یکشنبه ۶ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۲:۲۱

یکشنبه ۶ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۲:۲۱

مکاتب پایانی فلسفه بورژوایی

در حالیکه هستی شناسی از مسائل مجرد هستی سخن میگوید، متافیزیک نگاهی جامع به جهان می اندازد. به این معنی "هستی شناسی" یک بحث مرکزی تئوریهای فلسفی افلاطون، ارسطو، فلوطین، اسکولاستیک قرون وسطی وولف، و لایبنیتس بود .

مورخان لیبرال در آغاز قرن فعلی مدعی شدند که در ادامه فلسفه قرن ۱۹، فلسفه در پایان قرن بیست به پایان رسیده و فقط به تکرار خود به زبانی دیگر میپردازد. آخرین بحث فلسفه در زمینه مقوله هایی مانند هستی، وجود، ماهیت، لوگوس، و زندگی است. در اینجا به چهار جریان فوق اشاره میشود چون قبلا در جای دیگری به فلسفه وجود یا اگزیستنسیالیسم پرداخته شده است .

     — فلسفه زندگی جریانی است ذهنی ایده آلیستی که مشاهدات غریزی، احساسات ذهنی، شخصی و غیرطبیعی خود را بعنوان موضوعات مهم و اصلی فلسفه معرفی میکند و بجای توضیح جهان از طریق عقلگرایانه و منطقی، نگاهی عرفانی خیالی هپروتی که فقط خاص توانایی نخبه گان است، به جهان می نماید.

این فلسفه بعنوان بیان جهانبینی بحرانهای سرمایه داری در زمان گذر. به مرحله امپریالیستی بوجود آمد . پایه گذار این جریان بورژوایی و خرد گریز گرچه دیلتای آلمانی و برگسون فرانسوی هستند، آن ولی روی نظرات شوپنهاور، نیچه و دوره رمانتیک آلمان، بنا شده . بحث راسیستی و بیولوژیک آن از طریق نیچه، گلاگه، و فرایر، موجب تشکیل ایدئولوژی فاشیسم در اروپا شد .

عناصر ” فلسفه زندگی ” در تمام جریانات فلسفه امپریالیستی مانند فنومنولوگی، پراگماتیسم، و اگزیستنسیالیسم مشاهده می شوند. پیشگامان فلسفه زندگی غیر از نیچه و رمانتیکهای آلمان، شلینگ، کیرکگارد، و شوپنهاور هستند .شلگل از بحران دوره رمانتیک، عنوان ” فلسفه زندگی ” را خلق کرد. نمایندگان نوع جدید آن غیر از دیلتای و برگسن، زیمل، اویکن، اسپنگلر، گلاکس،میش و فرایر هستند .

زندگی در این فلسفه به معنی مشاهده، پرواز و موج زندگی است. دلیل وجود و رشد این جریان عقل گریزانه، قطع رابطه فرهنگی غرب با دوره روشنگری و فلسفه مترقی بورژوایی کلاسیک آلمان بود. آموزشهای غالب نمایندگان آن، خردگریزانه، نسبیت گرا و بدبینانه است. در نظر آنان پایان هر نوع زندگی، سرانجام رنج و تیره گی و شکست است .

آنها میگفتند هر گونه عقیده نسبی است و انسان ذوب در پروسه تاریخ می شود. فلسفه زندگی در نیمه اول قرن ۲۰ و فلسفه اگزستنسیالیسم در نیمه دوم قرن ۲۰ بازار گرمی یافتند. برگسن خلاف نیچه کوشید تا فلسفه زندگی را بشکل آکادمیک معرفی نماید. به ادعای بعضی از آنان، فلسفه زندگی فقط بشکل مشاهدات و تجربیات قابل حس است .

فلسفه زندگی نخستین بار در قرن ۱۸ توسط نامی ناشناس در کتاب “زیبایی اخلاقی و فلسفه زندگی” مطرح شد. اخلاق گرایان فرانسوی، فلسفه زندگی را آموزشی پیرامون معنی، ارزش، هدف زندگی و چگونگی اجرا و عمل درست آن می دانند. فلسفه زندگی را بعضی ها در مقابل فلسفه بیولوژیک قرار می دهند. برگسن میگفت که زندگی یک پروسه خلاق و مداوم است که متکی به نبض های ضربان زندگی است .

وظیفه فلسفه فنومنولوگی را ظاهر شناسی و پدیدار شناسی تعریف می کنند. فنومنولوگی جریانی است خردگریز که در قرن ۲۰ توسط هوسرل آلمانی پایه گذاری شد. این جریان در حالیکه بررسی واقعیت عینی را فراموش میکند مدعی نمایش ذات و غریزی اشیاء را دارد .

این فلسفه گرچه خود را ورای ماتریالیسم و ایده الیسم میداند، نمایندگان آن ولی اسیر ایده آلیسم ذهنی و عرفانی افلاتونی هستند. جریان فنومنولوگی تعثیر بزرگی روی جریان اگزستنسیالیسم گذاشت. این جریان در نزد هگل، فهم تحول آیده آلیستی تاریخی آگاهی انسان است و نزد هوسرل، فلسفه ای ذهنی ایده آلیستی است که به ظاهر آگاهی می پردازد .

گروهی آنرا نمایش پله ای تشکیل آگاهی بسوی روح مطلق یا دانش تجربه آگاهی می دانند. هگل در کتاب ” فنومنولوگی روح “سطوح فکری دیالکتیکی تاریخی روح را از یقین مسقیم معنی دار تا دانش مطلق می دانست امروزه اشاره میشود که ماکس شلر (۱۹۲۸- ۱۸۷۴ ) با وارد نمودن موضوعات خدا، انسان، جهان و ارزش به فلسفه فنومنولوگی، آنرا به انتها رساند .

جریان فکری هستی شناسی یا اونتولوگی، به سبب علاقه به هستی، به ظاهر و ماهیت شناسی آن می پردازد. بحث مورد نظر هایدگ، هستی شناسی وجود بود. نماینده اصلی هستی شناسی در غرب هارتمن و یاکوبی هستند. این عنوان در نیمه دوم قرن ۱۷ نخستین بار از طریق کلاوبرگ به معنی ” آموزش هستی ” مورد استفاده قرار گفت که به بحث متافیزیک ارسطو نزدیک بود .

نئوتوماس ایسم  در سده های میانه از “هستی خدایی” سخن م یراند. نمایندگان هستی گرایی نو مانند هارتمن و یاکوبی میخواهند که آن بجای راسیونالیسم، به تجربه گرایی تمایل داشته باشد. فیلسوفان بورژوایی در بحث های نئوکانتیسم، پوزیویتیسم، اگزستنیالیسم و فلسفه زندگی به طور مفصل به آن پرداختند .

رنسانس هستی شناسی در آغاز قرن ۲۰ با عنوان “هستی شناسی جدید “مطرح شد. هگل آنرا آموزش تعیینیات صوری ماهیت و ذات تعریف .غیر از کانت ماتریالیست های قرون ۱۷ و ۱۸ فرانسه و انگلیس به بحث دگم های هستی شناسی پرداختند. بعد از کانت هستی شناسی در سیستم های نظری فیشته، شلینگ و هگل نیز مورد بحث قرار گرفت .

در حالیکه هستی شناسی از مسائل مجرد هستی سخن میگوید، متافیزیک نگاهی جامع به جهان می اندازد. به این معنی “هستی شناسی” یک بحث مرکزی تئوریهای فلسفی افلاطون، ارسطو، فلوطین، اسکولاستیک قرون وسطی وولف، و لایبنیتس بود .

چپ ها میگویند آن آموزشی است ایده آلیستی عینی از هستی و اصول آن که با مفهوم مارکسیستی فرق دارد چون دارای عناصر روحی و رواقی است و پرسشهای اساسی فلسفه را از این طریق دور میزند و کنار می گزارد .

لگوس واژه ای است یونانی که به معنی کلمه، سخن، زبان، عقل ،افکار، و قانون یا به معنی داستان، افسانه، نمایش  و دفاع است. آن به معنی وحدت تفکر و زبان نیز است. در فلسفه یونان باستان از طرف هراکلیت و رواقیون آنرا قانون ابدی جهانی یا افکار ایده الیستی الهی تعریف می کردند. آنان کلمه و واژه را خالق جهان میدانستند و نقل قولی که در غالب کتابهای آسمانی آمده یعنی “در آغاز کلام بود” از این نظریه گرفته شده است .

لوگوس، خودماده نیست بلکه به معنی عقل کل و عقل جهان نیز بکار رفته است. لوگوس از زمان هراکلیت تا هگل مدعی بحث های فلسفی بوده است. حتی در زمان حال نیز مورد توجه قرار گرفته. ما اغلب شاهد حضور این مفهوم فلسفی در متافیزیک کلاسیک، فلسفه متعالی ترانسندنس و در ایده آلیسم هستیم. در اینگونه مکاتب لوگوس دیگر عقل جهان یا افکار خدا نیست بلکه به معنی افکار دقیق و یقین است. اسامی این ۴ مکتب در لاتین بصورت زیر است .

۱. lebensphilosophie, 2.phänomenologie, 3.ontologie ,4. logos

تماس .

Nushad@web.de

 

تاریخ انتشار : ۲۶ مرداد, ۱۳۹۳ ۷:۵۷ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

انتخابات! کدام انتخابات؟

با عنایت به این وضع و شرایط عملا موجود آنچه در ایران برگزار میشود فاقد حداقل شرایط برای شناخته شدن بعنوان یک انتخابات است. با تمام محدودیت ها و کنترل های نظام امنیتی و سیاسی انتخابی در کار نیست و دقیقا با استعاره از آقای خمینی « در این رژیم آزادی های فردی پایمال و انتخابات واقعی و مطبوعات و احزاب از میان برده شده اند.

مطالعه »
یادداشت

در مورد انقلاب بهمن ۵۷

اگر امروز شعار حق من کو، برقرار باد جمهوریت و همبستگی برای استقرار دموکراسی، از خواسته های مهم مردم شده که نشان از زنده بودن انقلاب ۵۷ و نیاز مبرم ترمیم آن توسط خود مردم دارد. اگر در این مبارزه زنان ایرانی در مبارزه علیه حجاب اجباری روسری خود را پرچم مبارزه قرار داده اند قبل از هر چیز بخاطر این است که در انقلاب تمامی زنان از هر قشری وارد صحنه شدند…..

مطالعه »
آخرین مطالب

عدم شرکت در انتخابات، همراهی با مردم و در جهت حفظ مصالح ملی است

بی اعتمادی ۸۰ درصد مردم نسبت به نظام حاکم گویای آن است که حکومت با همین سیاست ها و برنامه ها که علیه مصالح ملی و منافع مردم است ، پیش می راند. از این رو برای نجات کشور راهی جز ایستادن در کنار….

«انتخابات» نمایشی برای مشروعیت بخشی به تمامیت ‌خواهی نظام و تمرکز و خالص سازی قدرت

جمهوری اسلامی اکنون در شرایطی قرار دارد که ادامۀ وضع موجود بدون تغییرات در ساختار نظام هر روز سخت‌تر می‌شود. پروسه و روند تحولات تاکنونی و تجربه نشان میدهد که انتظار هیچ تغییر مثبتی از حکومت به شکل امروزی آن برای بهتر شدن اوضاع کشور متصور نیست، بلکه برعکس وضع بدتر از امروز خواهد شد. از این‌ رو عدم شرکت در انتخابات، آغاز راهی دشوار برای فشار مدنی بیشتر مردم به نظام برای تغییرات است. تنها نافرمانی مدنی و اعتراضات گسترده، یک‌پارچه و متحد مردم در مقیاس وسیع است که می‌تواند جمهوری اسلامی را در برابر پرسش سخت تن دادن به خواست مردم، یا سرنوشتی نا معلوم و تلخ برای خودش قرار دهد.

صدور و اجرای احکام اعدام را متوقف کنید!

ما خواهان توقف، ممنوعیت و لغو صدور و اجرای احکام اعدامیم! تنها با اعتراض گستردۀ مردمی و مبارزات پی‌گیر جامعۀ مدنی می‌توان صدور و اجرای احکام اعدام را متوقف  و در راستای ممنوعیت و لغو اعدام از قوانین کشور گام برداشت.

سلطه بدون هژمونی

در چنین شرایطی ، مشارکت نصف و نیمه اصلاح طلبان و میانه روها در کلان شهرها ، راه به جایی نخواهد برد . مقاله انتقادی تند محمد قوچانی خطاب به حزب اتحاد ملت و تاکیدش بر لزوم ” اصلاح اصلاحات ”  هم چیزی بیش از مرثیه زود هنگام  شکست اصلاح طلبان ، در این انتخابات نیست.

یادداشت

در مورد انقلاب بهمن ۵۷

اگر امروز شعار حق من کو، برقرار باد جمهوریت و همبستگی برای استقرار دموکراسی، از خواسته های مهم مردم شده که نشان از زنده بودن انقلاب ۵۷ و نیاز مبرم ترمیم آن توسط خود مردم دارد. اگر در این مبارزه زنان ایرانی در مبارزه علیه حجاب اجباری روسری خود را پرچم مبارزه قرار داده اند قبل از هر چیز بخاطر این است که در انقلاب تمامی زنان از هر قشری وارد صحنه شدند…..

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
پيام ها

باید یکی شویم و قلب‌مان را سرود و پرچم‌مان سازیم تا بهاران خجسته به ارمغان به میهن‌مان فراز آید!

کرامت و خسرو دو جوان روشنفکر انسان‌دوست چپ بودند و غم مردم فقرزدهٔ میهن و جهان به دل داشتند. آنان شیفتۀ جنبش فداییان خلق بودند. خسرو گلسرخی در وصیت‌نامه‌اش می‌نویسد: «من یک فدایی خلق ایران هستم و شناسنامه من جز  عشق به مردم چیز دیگری نیست … شما آقایان فاشیست‌ها که فرزندان خلق ایران را بدون هیج مدرکی به قتل‌گاه میفرستید، ایمان داشته باشید که خلق محروم ایران، انتقام خون فرزندان خود را خواهد گرفت». تاثیر ایستادگی جانانه آنان در برابر نظام حاکم و پشتیبانان جهانی آن موجی از شور و ایمان در جنبش فداییان پدید آورد

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

عدم شرکت در انتخابات، همراهی با مردم و در جهت حفظ مصالح ملی است

«انتخابات» نمایشی برای مشروعیت بخشی به تمامیت ‌خواهی نظام و تمرکز و خالص سازی قدرت

صدور و اجرای احکام اعدام را متوقف کنید!

سلطه بدون هژمونی

هیئت سیاسی ـ اجرایی سازمان اکثریت خاطی برنامە سازمان

۲۹ بهمن روز ستایش زن در فرهنگ ایران