یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۲۵

یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۲۵

بیشتر زندگی ام را با مردم فرودست گذرانده ام

ادبيات داستانى و حتى شعر ما با مشكل سانسور مواجه است و به همين دليل است كه پيشرفت نمىكنند. انگار نمىخواهند جوانان ما سرگرمى سالم داشته باشند. البته من با جوانترها ارتباط دارم. گاهى به من سر مىزنند و تا آنجاكه بشود راهنمايىشان مىكنم. اما هنوز اين آرزو در دلم مانده كه در جلسهاى با همشهريانم در كرمانشاه صحبت كنم

جوانى درویشیان متعلق به نسل نویسندگان متعهدى است که همواره آمالشان را در جامعه جستجو مىکنند. او مىگوید؛ از طلوع آفتاب بدم مىآید مگر اینکه مطمئن باشم که برآمدن آفتاب آغاز کارى جانفرسا برایم نیست. به ویژه در کودکى طلوع آفتاب برایم آغاز رنج و عذاب کار بود. اما تا دلت بخواهد زمستان و هواى ابرى را دوست دارم. دلم مىخواهد صبح که از خواب بیدار مىشوم سه متر برف باریده باشد. چنانکه نتوان در خانه را باز کرد. اما حتى با این نویسندهاى با این نگاه خاص هم مىتوان از نوروز سخن گفت.

* معمولا ما در داستانهاى شما با تصویر عمومى فقر و زندگى آدمهاى فرودست جامعه مواجهیم. آیا هیچ وقت قصد کردهاید که از لحظات شاد زندگى هم بنویسید؟

ــ من در داستانهایم شادى هم دارم. کمااینکه در برخى از داستانهاى “از این ولایت” و “آبشوران” به خصوص مراسم نوروز و حمام رفتن با پدرم مورد توجه قرار گرفته که این داستانها بیشتر به ژانر کمدى نزدیک هستند. اما در هر حال زندگى من بیشتر با مردم فرودست گذشته است. وقتى که در گیلان غرب، معلم بودم شاگردانم از همین قشر بودند. من شاگردى به نام “نیازعلى ندارد” داشتم که داستان “ندارد” را اصلا به خاطر او نوشتم. بعدها در زندان کرمانشاه هم باز در بین همین مردم فقیر و بیچاره بودم. پدرم، عموهایم و تمام افراد دور و ور من کارگر بودند.

* شما با همکارى رضا خندان به جمعآورى افسانههاى مناطق مختلف ایران پرداختهاید. نوروز در این افسانهها چه جایگاهى دارد؟

ــ نوروز در افسانههاى ایران جایگاه ویژهاى دارد و به خصوص سفره هفت سین. فارغ از این آدابى نظیر سبزه انداختن که از بیست روز قبل از عید، خانوادهها عدس و گندم را خیس مىکردند تا براى عید سبز شود و مراسم چهارشنبه سورى یا پنج شنبه آخر سال که به دیدار با اموات اختصاص دارد و… رگههایى از اینها هم در داستانها و افسانههاى ما وجود دارد. اما به خصوص درمورد نوروز، زندهیاد “صبحى” کتابى به نام عمونوروز دارد که افسانههاى ایرانى در همین رابطه را در آن گنجانده است. اصلا به همین خاطر هم ما جلب افسانهها شدیم و با همکارى رضا خندان تاکنون نوزده جلد آن منتشر شده است. در مناطق سنندج و کردستان هم، داستان میرنوروزى رایج است و در اشعار شاعران کهن ما، ازجمله حافظ هم به آن اشاره شده است.

* تعطیلات نوروز را بیشتر چگونه مىگذراندید؟ سفر یااینکه…

ــ عید براى ما که بچه بودیم با خودش چیزهاى جدیدى به ارمغان مىآورد و همه آنها براى ما خاطره بود. ما مسافرت نمىرفتیم. سفر نیاز به پول و ماشین و … داشت که ما هیچ یک از اینها را نداشتیم. اما سال که تحویل مىشد، مادربزرگ و پدربزرگم، اسکناسهاى نویى را لاى قرآن مىگذاشتند و هرکدام از ما، یکى از آنها را به عنوان عیدى برمىداشتیم. عموهاى من همه کارگر بودند، به جز یکى از آنها که کبابى داشت و توى چنتهاش، همیشه پر از پول نقره بود که به ما هم عیدى مىداد. این براى ما جالب بود که پول نقره را در بازار، دوبرابر از ما مىخرند. یکى دیگر از عموهایم هم وسایل آتش بازى چهارشنبه سورى را درست مىکرد؛ ترقه و فشفشه و… همیشه یک گونى هم به ما مى داد که حسابى خوش مىگذراندیم تا نوروز و سیزده به در؛ که سبزهها را گره مىزدیم و به صحرا مىرفتیم و قضا بلاى خانواده را با سبزهها دور مىانداختیم.

* در سال ۸۹ کتاب جدیدى از شما منتشر نمىشود؟

ــ یک کتاب تجدید چاپى دارم که نزدیک به یک سال و نیم است در ارشاد مانده است؛ مجموعه مقالات و سخنرانىهاى من باعنوان “چون و چرا” و یک شناحتنامه هشتصد صفحهاى از من که انتشارات مروارید، قصد انتشار آن را دارد؛ منتها مجوز نمىدهند. مجموعه داستانى هم دارم که شامل هجده داستان مىشود باعنوان “تازه داغ” که هشت سال است در ارشاد مانده است. مىگویند باید نصف داستانها را بردارى. من هم گفتهام که یک خطش را هم برنمىدارم. این کتاب را هم قرار است انتشارات چشمه منتشر کند. درحال حاضر هم درحال نوشتن یک رمان هستم. اما امیدى به چاپ کارهایم ندارم و ناامیدانه مىنویسم.

* آیا آثار نویسندگان جوان را هم دنبال مىکنید؟

ــ بله.

* کارهاى جوانها را چطور مىبینید؟

ــ ادبیات داستانى و حتى شعر ما با مشکل سانسور مواجه است و به همین دلیل است که پیشرفت نمىکنند. انگار نمىخواهند جوانان ما سرگرمى سالم داشته باشند. البته من با جوانترها ارتباط دارم. گاهى به من سر مىزنند و تا آنجاکه بشود راهنمایىشان مىکنم. اما هنوز این آرزو در دلم مانده که در جلسهاى با همشهریانم در کرمانشاه صحبت کنم. من پنجاه سال است که براى آنها و از آنها مىنویسم. دوست دارم بدانم که آنها چه نگاهى به کارهاى من دارند و نقدهایشان را بشنوم. اما مشکل شده است. درمیان نویسندگان جوان هم نویسندههاى خوبى داریم که اگر به آنها توجه بشود، مىتوانند با بزرگان ادبیات جهان رقابت کنند.

تاریخ انتشار : ۱۰ فروردین, ۱۳۸۹ ۱۰:۰۶ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

دعوت همگانی برای مشارکت در فرایند تدوین اصول و محورهای حداقلی برای حکومت

از اعضای تشکیلات، از یاران سازمان، از صاحب‌نظران، از کلیۀ احزاب و سازمان‌ها و کنش‌گران سیاسی مردمی دعوت می‌کنیم در نشست عمومی دوم این فرایند در بارۀ “اصول و محورهای حداقلی برای حکومت”، شرکت کنند.

مسائلِ بزرگِ جهانِ هستی: پیش از مِهبانگ چه بود؟

پاسخ به این پرسش: پیش از شکل‌گیری کیهان و فضازمان که بنابر شواحد عینی آغازی داشته‌اند چه بود، اگر محال نباشد به سادگی میسر نیست. با این حال از آنجاکه این پرسش به‌صورت یک مسئلهٔ علمی ـ فلسفی مطرح می‌شود، لازم است در حد دانش حاضر به آن پاسخ درخور داد.

سایه فام

“سایه” ای افتاده بودی بر زمین،
می خرامیدی، فروتن، راستین …

مردم ایران صلح می خواهند

تغییر سیاسی در ایران ضروری است، اما تغییر تنها در شرایط، صلح و آرامش، به‌ دست مردمان ایران خواستنی و پذیرفتنی است. تنش ‌زدایی نخستین گام برای دفاع از منافع و حقوق و آزادیهای مردم ایران و منطقه است. 

رنگ صلح

هنوز هم زیبای خفته‌ایست این عمارت باشکوه. بنایی که تمام ناملایمات این سال‌ها، موجب نمی‌شود چشم شما را نگیرد. اگر حوالی دهه پنجاه آنجا می‌ایستادید، موجی از نورهای قرمز که نئون‌های فراوان آن نمایان می‌شد چشم‌تان را می‌زد …

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

دعوت همگانی برای مشارکت در فرایند تدوین اصول و محورهای حداقلی برای حکومت

مسائلِ بزرگِ جهانِ هستی: پیش از مِهبانگ چه بود؟

سایه فام

مردم ایران صلح می خواهند

رنگ صلح

فراخوان ‏دادخواهی علیه ثابتی و دیگر آمران و عاملان شکنجه و کشتار مردم در نظام سلطنتی