شنبه ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۷:۱۰

شنبه ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۷:۱۰

سه روایت از آن شیخ

او نیز مانند روشنفکران آرمانی از بی نظمی اجتماعی می گوید در حالی که هنوز به معیار چرخش قدرت در جامعه مدنی نرسیده است. نوری دیگر سیاستمدار نیست، او روشنفکری است از جنس روشنفکران ایرانی خودمان

۱-در مسیر تغییر
آقا نجفی قوچانی می نویسد در مشهد مطالع و شرح تجرید را پنهانی می خواندیم، چرا که علما و طلاب مشهد غالباً مقدس بودند وکتب معقول را مطلقاً از کتب ضلال می دانستند و اگر کتاب مثنوی را در حجره کسی می دیدند با او رفت و آمد نمی کردند، که او کافر است و خود کتابها را نجس می دانستند وبا دست مس به جلد نمی کردند ولو آن که خشک بود. تاریخ تعصب در ایران استدلال را نمی شناسد، تا جایی که گفتگو را نجس می شمارد و این حرام به کفر منتهی خواهد شد.

ملا احمد نراقی نیز تا آن جا پیش رفت که علوم را دنیایی دانست و در کتاب معراج سعادت فتوا به این می دهد که خواندن ان کتابها واجب نیست. شیخ عبدالله نوری نشان داده برخواسته از تبار آقا نجفی در حوزه های تشیع می باشد. او با جرات تاریخ تشیع را نقد می زند و دل در گرو صالحی نجف آبادی دارد. او در خرداد با تعصب مبارزه کرده و از آن سو محکوم به عناد با اسلام و تکفیر شده است. ناطق نوری در خاطراتش چنین می گوید: “ما نمی توانیم بپذیریم که نوری تفکر ولایی دارد”. معاونت سابق وزارت امور خارجه و فرمانده سابق سپاه پاسداران امروز در قامت روشنفکری ایران قرار دارد. دیدار با یک روحانی روشنفکر می توانست جذاب نیز باشد، هر چند پرسشهای نگارنده با پاسخهای مبهمی نیز روبرو شدند به جرأت شیخ دنیای جدیدتری را می خواهد تجربه کند. در گفتگو از غافلگیری روشنفکران ایرانی می گوید، هر چند جامعه مدنی تحلیلی را با اما و اگر می پذیرد و او بر خلاف بسیاری از تحلیلگران ایرانی جامعه را فرمول شده نمی بیند.

۲-در مسیر روشنفکری
شیخ عبدالله نوری شباهت فراوانی به لودویک واتسولیک سیاستمدار و روزنامه نگار پراگی دارد. هر دو آرمانهایشان را در تسریع اصلاحات می دانند، هر دو مانیفست اعتراضی به سیاستهای نظام ایدئولوژیک حاکم دارند، یکی نویسنده مانیفست معروف ۲۰۰۰ کلمه ای و دیگری در دادگاهش دفاعیه ای پر عیار دارد، گذر هر دو به زندان افتاده است و از همه مهمتر آن که هر دو منتقد بر رهبران اصلاح طلبی می باشند که اصلاحات را بیش از حد خطرناک و غیر قابل دسترس می دانند .

شیخ از این که راست ایران اصلاح طلبی را در قامت اعتدال و افراط تعریف می کند انتقاد می کند در حالی که برخی رهبران اصلاح طلب نه تنها معتدل نبوده بلکه اصلاحات را در حاشیه تفریط دنبال می کنند.

از دستاوردهای انقلاب می گویم. جمله ای را گفت که قبل تر نیز خوانده بودم لودویک واتسولیک در پاسخ به انتونین لیهم در مورد نتیجه تجربه اصلاحات در چک چنین میگوید: “فکر نمی کردم تفاوت زیادی با تجربه نسلهای دیگر داشته باشد، هر نسل با توهمات خاصی وارد عرصه زندگی می شود و به تدریج دچار یاس و سرخوردگی میگردد.”

شیخ می گوید مهمترین تجربه آن است که ما موفق نشده ایم، ما از انقلاب آرمانهایمان را می خواستیم، اما می توان تضاد انقلاب با آنچه که روی داده است را به آسانی تشخیص داد. انتونین لیهم در پایان دیدار خود با واتسولیک می نویسد: “به دشواری می توان این حقیقت را باور کرد که فرهنگ سوسیالیسم به رغم آن همه تجربه تاریخی هنوز دربرگیرنده همه تجربه های تاریخی تکرار شده رژیم های گذشته باشد”.

۳-نوری، ابهام جدایی از قدرت و روایتی از ابوالحسن بنی صدر
دکتر بنی صدر در دانشگاه سوئد به رد نظریه حساسیت دوره تاریخی ایران و لزوم اصلاحات گسترده می پردازد و از سوی دیگر در جزوه عدم موازنه در قران به رد قدرتهای موجود و نبرد حق و باطل و برتر بودن حق از قدرت می پردازد. در واقع دکتر بنی صدر همچنان در پارادوکس اصلاحات و تغییر قدرت از یک سو و تضاد حق با قدرت از سوی دیگر قرار دارد. شیخ عبدالله نوری نیز با ضریب بالایی این پارادوکس را احساس می کند. شیخ از یک سو در جای جای گفتگوی خود از تغیرات اساسی می گوید و از سوی دیگر به نفی قدرت می پردازد. در واقع عبدالله نوری در حال حاضر به نقطه اختلافات ذهنی روشنفکران ایرانی رسیده است. او از یک سو به تغییرات و اصلاحات اساسی رسیده است و از سوی دیگر خود را در تعارض با مختصات فکری و زمانی قدرت احساس می کند. در واقع نوری مانند دکتر بنی صدر به علت ترسیم اصول در حفظ استقلال، آزادی و عدالت پذیرش قدرت را در تضاد با حق می داند. اتفاقی یک بار در دهه شصت نیز روی داده است.

نوری پر آرمان در حالی از وادی سیاست به عرصه روشنفکری قدم می گذارد که آرام آرام ذهن او نیز قابلیت روشنفکری، البته از جنس ایرانی آن، را می یابد. در دوره ای که روشنفکری ما تحت تاثیر نظریه های دهه هفتاد نخبه گرا و انتزاعی گردیده است نوری ادبیات جدیدتری دارد. او دوباره از سیکل ذهنیتگرایی به دغدغه آرمان پروری رسیده است. این چنین است که از بی اخلاقی های اجتماعی حتی در فعالان اصلاح طلب می گوید، از عدالت اجتماعی سخن می گوید بدون ان که در حوزه ایدئولوژی تحصیل کرده باشد. او نیز مانند روشنفکران آرمانی از بی نظمی اجتماعی می گوید در حالی که هنوز به معیار چرخش قدرت در جامعه مدنی نرسیده است. نوری دیگر سیاستمدار نیست، او روشنفکری است از جنس روشنفکران ایرانی خودمان.

تاریخ انتشار : ۲۴ بهمن, ۱۳۸۷ ۰:۲۹ ق٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

فراخوان ‏دادخواهی علیه ثابتی و دیگر آمران و عاملان شکنجه و کشتار مردم در نظام سلطنتی

دادخواهی محدوده‌ی زمانی و مکانی ندارد؛ از دورانِ رژیم پیشین آغاز شده و تاکنون نیز ادامه دارد. تفاوتی میان شکنجه‌گران قبلی و کنونی نیست. همه را باید مورد پیگرد قرار داد. این دادخواهی بخشی از مبارزه در راه آزادی و اعمال حق حاکمیت مردم کشور ماست.

بهار غمگین و‌ ستارگان سرخ

در پس سالیان‌ِ دراز و سرد،
در پنهان ترین گوشهٔ دل‌ها هنوز ستاره می درخشد،
هر بهار در چشمهای خسته از انتظار،
یاد نُه ستارهٔ درخشان شعله می کشد،
و درکوچه باغهای غمگین‌ِ بهار،
شمیم خوشِ نامشان در هوا موج می زند!

“آزادی اندیشه … ضرورت است.”

آفرینش و شکوفایی واقعی هنر و ادبیات جز در سایه‌ی آزادی اندیشه ‌و بیان ممکن نیست و دست‌درازی حکومت‌ها بر ذهن‌ و زبان آدمی، وهن آدمی است.

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

طرح نور، سرکوب شدید زنان خواهان پوشش اختیاری

اعتراضات علیه حجاب اجباری که بعد از قتل مهسا (ژینا) امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد، سراسر ایران را فراگرفت، با وجود سرکوب، به یک معضل برای حکومت تبدیل شده است. گشت ارشاد نمونه کوچکی از جنگ هر روز حاکمیت با زنان بوده و سرکوب هر روزه زنان در خیابان یعنی اعتراف به تداوم جنبش زن زندگی آزادی.

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

فراخوان ‏دادخواهی علیه ثابتی و دیگر آمران و عاملان شکنجه و کشتار مردم در نظام سلطنتی

بهار غمگین و‌ ستارگان سرخ

“آزادی اندیشه … ضرورت است.”

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

طرح نور، سرکوب شدید زنان خواهان پوشش اختیاری

عمر آشور: چگونه حملات ایران به اسرائیل چشم انداز مناقشه خاورمیانه را بازتعریف کرد!