آموزش به زبان مادری در ایران و ضرورت مبارزه برای تحقق آن!

روز دوم اسفند برابر با بیست و یک فوریه روز جهانی زبان مادری است. این روز با الهام از مبارزات دانشجویان بنگلادش از طرف سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) بعنوان روز جهانی زبان مادری به رسمیت شناخته شده است. یونسکو با به رسمیت شناختن این روز بعنوان روز جهانی زبان مادری از دولت ها میخواهد که حقوق گروههای ملی- قومی ساکن کشور خود را برای آموزش به زبان مادری شان به رسمیت بشناسند و زمینه تدریس زبان آنها را در نظام آموزشی کشورشان فراهم آورند.

زبان مادری یکی از مولفه های اصلی هویت و کرامت انسانی است. رشد و پرورش آن حق مسلم و طبیعی هر انسانی است. شناخت و تسلط به زبان مادری یکی از ملزومات رشد و تعالی انسانی است. شناخت و رشد زبان مادری عامل و فاکتور بسیار مهمی برای یادگیری زبان دوم و زبانهای دیگر نیز میباشد. عدم آموزش به زبان مادری یعنی محروم کردن این زبان از استعدادهای فرزندانش، که باعث عدم رشد و غنای خلاقانه آنان میشود. 

در ایران ما که از صد سال پیش از تحمیل سیستماتیک آموزش به زبان فارسی به ملیتهای غیرفارس رنج می برد، چنین رسم شده که درباره موضوعی به این مهمی و همواره هم مورد غفلت تعمدی، فقط در مقاطعی مانند انتخابات از آن یاد میشود!
خواست‌ها و مطالبات مطروحه در این زمینه در مناطق ملی – قومی کشور، بویژه مطرح از سوی روشنفکران و فعالین مدنی این مناطق حتی در سطح اجرای اصول ۱۵ و ۱۹ قانون اساسی خود همین حکومت که در آن حق تحصیل به زبان مادری برای غیرفارس زبان‌ها به رسمیت شناخته شده است، تا به امروز کماکان بی پاسخ مانده و اجرای این اصول قانونی همچنان در حالت تعطیلی قرار دارد. این در شرایطی است که در بیشتر مناطق ملی – قومی کشور روشنفکران و فعالین سازمانها و نهادهای مدنی بسیاری هستند که بدون چشمداشت و کمک دولت خود آستین ها را بالا زده‌اند تا به فراخور امکانات و توانایی‌های شان برای آموزش کودکان به زبان مادری مناطق‌شان همت به خرج دهند.
واقعیت این است که در کشور ما این مطالبه طبیعی و اولیه بدل به یک امر سیاسی شده است. زیرا مقاومت سیاسی حکومت و انواع طرفداران رنگارنگ آن در این زمینه، مانع از تحقق این خواست و آرزوی طبیعی مردمانی می شود که بسیارانی از مردمان همین کشورند. این مقاومت ظالمانه مبتنی بر تبعیض آشکار را می باید که درهم شکست و برای آموزش به زبان مادری، هم کار فرهنگی کرد و هم بویژه مبارزه سیاسی. جز این، راهی نیست.

گروه کار ملی- قومی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)
سوم اسفند ماه ۱۳۹۶ برابر با ۲۱ فوریه ۲۰۱۸