دیرینه محوری نمود پیدا کرده است. اما با وجود چهره های گوناگون، لیکن هیچگاه در قالب ایدئولوژی رخ ننموده است .بنابراین میتوان گفت محافظه کاری، بیشتر نوعی مکتب رفتاری محسوب میگردد.

ضروری است در این مجال، زوایایی از نگاه ” ادموند برک ” اندیشمند محافظه کار آورده شود. زوایایی از این قبیل:

– من از اصلاح چشم نمی پوشم …. در عمل سیاسی نو باید دنباله پیشینیان باشیم. من باید باز سازی ( اصلاح ) را تا حد ممکن نزدیک به سبک بنا انجام دهم.

– عقل سیاسی در کوتاه ممکن (آنچه در عصر روشنگری از سوی متفکرین بیان شد) ناممکن است به وجود آید، بلکه در طول تاریخ انسان و با گذشت زمان به دست می آید. بنابر این نهادها و قانون های اخلاقی در زندگی اجتماعی از راه این عقل در روند طولانی بوجود می آیند .

– جامعه مدنی تحمیل کننده جنگ بوده زیرا انسانها و جوامع انسانی دارای ضعف هستند.

 

– انسان موجودی عاقل ولی در اسارت احساسات، عواطف و تمایلات خویش است.

– آزادی شریف است اما تا آنجا که به زیان نظم حاکم عمل ننماید.

و : صورت های تاریخی محافظه کاری.

محافظه کاری از بدو شکل گیری تا کنون مراحل متعددی را سپری کرده تا هم اکنون در صورت موجود رخ بنماید. مراحل سپری شده محافظه کاری بقرار زیر خواهند آمد :

۱- مرحله اول، محافظه کاری لیبرال:

محافظه کاری لیبرال که در دوران اوج لیبرالیسم رفته رفته از تاکید برمالکیت اراضی و پدر سالارانه اجتماعی – سیاسی کم کرد و اصول اقتصادی لیبرالیسم را پذیرفت. در این مرحله محافظه کاری بر مبنای اندیشه “ادموند برک ” شکل گرفت.

۲ – مرحله دوم ،محافظه کاری پدر سالارانه :

در این مرحله با پیدایش دولت های مداخله گر در بحران اقتصادی در بازار به سمت اصول پدر سالارای بازگشت و از دولت های فراگیر حمایت کرد. ” هاروند مک میلان ” با کتابی بنام ( راه میانه ) در سال ۱۹۳۸ اصول محافظه کاری را با اندیشه مداخله دولت در هم آمیخت .

۳ – مرحله سوم، محافظه کاری ترکیبی:

بعضآ مرحله سوم را مرحله محافضه کاری را با اصول ترکیبی مینامند. این مرحله همراه با بحران ناشی از مداخله دولت با اصول اقتصادی پیش آمد. محافظه کاری در این مرحله به اصول اقتصاد آزاد بازگشت و با ترکیب نئولیبرالیسم آمیزه ای جدید از راست نو را پدید آورد .

۴ – مرحله جهارم، از نو محافظه کاری تا تاچریسم

مرحله چهارم دگردیسی محافظه کاری را برخی دوره پیوند نومحافظه کاری با نئولیبرالیسم نامیده اند. باید افزود که نو محافظه کاری خود رویدادی خلق الساعه نبود. پیشینه نو محافظه کاری به جنبش های محافظه کارانه در آمریکای پس از جنگ جهانی دوم باز میگردد. در این مقطع این جنبش ها با اندیشه های لیبرالی همراه شد. این جنبش ها از دولت های ایالتی در برابر دولت فدرال و از بازار آزاد در برابر دولت رفاهی حمایت کرد. شاید بتوان گفت که نئو لیبرالیسم یا نو محافظه کاری پیش ازتاچریسم یعنی در اوائل ۱۹۳۰ میلادی در آمریکا در دوره تصدی ریاست جمهوری روزولت پا گرفت و پیشتر از آن بسترهای فکری آن در رویارویی اصلاحات اقتصادی – اجتماعی مبارزه با بحران دهه ۲۰ میلادی بوجود آمده بود تا اینکه بروز تورم در دهه ۷۰ میلادی باعث شد تا نسبت به نظریات ” کینز ” تردید بوجود آید. که تاچریسم در انگلستان مظهر کامل این نظریه جدید یا دولت آهنین بود که محافظه کاری نو با نئو لیبرالیسم پیوند خورده تا نئوکان ها بوجود آیند. نئو کان ها را مرددین به نظریات ” جان مینارد کینز” معروف به ” کینز ” میدانند.

اما به موازات به منصه حضور رسیدن تاچریسم در انگلستان، در آمریکا دولت “ریگان” و پس از آن در دوران ریاست جمهوری ” جرج بوش ” ( پسر ) راست نو ( گرایش ایدئولوژیکی ) به اوج قدرت خود رسید .

اما نو محافظه کاری آمریکا بدنبال ایجاد دموکراسی قدرتمند آمریکایی، اعمال قدرت نظامی، سلطه امنیتی، اسطوره ای و مذهبی هستند. محافظه کاران آمریکا بویژه نو اندیشان آن به حزب خاصی تعلق ندارند. اگر چه بیشتر در قالب مهوریخواهان نمود یافته اند. ولی در هر دو حزب آمریکا میتوان آنها را مشاهده کرد. حذف دولت رفاهی، پول گرایی ( ضرورت دقیق عرضه پول برای از بین بردن تورم ) از اهداف عمده ” راست نو ” یا نئولیبرالیسم میباشد. “راست نو” حاصل پیوند نئولیبرالیسم و نو محافظه کاری است که صبغه دینی هم به خود گرفته است. از زاویه دیگر “راست نو “را میتوان رادیکالیستی دست راستی دانست که اصول خود را از نئولیبرالیسم و نو محافظه کاری به عاریت گرفته است.

“راست نو” از لحاظ اقتصادی لیبرال یعنی از آزادی اقتصاد، کاهش مالیات ، توسعه بازار آزاد و دولت محدود دفاع میکند و و برای اجرای آنها تاکید فراوان دارد. ولی از نظر اخلاقی – فرهنگی و اجتماعی محافظه کار است و از حفظ نابرابرهای طبیعی، جلو گیری از حقوق شهروندان، دولن نیرومند، اصول مذهبی خانواده به منزله بنیاد جامعه، تضعیف اتحادیه های کارگری. دفاع میکند. “راست نو” هنگامی که مداخله اقتصادی دولت را مغایر با آزادی فرد میداند، لیبرال و هنگامی که با گفتمان برابری طلبی مواجه میشود، محافظه کار میشود .

ادامه دارد

تاریخ انتشار : ۲۹ شهریور, ۱۳۹۰ ۷:۴۶ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

بیانیه‌های هیئت‌ سیاسی‌ـ‌اجرایی

مرگ رئیس دولت سیزدهم و چشم‌انداز پیشِ‌ رو

ابراهیم رئیسی بیش از چهار دهه در سمت‌های مختلف در کشتار سه نسل از مبارزین ایران نقش‌‌های مهمی ایفا کرده است. سال‌هاست نام رئیسی با فاجعۀ ملیِ کشتار جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده است. هم از این روست که در تمام این سال‌ها خانوادۀ بزرگ دادخواهان به حقّ محاکمۀ عادلانه و مجازات او و دیگر آمرین و عاملین کشتار زندانیان سیاسی را پی‌گرفته‌اند.

ادامه »
سرمقاله

روز جهانی کارگر بر همۀ کارگران، مزد‌بگیران و زحمتکشان مبارک باد!

در یک سالی که گذشت شرایط سخت زندگی کارگران و مزدبگیران ایران سخت‌تر شد. علاوه بر پیامدهای موقتی کردن هر چه بیشتر مشاغل که منجر به فقر هر چه بیشتر طبقۀ کارگر شده، بالا رفتن نرخ تورم ارزش دستمزد کارگران و قدرت خرید آنان را بسیار ناچیز کرده است. در این شرایط، امنیت شغلی و ایمنی کارگران در محل‌های کارشان نیز در معرض خطر دائمی است. بر بستر چنین شرایطی نیروهای کار در سراسر کشور مرتب دست به تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی می‌زنند. در چنین شرایطی اتحاد و همبستگی نیروهای کار با جامعۀ مدنی و دیگر زحمتکشان و تقویت تشکل های مستقل کارگری تنها راه رهایی مزدبگیران است …

مطالعه »
سخن روز و مرور اخبارهفته

آن‌چه در هفته ۳۰ اردیبهشت تا ۵ خرداد گذشت …

شاید کشته شدن ابراهیم رئیسی در پی سرنگونی بالگرد حامل او مهمترین خبر چند روز گذشته باشد. در پی چندگویی دست‌اندکاران حکومتی در آگاهی‌رسانی، بازار شایعات در ایران و جهان در این رابطه گرم شد. این و آن گفتن دست‌اندرکاران حکومتی و شایعه، و هم، پیشامد و اتفاق‌هایی چنین، حکومت اسلامی در ایران را از همان آغاز پیدایش، همراهی کرده‌اند.

مطالعه »
آخرین مطالب

۳۰ سال پس از آزادی ماندلا, رویا ها محقق نشده است…

درآفریقای جنوبی از میراث نلسون ماندلا چه چیزی باقی مانده است؟ او نماد جنبش ضد آپارتاید در این کشور بود و هنوز هم به عنوان یک الگو در مبارزه با ظلم و بی عدالتی شناخته می شود.اما روحیه کشور متشنج است و اعتماد به دولت در حال کاهش است. از سوی دیگر، دموکراسی آفریقای جنوبی با قوه قضاییه عمدتاً مستقل، رسانه‌های آزاد و جامعه مدنی هوشیار خود, ثابت می‌کند که انعطاف‌پذیر است. 

شهروندی درجه چهار با اسم رمزِ «کارگر حجمی»!

دسته‌بندی کارگران و فرق گذاشتن میان آن‌ها، امکان تشکل‌یابی متحد و همگرایی افقی کارگران واحدها را به نفع کارفرما به صفر می‌رساند؛ وقتی در یک کارگاه کوچک مثل انبار یک شرکت، کارگرانِ همکار، سه مدل قرارداد و سه نوع دستمزد داشته باشند، هرگز نمی‌توانند سر مطالبات مشترک با کارفرما چانه‌زنی کنند یا دست به اعتراض جمعی بزنند چون اساساً سرنوشت مشترکی در میان نیست؛

نگاهی به بحران های منطقه «غرب آسیا» در پرتو گذار به «نظم نوین جهانی»-بخش یک

سال ها روال رایج این‌گونه بود که ایالات متحده آمریکا تعیین می‌کرد که در غرب آسیا چه اتفاقی باید بیفتد و چه اتفاقی نباید رخ دهد. بدون توافق و دخالت آمریکا در گذشته ای نه چندان دور هیچ مناقشه و بحرانی رفع نمی شد. اکنون دیگر بر کسی پوشیده نیست آن چیرگی گذشته آمریکا در منطقه رو به کاهش می باشد و بسیاری از مسائل مهم منطقه بدون حضور و حتی مشورت با آمریکا روی می دهد.

“ما و تخت پرویز”

زنده یاد پرویز بابایی در بازگویی خاطرات خود برای این قلم عنوان داشته بود که از همان بدو ورود خود در عرصه کار چاپ و چاپخانه به وقت نوجوانی با اسم کوه و کوه‌نوردی آشنا شد و متوجه گردید که تمام کارگرانی که شور و شرر مبارزاتی دارند برای کوه و کوه‌نوردی منزلتی خاص قائل هستند و او هم خیلی زود به‌جمع آن‌ها اضافه شد.

آن‌چه در هفته ۳۰ اردیبهشت تا ۵ خرداد گذشت …

شاید کشته شدن ابراهیم رئیسی در پی سرنگونی بالگرد حامل او مهمترین خبر چند روز گذشته باشد. در پی چندگویی دست‌اندکاران حکومتی در آگاهی‌رسانی، بازار شایعات در ایران و جهان در این رابطه گرم شد. این و آن گفتن دست‌اندرکاران حکومتی و شایعه، و هم، پیشامد و اتفاق‌هایی چنین، حکومت اسلامی در ایران را از همان آغاز پیدایش، همراهی کرده‌اند.

یادداشت

آیا مرگ رئیسی برای قربانیان فاجعه ملی یک بستار و ختم می‌آورد؟

“من انها را نمی بخشم. چرا باید انها را ببخشم وقتی که هنوزهم نمی خواهند حقیقت را بگویند؟ و مشکل در انست که آنها حتی از ما بخشش هم نمیخواهند، از کسانیکه عزیزانشان را از دست داده اند. آنها بخشش را از دولت طلب میکنند، انها هیچ زخمی به دولت نزده اند، آنها چه کرده اند، ظلم به ما روا شده است.”

مطالعه »
بیانیه ها

مرگ رئیس دولت سیزدهم و چشم‌انداز پیشِ‌ رو

ابراهیم رئیسی بیش از چهار دهه در سمت‌های مختلف در کشتار سه نسل از مبارزین ایران نقش‌‌های مهمی ایفا کرده است. سال‌هاست نام رئیسی با فاجعۀ ملیِ کشتار جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده است. هم از این روست که در تمام این سال‌ها خانوادۀ بزرگ دادخواهان به حقّ محاکمۀ عادلانه و مجازات او و دیگر آمرین و عاملین کشتار زندانیان سیاسی را پی‌گرفته‌اند.

مطالعه »
پيام ها

دانشجویان آمریکایی در اعتراض به ادامه نسل کشی فلسطینیان توسط اسرائیل دانشگاه ها را به تصرف خود در آوردند!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت)-حوزه آمریکا ضمن اعلام حمایت کامل از مبارزه دانشجویان و استادان در تمامی دانشگاه های آمریکایی شرکت کننده در این جنبش، به مقاومت نسل نوین دانشجویی درود میفرستد و برای ایشان در شکستن فضای تاریک تحمیل شده و تا موفقیت نهایی پیروزی آرزو می‌کند.

مطالعه »
بیانیه ها

مرگ رئیس دولت سیزدهم و چشم‌انداز پیشِ‌ رو

ابراهیم رئیسی بیش از چهار دهه در سمت‌های مختلف در کشتار سه نسل از مبارزین ایران نقش‌‌های مهمی ایفا کرده است. سال‌هاست نام رئیسی با فاجعۀ ملیِ کشتار جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده است. هم از این روست که در تمام این سال‌ها خانوادۀ بزرگ دادخواهان به حقّ محاکمۀ عادلانه و مجازات او و دیگر آمرین و عاملین کشتار زندانیان سیاسی را پی‌گرفته‌اند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

۳۰ سال پس از آزادی ماندلا, رویا ها محقق نشده است…

شهروندی درجه چهار با اسم رمزِ «کارگر حجمی»!

نگاهی به بحران های منطقه «غرب آسیا» در پرتو گذار به «نظم نوین جهانی»-بخش یک

“ما و تخت پرویز”

آن‌چه در هفته ۳۰ اردیبهشت تا ۵ خرداد گذشت …

صدور حکم دادگاه بین المللی کیفری برای بازداشت نتانیاهو، گالانت و رهبران حماس!