سه شنبه ۱ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۵:۲۹

سه شنبه ۱ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۵:۲۹

از زیبایی مقاومت – تا وداع با مادر

پیتر وایس - ادبیات سیاسی

آثار پیتر وایس آنزمان بخشی ازمکتب ادبی آوانگارد و سوررئالیسم اروپایی بودند. خصوصیت نمایندگان ادبیات آوانگارد آنزمان، نارضایی آن دررابطه با برخورد زبان وادبیات با واقعیات اجتماعی و سیاسی بود

نویسنده یهودی تبار آلمانی، خالق دو اثر “استتیک مقاومت” و ” وداع با والدین ” است. او می گفت که ادبیات هرکشور بخشی ازسیاست و تحولات اجتماعی و تاریخی آن است . وی در نمایشنامه ” تروتسکی درتبعید “، موضع مارکسیستی خودرااعلان نمود. سوسیالیسم او مخالف استالینیسم و دگم های آن در کشورهای بلوک شرق سابق بود. او وقایع نگار انتقادی عصروزمان خود است. وی مینویسد که درون حزب بودن، مانع خلاقیت ادبی میشود.

درآثاراو وحدت ماکسیسم و انترناسیونالیسم با ادبیات مشاهده میگردد. مورخین ادبی چپ ،آنزمان مواضع اورا انتقادی،رئالیستی، و ضدامپریالیستی میدانستند که به طرح پاره ای از جنایات امپریالیسم در جهان میپردازد. پیتر وایس کوشید تا نقش بورژوازی آلمان درنابودی یهودیان درزمان فاشیسم را نیزافشاکند. اودررابطه باجنگ ویتنام به دفاع ازمبارزه مسلحانه توده ای علیه امپریالیسم آمریکا پرداخت.

آثاراوآنزمان بخشی ازمکتب ادبی آوانگارد و سوررئالیسم اروپایی بودند. خصوصیت نمایندگان ادبیات آوانگارد آنزمان، نارضایی آن دررابطه با برخورد زبان وادبیات باواقعیات اجتماعی و سیاسی بود. آثارنخستین پیتر وایس ، دررابطه با چهارچوب اینگونه ادبیات آوانگارد نوشته شدند. اوخلاف ادبیات درونگرای آنزمان، به مسائل جهان بیرونی انسان و اجتماع پرداخت. وی بارها درکنار برشت به بحث امکانات یک هنر وادبیات مسئول سیاسی اشاره نمود. او میگفت که تئاتر وسیاست باید به وقایع جهان بپردازند. وی برای انسان یک فردگرایی رادیکال با مسئولیت انقلابی و اجتماعی آرزو می نمود. در آثار او مبارزات ضدفاشیستی نیزمشاهده می گردد. اودرآثارش برخوردی ادبی- روایتی با سنت انقلاب اجتماعی می نماید. وی بارها پرسید که ادبیات وهنر چه فواید و اهداف سیاسی و حقیقت جویی دارند. اوطبق تجربه شخصی ادعا نمود که انسان در دوران مهاجرت و بیگانگی، بدون زبان، بدون هویت می گردد. او جهان سرمایه داری را یک تیمارستان و خانه جنون نامید ودرآثارش برای فهم زندگی خود و جهان کوشش نمود.

پیتر وایس درسال ۱۹۱۶ درروستای نواوس دراطراف برلین درخانواده ای یهودی به دنیا آمد ودر سال ۱۹۸۲ درشهراستکهلم درسوئد درگذشت. پدر وی یک ثروتمند چک و مادرش یک زن هنرپِِیشه سوئیسی بود. پدرش عضو حزب سوسیال دمکرات آلمان و یک تاجر صنایع بافندگی بود. پیتر وایس درانگلیس به تحصیل رشته عکس برداری ودر شهر پراگ به تحصیل رشته نقاشی پرداخت. وی درابتدا ملیت و پاسپورت سوئیسی و درپایان ملیت و پاسپورت سوئدی داشت. اودرسال ۱۹۳۴ بابه قدرت رسیدن فاشیسم به سوئد مهاجرت نمود وغالب سالهای عمرخودرا در لندن، پراگ، سوئیس و سوئد گذراند. وی زمانیکه درجنگ داخلی اسپانیا درکنار کمونیستها شرکت کرد از محاکمات نمایشی استالین در شوروی باخبرگردید. او درکشورسوئد سالها به شغل کارگری پرداخت وچندسالی عضو حزب کمونیست آن کشوربود.

پیتر وایس ، خالق مقاله،نمایشنامه،رمان ، و داستان است. اویکی ازنویسندگان نمایشنامه نویسی مدرن بود. غالب داستانها ورمانهای او اتوبیوگرافیک هستند.ازجمله آثاراو – ۳جلد رمان استتیک مقاومت ، وداع با والدین، تعقیب و قتل ژان پاول مرآت، سرود وحشت، درباره تاریخ ویتنام، هلدرلین شاعر، نقطه فرار، تروتسکی درتبعید، دفترخاطرات میان سالهای ۱۹۸۰-۱۹۶۰ ، سایه بدن درشکه چی، بحث سه آدم رهگذر، برج، رمان بیمه، و مهمان مارکس جوان، هستند. اونمایشنامه ای هم درباره سیاست استعماری آنزمان کشورپرتقال نوشت. وی میگفت که سوسیالیسم انسانی فقط در اتوپی ممکن است . درآثاروی وحدتی از تضاد نیز مشاهده میگردد .

درنمایشنامه های او عناصر فلسفه آبزورد وخشونت تحت تاثیر آثار ژانیت ، استریندبرگ ، و بکت دیده میشوند . اوهمچون برشت خواهان نمایشنامه نویسی سیاسی بود و همچون برشت کوشید تا مواضع پرتضاد “سیاست، استتیک، و ایدئولوژی” را درآثارش بیان نماید. داستانسرایی او زیرتاثیر جویس و ویرجینیا ولف بود . او در دوران جوانی به مطالعه آثار آرپ، جویس، و خانم گترود ه اشتاین پرداخته بود. کافکا و استریندبرگ نیز روی رمان نویسی اوتاثیرگذاشتند. او همچون هرمان هسه، به سبب آواره گی و بی وطنی ناشی از جنگ و حاکمیت فاشیسم، در جستجوی وابستگی به جایی، مکانی و گروه و فرهنگی بود. منقدین ادبی امروزه اور درادبیات آلمانی زبان در کنار گونتر گراس، مارتین والسر، و اووه جانسن، میگذارند.

اوتاثیر مهمی روی تئاتر سیاسی ارخود بجا گذاشت. درآثاراو خواننده با بازی هنر، سیاست، فرهنگ ، ادبیات، وتاریخ، روبرو می گردد. نثرآغازین او شدیدا اکسپریمنتال و اتوبیوگرافیک بود که به موضوعات تنهایی و ترک شدن انسان می پردازد. نمایشنامه های سندی، آموزشی، و تبلیغی او حاوی عناصر انتقاداجتماعی هستند. اودرآثارش می نویسد که به سبب یهودی و کمونیست بودن، احساس بیگانگی و تنهایی میکرد. به این دلیل درآثارش خواهان وابستگی به محفل ،جا ومکان، و فرهنگ و سرزمینی است. احساس هیجان اودرنمایشنامه هایش میان تضاد و عمل، ویا فردگرایی و سوسیالیسم هستند. وی به تجزیه مدام طبقه کارگر دراروپا ازسال ۱۹۱۸ نیز اشاره می نماید.

خلاف معمول، علم و هنر تاریخ،به سبب عدالت اجتماعی،گرچه به موضوع تاریخ پیروزی می پردازد، ولی امید به آزادی رانیز مطرح می نماید.اودرآثارش درس مقاومت میدهد؛ ازآنجمله درغرب مقاومت درمقابل فاشیسم هیتنلری و در اروپای شرقی آنزمان، مقاومت دربرابر استالینیسم و سوسیالیسم سربازخانه ای اش. او همچون سوررئالیستها و نمایندگان مکتب “رمان نو” روی توضیح جزئیات عینی تاکید میکند، وادبیات سیاسی اوتا مرز نزدیکی به تبلیغات مرامی پیش میرود . وی درآثرش مدافع قاطع انقلاب و دوستی خلقها است گرچه گاهی از مواضع شکاکی و فردگرایی رادیکال . او در طرح تضاد میان احساس فردگرایی و افکار اجتماعی ،جانبداریک انقلاب سوسیالیستی است . ازجمله موضوعات آثار او – تاریخ پرتضاد چپ اروپایی ، بحث استتیک ماکسیستی از زمان جنگ جهانی اول درسال ۱۹۱۴ ، و تاثیر هنر وادبیات سیاسی درمبارزات اجتماعی ، هستند. او درآثارش گرچه گاهی التاطی ولی یک مارکسیست خواهان تحول اجتماعی است .

——————————————————-

Peter Weiss 1916-1982

تاریخ انتشار : ۵ دی, ۱۳۸۸ ۹:۴۲ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

بیانیه‌های هیئت‌ سیاسی‌ـ‌اجرایی

روز جهانی کارگر بر کارگران، زحمت‌کشان و پیکارگران راه سوسیالیسم خجسته و پیروز!

تدوام و استمرار مبارزۀ شما تکیه‌گاه و نقطه امید نیروهای چپ و عدالت‌خواه و دیگر نیروهای آزادی‌خواه برابری‌طلب ایران و جهان برای ساختن ایران و جهانی بهتر است؛ جهانی که در آن هیچ انسانی اسیر ولع سیری‌ناپذیر سرمایه و شرایط تحمیلی غول‌های بازار سرمایه نباشد، جهانی که  نظام غارتگر اقتصادی و اجتماعی و حاکمان مستبد دیگر قادر نباشند برای کسب سود و قدرت زندگی انسان‌ها را در جنگ و خونریزی بیهوده تباه کنند.

ادامه »
سرمقاله

روز جهانی کارگر بر همۀ کارگران، مزد‌بگیران و زحمتکشان مبارک باد!

در یک سالی که گذشت شرایط سخت زندگی کارگران و مزدبگیران ایران سخت‌تر شد. علاوه بر پیامدهای موقتی کردن هر چه بیشتر مشاغل که منجر به فقر هر چه بیشتر طبقۀ کارگر شده، بالا رفتن نرخ تورم ارزش دستمزد کارگران و قدرت خرید آنان را بسیار ناچیز کرده است. در این شرایط، امنیت شغلی و ایمنی کارگران در محل‌های کارشان نیز در معرض خطر دائمی است. بر بستر چنین شرایطی نیروهای کار در سراسر کشور مرتب دست به تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی می‌زنند. در چنین شرایطی اتحاد و همبستگی نیروهای کار با جامعۀ مدنی و دیگر زحمتکشان و تقویت تشکل های مستقل کارگری تنها راه رهایی مزدبگیران است …

مطالعه »
سخن روز و مرور اخبارهفته

انتخابات ۸ درصدی!

اخباردور دوم انتخابات مجلس: روز جمعه ۲۱ اردیبهشت سال جاری, نتیجه انتخابات دور دوم مجلس در تهران اعلام گردید نماینده اول کلان شهر تهران با کسب ۲۶۹/۴۳  رای از حدود ۸ میلیون نفر واجدین شرایط رای دادن, یعنی با رای فقط ۲ درصد از مردم تهران به مجلس راه یافت. البته با احتساب ۵ درصد آرا باطله, مشارکت مردم تهران کمتر از  ۳ درصد بوده است.

مطالعه »
آخرین مطالب

پس از حادثه و مرگ رئیس جمهور!

بسیار ساده انگارانه است که تصور کنیم با سقوط پرواز حامل رئیسی و مرگ او جمهوری اسلامی نیز سقوط خواهد کرد و ساده انگارانه تر آنکه تصور شود در چنین شرایطی رقبای جمهوری اسلامی حتی در منطقه و جهان نیز چنین انتظاری را خواهند داشت.

روز بعد از رئیسی…

سید ابراهیم رئیسی اگرچه به دلیل نقش تبهکارانه‌اش در اعدام‌های ۶۷ و  از تیغ گذراندن  چندین هزار زندانی سیاسی در مدت زمانی کوتاه همواره از سوی جامعه سیاسی ایران به عنوان چهره‌ای منفور قلمداد می‌شده، اما پس از برگمارده شدن در انتخاباتی بسیار محدود و گزینشی به عنوان رئیس جمهور نیز هیچگاه  بمثابه رئیس جمهوری محبوب ، کارآمد و تاثیرگذار از سوی کلیت جامعه مورد ارزش گذاری قرار نگرفت.

آیا مرگ رئیسی برای قربانیان فاجعه ملی یک بستار و ختم می‌آورد؟

“من انها را نمی بخشم. چرا باید انها را ببخشم وقتی که هنوزهم نمی خواهند حقیقت را بگویند؟ و مشکل در انست که آنها حتی از ما بخشش هم نمیخواهند، از کسانیکه عزیزانشان را از دست داده اند. آنها بخشش را از دولت طلب میکنند، انها هیچ زخمی به دولت نزده اند، آنها چه کرده اند، ظلم به ما روا شده است.”

چگونه زندانیان سیاسی ایران به سوی خودکشی سوق داده می شوند؟

خانواده اندام از ترس دستگیری از بردن دخترشان به بیمارستان یا مراکز درمانی برای برداشتن گلوله ها اجتناب کردند. مادر دالیا تمام ۲۵ ساچمه را از بدن دخترش در خانه خارج کرد. خانواده اندام از ترس دستگیری دختر نوجوان خود، او را به خانه یکی از بستگان نزدیک خود منتقل کردند. بعد از حدود دو هفته که وضعیت جسمانی او بهتر شد، به خانه خودشان بازگشتند.

برتری طلبی برهنه هندو!

این زشت ترین انتخابات از زمان استقلال بوده است. برتری طلبی آشکار هندو حزب حاکم بهاراتیا جاناتا (بی جی پی) ۱۷۰ میلیون شهروند مسلمان هند را علنا تحریم و از حق رای محروم کرده است. حزب در قدرت سال‌های اخیر را صرف سرکوب رسانه‌های منتقد و اپوزیسیون سیاسی کرده است تا یک پروژه اساساً ضد دموکراتیک و تبعیض گرایانه را پیش ببرد.

یادداشت

آیا مرگ رئیسی برای قربانیان فاجعه ملی یک بستار و ختم می‌آورد؟

“من انها را نمی بخشم. چرا باید انها را ببخشم وقتی که هنوزهم نمی خواهند حقیقت را بگویند؟ و مشکل در انست که آنها حتی از ما بخشش هم نمیخواهند، از کسانیکه عزیزانشان را از دست داده اند. آنها بخشش را از دولت طلب میکنند، انها هیچ زخمی به دولت نزده اند، آنها چه کرده اند، ظلم به ما روا شده است.”

مطالعه »
بیانیه ها

روز جهانی کارگر بر کارگران، زحمت‌کشان و پیکارگران راه سوسیالیسم خجسته و پیروز!

تدوام و استمرار مبارزۀ شما تکیه‌گاه و نقطه امید نیروهای چپ و عدالت‌خواه و دیگر نیروهای آزادی‌خواه برابری‌طلب ایران و جهان برای ساختن ایران و جهانی بهتر است؛ جهانی که در آن هیچ انسانی اسیر ولع سیری‌ناپذیر سرمایه و شرایط تحمیلی غول‌های بازار سرمایه نباشد، جهانی که  نظام غارتگر اقتصادی و اجتماعی و حاکمان مستبد دیگر قادر نباشند برای کسب سود و قدرت زندگی انسان‌ها را در جنگ و خونریزی بیهوده تباه کنند.

مطالعه »
پيام ها

دانشجویان آمریکایی در اعتراض به ادامه نسل کشی فلسطینیان توسط اسرائیل دانشگاه ها را به تصرف خود در آوردند!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت)-حوزه آمریکا ضمن اعلام حمایت کامل از مبارزه دانشجویان و استادان در تمامی دانشگاه های آمریکایی شرکت کننده در این جنبش، به مقاومت نسل نوین دانشجویی درود میفرستد و برای ایشان در شکستن فضای تاریک تحمیل شده و تا موفقیت نهایی پیروزی آرزو می‌کند.

مطالعه »
بیانیه ها

روز جهانی کارگر بر کارگران، زحمت‌کشان و پیکارگران راه سوسیالیسم خجسته و پیروز!

تدوام و استمرار مبارزۀ شما تکیه‌گاه و نقطه امید نیروهای چپ و عدالت‌خواه و دیگر نیروهای آزادی‌خواه برابری‌طلب ایران و جهان برای ساختن ایران و جهانی بهتر است؛ جهانی که در آن هیچ انسانی اسیر ولع سیری‌ناپذیر سرمایه و شرایط تحمیلی غول‌های بازار سرمایه نباشد، جهانی که  نظام غارتگر اقتصادی و اجتماعی و حاکمان مستبد دیگر قادر نباشند برای کسب سود و قدرت زندگی انسان‌ها را در جنگ و خونریزی بیهوده تباه کنند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

پس از حادثه و مرگ رئیس جمهور!

روز بعد از رئیسی…

آیا مرگ رئیسی برای قربانیان فاجعه ملی یک بستار و ختم می‌آورد؟

چگونه زندانیان سیاسی ایران به سوی خودکشی سوق داده می شوند؟

برتری طلبی برهنه هندو!

گرگهایِ وال استریت رژیم…