سه شنبه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۷:۵۰

سه شنبه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۷:۵۰

محمد اقبال شاعر شرق و انترناسیونالیست اسلامی

وی در ادبیات شعر جهانی علاقه خاصی به آثار هاینه و گوته داشت و مخصوصا احترام خاصی برای افکار گوته قائل بود، و در جواب کتاب دیوان غرب و شرق گوته کتاب پیام شرق خود را منتشر نمود. در آثار او یک منیت شخصی با مشاهیر فرهنگ غرب و جهان اسلام و چهرههای اسطوره ای مذهبی ادبی دیدار می کند

محمد اقبال، شاعر ملی پاکستان، فیلسوف، سیاستمدار و خداشناس اسلامی، مبلغ یک انترناسیونال اسلامی و فلسفه محبت و عمل بود. او مدعی بود که انترناسیونال پیشنهادی اسلامی اش، ورای مرز، فرهنگ، کشور، ملیت، زبان و نژاد است. او کوشش برای نوزایی واصلاح جهان اسلام نمود و سعی کرد تا فرهنگ شرقی و اسلامی را با افکار و تمدن اروپایی با هم ادغام نماید. وی می گفت که پیام شرق، پیام عشق و تنها راه رسیدن به شناخت حقیقت است. او در آثارش برتری اسلام بر فرهنگ غربی را تبلیغ می نمود. او برای استقلال پاکستان از زیر سلطه هند نیر کوشش کرد.

اشعار وطن پرستانه او به زبان اردو، دعوت به مبارزه استقلال طلبانه علیه سلطه هند برپاکستان می کنند . سرود “هند” او، شعری حماسی ملی و خلقی گردید. گرچه او خود شاهد استقلال پاکستان در سال ۱۹۴۷ نشد، ولی امروزه او را پدر فکری و فرهنگی پاکستان نو بحساب می آورند. او از طبقه متوسط بود و در سال ۱۸۷۳ در ایالت پنجاب، در شمال غربی هند، یعنی درپاکستان امروزی بدنیا آمد و در سال ۱۹۳۸ در لاهور درگذشت. وی در سال ۱۹۰۵ برای تحصیل رشته حقوق و فلسفه به اروپا رفت تا افکار فلسفی و ادبی اروپایی را همراه خود به پاکستان بیاورد. وی غالب آثارش را بعدها بزبان فارسی نوشت تا از آن طریق معروفیت جهانی بیابد .

مجموعه آثار او هم زیر تاثیر آثار مشاهیر ادبی غرب و هم تحت تاثیر آثار کلاسیک زبان و فرهنگ فارسی و ایرانی هستند. او غیر از عرفان اسلامی و کتاب قرآن زیر تاثیر متفکرین غرب مانند برگسن، نیچه و گوته نیز بود. وی بعدها به نقد و برخورد به آثار مارکس، لنین، لاک، کانت، شوپنهاور، کنت، بیرون، تولستوی، هگل، اینشتین و برونینگ از دید اسلامی پرداخت. وی از نظر ادبیات غرب، زیر تاثیر کتاب فاوست گوته، کمدی الهی دانته و بهشت گمشده میلتون بود. آثار او بعدها تاثیر مهمی روی شاعران جدید زبان اردو گذاشت. او موضوع دکترایش در آلمان را “تحول و پیشرفت متافیزیک درایران” انتخاب نمود. وی در ادبیات شعر جهانی علاقه خاصی به آثار هاینه و گوته داشت و مخصوصا احترام خاصی برای افکار گوته قائل بود، و در جواب کتاب دیوان غرب و شرق گوته کتاب پیام شرق خود را منتشر نمود. ابلیس و شیطان در آثار او چهرههایی شورشی در دین و اجتماع هستند. در آثار او یک منیت شخصی با مشاهیر فرهنگ غرب و جهان اسلام و چهرههای اسطوره ای مذهبی ادبی دیدار می کند.

آثار متنوع ولی پرتضاد او شامل شعر، فلسفه، جامعه شناسی و فرهنگ اسلامی هستند که خالی از تنفر به هند می باشند. ازجمله آثار او – پیام شرق، سرودهای مذهبی ایرانی، جاویدنامه، بانگ درا، بالهای جبرئیل، بانگ آذان، هیمالیا، هدیه حجاز، مسافر چه باید کرد؟ و اسرار خودی هستند. او کتاب جاویدنامه را شاهکار خود نامید که جام جهاننمای فلسفه وی نیز می باشد. این کتاب همچون کمدی الهی دانته، کتابی است که تبلیغ رنسانس اسلامی و فلسفه عمل و تئوری اجتماعی می کند. او در آثارش به نقد وبررسی سنت مدرنیته غرب نیز می پردازد. گرچه غالب آثار او بزبان فارسی هستند ولی اشعارش بزبان اردو سروده شده اند. دو موضوع مهم دیگر آثار او؛ رازهای شخصیت انسان و شوروشوق مذهبی و اسلامی می باشند.

محمد اقبال میان سالهای ۱۹۳۸-۱۸۷۳ زندگی نمود و در سال ۱۹۲۲ از ملکه انگلیس لقب و عنوان “جناب” را دریافت کرد. او در آثارش نه تنها برای آزادی جهان اسلام، بلکه برای زندگی صلح آمیز میان مسلمانان و هندوهای کشور هند نیز کوشش نمود. او گرچه در آغاز به رد صوفیسم و عرفان اسلامی بدلیل منفعل بودنش پرداخت، ولی بعدها سنت اسلام ایرانی را تبلیغ می نمود. او مبلغ فلسفه عمل و فلسفه فردگرایی نیز بود. ستون و موضوع اشعار و آثارش، اغلب محبت، آزادی شخصی و اعمال نیک می باشند. او می خواست با وحدت فرهنگ اروپایی و سنت اسلامی اسلام را به اهمیت آغازین اش در صدر اسلام برساند.

تاریخ انتشار : ۱۹ دی, ۱۳۸۸ ۱۱:۰۹ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

قرار گرفتن جامعه و کشور ما در مسیر توسعه پایدار و تامین زندگی عادلانه، سبز، شاداب و بهتر برای مردم، بویژه کارگران و زحمت‌کشان جامعه، در گرو حل مهم‌ترین مساله آزادی و دمکراسی و مشارکت واقعی مردم در اخذ تصمیمات، نه در حرف، بلکه واقعاً در عمل است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

بانک مرکزی جمهوری اسلامی با گذشت ۳۳ روز از سال ۱۴۰۳، هنوز نرخ تورم سالانه در سال ۱۴۰۲ را رسما اعلام نکرده است، که می‌تواند به تلاش‌ دولتی‌ها برای دستکاری آمار‌های ارائه‌شده مربوط باشد، اما بر اساس جدولی که بانک مرکزی برای محاسبه تادیه بدهی و مهریه به دادگاه‌ها ارائه کرده، نرخ تورم سال ۱۴۰۲ برابر با ۵۲.۳ دهم درصد اعلام شده است.

نخل ها ایستاده میمیرند

نخل ها را شمردیم، همه ایستاده بودند،

سر بلند و سرفراز،

سبز گشتند، به سر سبزی جنگل های شمال،

ماندند، سربلند، چون نخل های جنوب،

گرچه تلخ بود، مرگ آن یاران،

اما ققنوس و ستاره گشتند،

آفریدند به نام، در تاریخ، و شکوفا گشتند،

چرا باید ثروتِ بی‌اندازه‌ی شخصی را محدود کرد؟

اینگرید روبینز: به عقیده‌ی من، برای کسانی که در جامعه‌ای با نظام استوار و قابل‌اعتماد پرداختِ مستمری زندگی می‌کنند، حدِ نصابِ اخلاقیِ ثروت برای هر نفر حدود ۱ میلیون پوند، دلار یا یورو خواهد بود.

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

سیاست حجاب اجباری یک سیاستِ شکست خورده است

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

نخل ها ایستاده میمیرند

چرا باید ثروتِ بی‌اندازه‌ی شخصی را محدود کرد؟

نشست دوم دعوت همگانی برای مشارکت در فرایند تدوین اصول و محورهای حداقلی برای حکومت