توضیح: روزهای ۲۹ و ۳۰ ژوئن ۲۰۱۰ ٬ شهر رم و پارلمان ایتالیا میزبان شرکت کنندگان کنفرانس دو روزه «کلید گفتگو و همکاری جنبشهای دموکراتیک در ایران» بود که توسط سازمان ملتهای بدون نماینده (یو ان پی او) با همکاری حزب رادیکال ضدخشونت ایتالیا ترتیب داده شده بود. این همایش دو روزه٬ سناتورها٬ نمایندگان پارلمان ایتالیا و نمایندگانی از جوامع ترک آذربایجانی٬ عرب٬ فارس٬ کرد و بلوچ را گرد هم آورد. سخنرانان کنفرانس رم که متشکل از فعالان مدافع حقوق بشر٬ فعالان جامعه مدنی٬ اساتید دانشگاه و کارشناسان مسائل بین الملل بودند٬ در خصوص ساختار جامعه ایران و راهکارهای ضروری برای رسیدن به دموکراسی در یک جامعه چند فرهنگی به بحث و تبادل نظر پرداختند.
خانم فاخته زمانی، رئیس انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران (آداپ)، از جمله سخنرانان آذربایجانی این کنفرانس در پارلمان ایتالیا بود.
ترجمه فارسی متن سخنرانی فاخته زمانی
نام پانل: استراتژی برای تغییر و نقش جامعه بین الملل
از «یو ان پی او» و حزب رادیکال خشونت گریز ایتالیا به خاطر سازماندهی این کنفرانس پرفایده و ضروری تشکر می کنم. گوش دادن به سخنرانیهایی جالب این کنفرانس٬ حتی آنهایی که نگاه مشترکی با آنها ندارم٬ باعث خوشحالی و مسرت بود.
تبادل نظر در مورد استراتژیها برای تغییر و همچنین مشخص کردن نقش جامعه بین المللی در کمک به جنبش های دموکراتیک در ایران و دیاسپورای آن در خارج از کشور، مسئولیتی پیچیده است که به پانل ما محول شده است. من در این صحبت کوتاه در خصوص سازمانی که نماینده آن هستم، چالشهای پیش رویمان در جامعه ایران، اهمیت و ضرورت حمایت جامعه جهانی و راهکارهای لازم برای رسیدن به یک جامعه بهتر بحث خواهم کرد.
به عنوان مدیر و بنیانگذار انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران – مستقر در کانادا – فعالان آذربایجانی را که صرفا به دلیل تعلق اتنیکی، زبانی و مذهبی خود در حاشیه قرار داده شده و قربانی شده اند نمایندگی میکنم.
فعالان آذربایجانی با آغاز این مبارزه نه تنها بار مسئولیت دفاع از حقوق آذربایجانی ها بلکه دیگر گروه های بدون نماینده را نیز به دوش گرفته اند. دکتر رضا براهنی فعال سیاسی برجسته تعبیری بدین مضمون دارد که “کمتر جراحتی عمیقتر از سرکوب زبان مادری یک انسان یافت میشود.” من با این گفته موافقم و به علاوه معتقدم که این حقیقت نه تنها برای اقلیتهای اتنیکی در ایران بلکه برای تمام بشریت قابل درک است. با الهام از اعلامیه جهانی حقوق بشر، سازمان ما امیدوار است بتواند به مثابه ابزاری در خدمت بسط آگاهی در خصوص محرومیتهای اقلیت ها بوده و وسیله ای برای تغییرات مثبت در ایران باشد. به همین دلیل، این انجمن در یک حال و هوای سیاسی-اجتماعی که واقعیت وجود نقض حقوق اقلیت ها را نمی پذیرد٬ متولد گردیده است.
سرکوب اقلیت ها هسته مرکزی تلاش های حکومت ایران در منحرف کردن تاریخ آنها و آسیمیله کردنشان در فرهنگ مسلط فارس میباشد. چنین تاکتیکهایی همچنین مانع رشد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی این جوامع می شود . این یک سیاست جدید در ایران نیست بلکه سر چشمه آن به دوره پهلوی اول بر می گردد که در سال ۱۹۲۵ آغاز شد. با این که خواستن حقوق فرهنگی، زبانی، مذهبی و سیاسی یک حق مشروع برای همگان است، متأسفانه این حقی نیست که در ایران امروز به رسمیت شناخته شده باشد. به طور نمونه، در تلاش برای درخواست این حقوق و طلب مشارکت دموکراتیک از حکومت، ترکهای آذربایجان تظاهرات مسالمت آمیزی شبیه به مورد «جنبش سبز» بر پا کرده و متحمل برخوردهای خشونت آمیز حکومت و گروه های دیگر شده اند. اما این تلاشها عمدتاً در مدیای فارسی زبان با بی اعتنائی روبرو گشته است. به علاوه، طرح این مسائل با رهبران صاحب نفوذ و مقامات با این ریسک همراه است که با برچسبهائی مثل تجزیه طلب، پان ترک، مامور بیگانه و خائن به وطن همراه شود.
دوستان عزیز! می بینید که مشکل گروه های بدون نماینده دو سویه می باشد. از طرفی٬ دشمنی از سوی حکومت از طریق زندانی و شکنجه کردن و کشتار معترضین و از طرف دیگر بی اعتنایی و مانع تراشی گروهای مخالف حکومت.
با این حال٬ فرصتی که مشارکت در این کنفرانس فراهم می کند تا حرفهای منفی بازنویسی شوند و مسیر سازنده ای در جهت ایجاد فرصتهایی برای همه گروه ها به پیش برده شود به من الهام می بخشد. ما نیازمند کمک میزبان محترم و جامعه بین المللی در آگاهی دادن به مشکلات پیش روی گروه های بدون نماینده در ایران هستیم. ما ضمن تقدیر از شهامت فوق العاده و حمایتی که از «جنبش سبز» نشان داده اید٬ از شما می خواهیم که مشابه همین حمایت به گروه های اتنیکی دیگر نیز داده شود. بطور مثال٬ ما نیاز داریم که مدیای جهانی موضوعات دارای ارزش خبری٬ نظیر تظاهرات ماه مه ۲۰۰۶ را پوشش بدهد، حوادثی که بنا به تخمین عفو بین الملل هزاران نفر بازداشت و تعداد زیادی کشته شدند. به این ترتیب٬ جامعه جهانی در شناسائی آنهائی که سرکوب و قربانی نژادپرستی شده اند٬ نقش اساسی می تواند داشته باشد.
همچنین مایلم این نکته را به بحث بگذارم که پایدارترین نقش برای جامعه جهانی این است که پلاتفرمی را تجویز و تشویق کند که نه تنها مسائل حکومت ایران را مطرح کند٬ بلکه تمام جامعه را همراه با معضلات مربوط به بیعدالتی های اتنیکی، زبانی و اجتماعی پوشش دهد. ایران یک جامعه چند فرهنگی است، کشوری که بیش از نصف جمعیت به گروه های غیرفارس تعلق دارد. برای یک دموکراسی پایدار، لازم است که جامعه جهانی رهبران ایران را برای حفاظت و حمایت از حقوق اقلیتها مورد مواخذه قرار دهد. اگر در یک جامعه مراقبت از تمام گروه ها در مرکز توجه قرار گیرد٬ دستاوردها بسیار زیاد خواهد بود.
با توجه به چالشهای درون جامعه ایرانی و تکیه بر اهمیت نقشی که جامعه جهانی می تواند بازی کند٬ من گامهائی را که لازم است توسط گروه های ایرانی و دیگر گروه های دارای منافع برای ایجاد تغییرات ضروری برداشته شود٬ با شما در میان می گذارم.
ضرورت اصلی این است که همگان مسئله بیتوجهی به تنوع اتنیکی، فقدان نمایندگی گروه های غیرفارس و نژادپرستی موجود در سیاستهای حکومت و جامعه را تشخیص داده و آن را ابراز نمایند؛ مسائلی که منشاء نابرابریهای اقتصادی و سیاسی-اجتماعی در کشور است. اساساً چنین رویکردی به مسئله ملیت و اتحاد، باعث ایجاد حسیاتی علیه گروه مسلط در میان گروه های اقلیت شده و به نزاع و جنگ منجر می شود- امری که غیرقابل استمرار برای یک کشور می باشد. این مشابه ویروسی است که می تواند جامعه ای را از درون نابود کند. برای یک تغییر اساسی، جامعه ایرانی بایستی بطور کامل تنوع همه مردم را بپذیرد. این بدین معنی است که در شرایطی که جنبشها در حال مبارزه برای پیشرفت اند، ما باید گوناگونی نیازهائی را که هر گروه در ایران دارد مورد بحث قرار دهیم. ما به مثابه گروه های ذینفع در این تلاش، بهتر است برای مبارزه دوشادوش هم تلاش کنیم، برای بحث مسائلی که هر کداممان و هر گروه در ایران با آن روبرو هستند، مباحثه کنیم و راهکارهایی را ایجاد کنیم که این نیاز ها را مطرح نماید.
تنها تفکر یا ایدئولوژی که می تواند تغییر قابل توجهی را در جامعه ایران ایجاد نماید٬ تفکری است که حقوق کامل به اقلیتها- نه فقط به آذربایجانیها، بلکه کردها، عربها، بلوچها و ترکمنها- را تصدیق و اعطا کند و همچنین متعهد شود که بطور کامل با عناصر نژادپرستی در جامعه ایران مبارزه کند. من معتقدم که این ایدئولوژی و رفتار، یک عامل حیاتی برای تحکیم دموکراسی و حقوق بشر در ایران به حساب می آید.
حمایت پربهای جامعه جهانی٬ همچنین تفکر سیاسی پرقدرتی ارائه خواهد کرد که این نقض حقوق انسانی را در وجدان جهانی منعکس کرده با ایجاد شفافیت، آنهائی را که در استمرار سیستم مبتنی بر در حاشیه قراردادن اقلیتها مصر هستند٬ مسئول و جوابگو می سازد.
در خاتمه اجازه دهید که شما را با نقل قولی که همگان خوب آن را می دانند و توسط مارتین لوترکینگ نامدار درجریان تلاش وی برای حقوق مدنی سیاهان آمریکا گفته شده است ترک کنم: «بیعدالتی در یک مکان تهدیدی نسبت به عدالت در همه جا است.» بیعدالتی در حق اقلیتها در ایران حقیقتاً یک تهدید علیه همگان است، هم علیه ایرانیان و هم دوستان آنها در جامعه جهانی. اگر ما این مسائل را در حرکتمان به سمت پیشرفت مطرح نکنیم به هیچ وجه دموکراسی حقیقی حاصل نخواهد شد.
از توجه شما صمیمانه متشکرم.
