چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۰:۰۸

چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۰:۰۸

بورژوازی غیرکمپرادور بعد از انقلاب

اگر مهمترین دستاورد انقلاب بهمن را حذف وابستگی کشور بدانیم، حذفی کە از طریق نفی بورژوازی کمپرادور انجام شد، حال در خوانش تحولی کە در ایران قراراست اتفاق بیافتد، کە آن هم برکناری سیستم سیاسی تئوکراتیک بر کشور است، کدام بورژوازی بعنوان ستون فقرات چنین نظامی باید مورد توجە قراربگیرد تا بر دست گذاشتن بر روی آن بتوان بنیان طبقاتی نظام را نشانە رفت؟

در جزوە ‘آنچە یک انقلابی باید بداند’، منتسب بە علی اکبر صفائی فراهانی، از بورژوازی کمپرادور (وابستە) ایران در زمان شاە می گوید. نویسندە، صفت کمپرادور را بە تمام بورژوازی ایران بسط می دهد و معتقد است کە این بورژوازی در تمام زمینەهای بازرگانی، مالی و صنعتی وابستە است و منافع انحصارات بین المللی را تامین می کند. او چنین بورژوازی را فاقد خصوصیات دمکراتیک می داند و بر این باور است از وظایف خود کە ایجاد جامعە بورژوا دمکراتیک قاصر است، طبقەای کە طرفدار پروپاقرص کشتن آزادی ها، ایجاد دیکتاتوری و تامین منافع امپریالیسم است.

البتە باید گفت کە نیروهای سیاسی دیگری در همان زمان پیدا می شدند کە بر این گمان بودند کە بورژوازی ملی در ایران وجود داشت و بخشی از تضاد درون جامعە ایران عبارت بود از تضاد میان بورژوازی کمپرادور و بورژوازی ملی. شاید بتوان نیروهای جبهە ملی را برآمد سیاسی بورژوازی ملی ایران فرض کرد کە ریشە در جریان مصدق داشتند. مصدقی کە برای ملی کردن صنعت نفت خیز برداشت، و قادر بە پیشبرد آن شد.

بعد از انقلاب آنچە اتفاق افتاد، اساسا و بر مبنای جزوە ‘آنچە یک انقلابی باید بداند’، براندازی بورژوازی کمپرادور بود؛ اما در جریان انقلاب بهمن با حذف بورژوازی وابستە چە اتفاق دیگری در ساختار سرمایەداری ایران شکل گرفت؟ بیشتر نیروهای سیاسی بر این امر اتفاق نظر دارند کە خردەبورژوازی سنتی در شکل نیروهای سنتی و مذهبی عنان کشور را در دست گرفتند. در تداوم این روند ما شاهد آن هستیم کە در رژیم سیاسی جدید، شکلهای دیگری از بورژوازی در ایران نقش برجستە می یابند کە غیر کمپرادوراند و عمدتا در زیرمجموعەهای بوژوازی بوروکراتیک (دولتی)، بورژوازی سنتی یا ارگانی ـ مذهبی (در قالب بورژوازی نهادهای مذهبی، مانند آستان قدس رضوی، موجودیت دارند)، بورژوازی بازرگانی و سرانجام بورژوازی نظامی خود را باز می یابند.

اگر مهمترین دستاورد انقلاب بهمن را حذف وابستگی کشور بدانیم، حذفی کە از طریق نفی بورژوازی کمپرادور انجام شد، حال در خوانش تحولی کە در ایران قراراست اتفاق بیافتد، کە آن هم برکناری سیستم سیاسی تئوکراتیک بر کشور است، کدام بورژوازی بعنوان ستون فقرات چنین نظامی باید مورد توجە قراربگیرد تا بر دست گذاشتن بر روی آن بتوان بنیان طبقاتی نظام را نشانە رفت؟

بە نظر می رسد با توجە بە نقش بی بدیل و برجستەای کە بورژوازی سنتی و نظامی در حفظ و تداوم نظام دارند، و با توجە اینکە این دو بخش بیشتر از بخشهای دیگر معرف بنیانهای تئوکراتیک نظام و تحمیل ایدئولوژی آنند، نوک حملە جنبش دمکراتیک کشور باید اساسا متوجە آنها باشد. این دو بورژوازی درست از همان جایگاە بورژوازی کمپرادور زمان شاە برخوردارند. بورژوازی کمپرادور بتدریج تبلور سیاسی خود را در دیکتاتوری شاە بازیافت، و بورژوازی سنتی و نظامی تبلور سیاسی خود را در نظام ولایت فقیە، نظامی کە در زمان رهبری خامنەای بە اوج خود می رسد و این انتظار وجود دارد کە در ادامە موجودیت خود طلب بیشتری از سهم سیاسی و اقتصادی در کشور داشتەباشد.

اگر مبارزە سیاسی، بازتاب عمق آرایش طبقاتی درون جامعە است، پس باید سنگ پایە را مشخص کرد و تبلیغ سیاسی خود را آنجا متمرکز نمود.

تاریخ انتشار : ۱۴ اسفند, ۱۳۹۹ ۱۲:۴۱ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

یانیس واروفاکیس اجازه نمی‌دهد که دهانش را ببندند!

اگر در دهه ۱۹۳۰ زندگی می کردیم، به عنوان اروپایی‌ آزار و اذیت یهودیان را اولویت اصلی خود قرار می دادیم. اگر این زمان نسل کشی در رواندا یا بوسنی بود، ما آنها را در اولویت اول قرار می دادیم. این وظیفه ماست.

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

قرار گرفتن جامعه و کشور ما در مسیر توسعه پایدار و تامین زندگی عادلانه، سبز، شاداب و بهتر برای مردم، بویژه کارگران و زحمت‌کشان جامعه، در گرو حل مهم‌ترین مساله آزادی و دمکراسی و مشارکت واقعی مردم در اخذ تصمیمات، نه در حرف، بلکه واقعاً در عمل است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

بانک مرکزی جمهوری اسلامی با گذشت ۳۳ روز از سال ۱۴۰۳، هنوز نرخ تورم سالانه در سال ۱۴۰۲ را رسما اعلام نکرده است، که می‌تواند به تلاش‌ دولتی‌ها برای دستکاری آمار‌های ارائه‌شده مربوط باشد، اما بر اساس جدولی که بانک مرکزی برای محاسبه تادیه بدهی و مهریه به دادگاه‌ها ارائه کرده، نرخ تورم سال ۱۴۰۲ برابر با ۵۲.۳ دهم درصد اعلام شده است.

نخل ها ایستاده میمیرند

نخل ها را شمردیم، همه ایستاده بودند،

سر بلند و سرفراز،

سبز گشتند، به سر سبزی جنگل های شمال،

ماندند، سربلند، چون نخل های جنوب،

گرچه تلخ بود، مرگ آن یاران،

اما ققنوس و ستاره گشتند،

آفریدند به نام، در تاریخ، و شکوفا گشتند،

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

یانیس واروفاکیس اجازه نمی‌دهد که دهانش را ببندند!

سیاست حجاب اجباری یک سیاستِ شکست خورده است

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

نخل ها ایستاده میمیرند

چرا باید ثروتِ بی‌اندازه‌ی شخصی را محدود کرد؟