چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳ - ۱۴:۵۶

چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳ - ۱۴:۵۶

غرب نگران

مهمترین مشکل لیبرال دمکراسی این بودەاست کە نتوانستە بە گسترش مدل خود در جهان دست یابد، و نظمی بودە عمدتا مختص بە خود کشورهای غربی. اگر این مدل می توانست بە کشورهای جهان نە صرفا بعنوان بازار و منبع دسترسی بە مواد خام و غیرە، بلکە بعنوان جوامعی هم می نگریست کە می بایست بنوعی مدل لیبرال دمکراسی در آنجا پیادە می شد، شاید چین امروزە بە نیروئی تهدیدکنندە تبدیل نمی شد.

هنری کیسینجر در اندیشکدە مک کین، در همایشی بە مواردی اشارە کردە کە قابل توجەاند. او گفتە:

ـ تیرەشدن روابط چین و آمریکا بزرگترین مشکل برای آمریکا و جهان است،

ـ خطر بروز جنگ سرد وجود دارد،

ـ آمریکا نیاز بە طرز فکری جدید دارد تا بفهمد کە جهان پیچیدەتر از آن است کە یک کشور بتواند بە برتری یک جانبە از لحاظ راهبردی و اقتصادی دست یابد.

جهان تا بە یاد دارد عرصە رقابت قدرتها برای تحمیل خود بر دیگران بودەاست، و این رقابت در جهان مدرن با شدت و حدت بیشتری ادامە داشتەاست. رشد و توسعە تکنولوژی، بویژە در قرن بیستم، آن را وارد فاز کاملا نوینی کردە کە بوضوح خود را از جهان قدیم جدا می کند.

اما بە نظر می رسد در لحظەای کە ما بسر می بریم، حتی در درون خود نظام سرمایەداری آمریکا، هستند سیاستمداران کهنەکار و با تجربەای کە با توجە بە توسعە اقتصادی و نظامی کشورها کە تعدادی از آنها را بە غولهای جدید عصر ما تبدیل کردەاست، دیگر امکان قدرقدرتی یکی بر دیگران را امکان پذیر نمی دانند و توصیە می کنند کە باید بە سیستم دیگری اندیشید کە کاملا دگرگونە است. سیاستمدارانی کە بە احتمال قوی تعداد آنها رو بە فزونی هم برود.

اما آیا می توان جهانی را متصور شد کە در آن نظامهای سیاسی با روبناهای متفاوت بە رقابت مسالمت آمیز در همە عرصەها دست یابند؟ آیا نظم لیبرال دمکراسی می تواند با نظم اقتدارگرائی در یک جو دمکراتیک و مسالمت جو رقابت کند؟ آیا نظامهائی کە در درونشان دمکراسی و آزادی وجود ندارد، می توانند بە پلورالیسم در سطح جهانی پایبند باشند، و یا برعکس؟

البتە مشکل آنجاست کە نظم لیبرال دمکراسی در مقابل رشد اقتصادی اقتدارگرایانە چینی دارد قافیە را می بازد. چین مدل دیگری از رشد را ارائە می دهد کە دارد بر مدل لیبرال دمکراسی فائق می آید و همین بحران سرمایەداری مدرن و لیبرال دمکرات را افزایش دادە و آن را با خطر فروپاشی مواجە می کند. نظمی کە لااقل از لحاظ روبنائی بر نظم چینی می چربد و در مختصات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی خود پیشرفتەتر است. براستی چە شدەاست کە لیبرال دمکراسی در مقابل اقتدارگرائی دارد می بازد؟ آیا این خبر بدی برای جهان نیست؟

مهمترین مشکل لیبرال دمکراسی این بودەاست کە نتوانستە بە گسترش مدل خود در جهان دست یابد، و نظمی بودە عمدتا مختص بە خود کشورهای غربی. اگر این مدل می توانست بە کشورهای جهان نە صرفا بعنوان بازار و منبع دسترسی بە مواد خام و غیرە، بلکە بعنوان جوامعی هم می نگریست کە می بایست بنوعی مدل لیبرال دمکراسی در آنجا پیادە می شد، شاید چین امروزە بە نیروئی تهدیدکنندە تبدیل نمی شد. متاسفانە نگاە غرب بە جهان بیرون از خود نگاهی بودە کە بە ترتیب از کلونیالیسم، نئوکلونیالیسم و نئولیبرالیسم نشات گرفتە و عبورکردە و همیشە دنیا را بمثابە دیگری فرض کردەاست. بە بیانی دیگر، غرب نتوانست پیام انقلاب بورژوا دمکراتیک فرانسە را بە جهان برساند، پیامی کە عمدتا در همان چند کشور غربی محصور ماند و با تعرض خود برای دسترسی بە بازار و مواد خام، جهان بیرون از خود را بە نوبە خود بە دنیائی پر از فجایع مبدل ساخت.

بنابراین اگر گفتە هنری کیسنجر را مبداء قرار بدهیم باید گفت کە آمریکا بە جای تیرەتر کردن روابط با چین، کە دنیا را در معرض خطر جدی قرار می دهد، بهتر است همراە با کشورهای غربی دیگرعملا بە ایدەهای انقلاب فرانسە و خود انقلاب آمریکا بازگردند و بە جای تقویت دیکتاتورهای نزدیک بە خود و استثمار دنیا، مدل لیبرال دمکراسی را توسعە دهند. غرب اگر می خواهد چین را متوقف کند و از گسترش اقتدارگرائی در جهان جلوگیری کند، راە دیگری بە غیر از این ندارد.

نظم لیبرال دمکراسی هنوز برای کشورهای دیگر سخن دارد و ایجاد آن در سطح جهانی، اقتدارگرائی را بە عقب می راند. نگاە اقتصادی غرب بە جهان باید جایگاە خود را بە نگاهی بدهد کە حامل اندیشەهای دمکراسی، آزادی و عدالت (در سطح سوسیال دمکراسی) هم باشند.

در نظم لیبرال دمکراسی، هم ایدەهای اقتدارگرایانە سنتی بە عقب راندە می شود و هم امکان حضور چپ دمکرات و آزادیخواە فراهم می آید.  

 

تاریخ انتشار : ۱۳ اردیبهشت, ۱۴۰۰ ۰:۱۸ ق٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

افزایش تشنج در منطقه و ادامۀ ماجراجویی‌های دولت‌های اسرائیل و ایران را محکوم می‌کنیم!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت) یک‌بار دیگر مخالفت اکید خود را با ماجراجویی‌های خطرناک پیش‌آمده از سوی اسرائیل و واکنش متقابل جمهوری اسلامی ایران و ادامۀ حملات نظامی  چه از سوی جمهوری اسلامی و چه از سوی اسرائیل، اعلام و قاطعانه از تلاش‌های دیپلماتیک برای رفع اختلافات منتج به این حوادث حمایت می‌کند. 

پیش و پس موشک‌ها!

جمهوری اسلامی به دولت‌های عراق، عمان، عربستان و اردن خبر ‌داد که تصمیم به عملیات هوایی از خاک ایران به خاک اسرائیل دارد. عملیاتی که ناگزیر از آسمان کشورهای حد فاصل خواهد گذشت. با این کار، قدرت‌های جهان و کشورهای منطقه مرتبط با فضای جنگی و نیز مشخصاً دولت اسرائیل را از قبل نسبت به حمله، آگاهی سیاسی و نظامی داد.

در انتظار باران

دیروز از صبح،
در انتظار باران بودم،
می‌گفتند نمی‌آید،
ابرهای بارور را باد،
به آن سوی اقیانوس‌ها برده،
و چنین می‌پنداشتند، اما آمد …
چه روز زیبایی بود

همه‌ی چلچله‌‌ها برگشتند

گلها از این‌که روزی پژمرده شوند؛ نگران نیستند!
از نهایت جلوه‌گری دست نمی‌کشند!
زیبایی‌ها‌یشان، از عطر و بو و تا تجلی سحرانگیز را بدون هیچ کینه‌ای پیشکش می‌‌‌کنند.

اجازه است که خودم باشم، آزاد باشم؟

اجازه است زمانی که از خانه بیرون می‌روم با احساس آرامش بیرون بروم، راه بروم سرک‌ها یا مسیر هدفم را طی کنم، بدون داشتن هراس، ترس، دلهره و وحشت از این ‌که مبادا طالبان مرا با خود ببرد، یا اینکه در انتحار و انفجار زخمی و یا شهید شوم، یا دزد راهم را بگیرد و تمام اموالم را غارت کند؟

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

افزایش تشنج در منطقه و ادامۀ ماجراجویی‌های دولت‌های اسرائیل و ایران را محکوم می‌کنیم!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت) یک‌بار دیگر مخالفت اکید خود را با ماجراجویی‌های خطرناک پیش‌آمده از سوی اسرائیل و واکنش متقابل جمهوری اسلامی ایران و ادامۀ حملات نظامی  چه از سوی جمهوری اسلامی و چه از سوی اسرائیل، اعلام و قاطعانه از تلاش‌های دیپلماتیک برای رفع اختلافات منتج به این حوادث حمایت می‌کند. 

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

افزایش تشنج در منطقه و ادامۀ ماجراجویی‌های دولت‌های اسرائیل و ایران را محکوم می‌کنیم!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت) یک‌بار دیگر مخالفت اکید خود را با ماجراجویی‌های خطرناک پیش‌آمده از سوی اسرائیل و واکنش متقابل جمهوری اسلامی ایران و ادامۀ حملات نظامی  چه از سوی جمهوری اسلامی و چه از سوی اسرائیل، اعلام و قاطعانه از تلاش‌های دیپلماتیک برای رفع اختلافات منتج به این حوادث حمایت می‌کند. 

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

افزایش تشنج در منطقه و ادامۀ ماجراجویی‌های دولت‌های اسرائیل و ایران را محکوم می‌کنیم!

پیش و پس موشک‌ها!

در انتظار باران

همه‌ی چلچله‌‌ها برگشتند

اجازه است که خودم باشم، آزاد باشم؟

مثل یک باد