احیای برجام فعلا می ماند

برجام علیرغم پیشرفتهای ادعائی هر دو طرف ایرانی و آمریکائی، با مشکل روبرو شدەاست. حال طرفین همدیگر را بە قصور در پذیرش نتیجە مذاکرات متهم می کنند.

ولی بە نظر می رسد کە در شرایط جنگ اوکراین، بە توافق رسیدن ایران و آمریکا بر سر برجام انتظار بیهودەای باشد. ایران به عنوان کشوری نزدیک بە روسیە، محال است در شرایط کنونی بە امضای برجام دست بزند، و این بخاطر خودداری از سرازیر شدن نفت کشور است بە بازارهای جهانی کە در اثر جنگ اوکراین منجر بە بحران انرژی و بالا رفتن شدید قیمت گاز و نفت شدەاست. جمهوری اسلامی پشت بە روسیە نخواهد کرد. روسیە، برای تضعیف جبهە مخالف خود، روی بحران انرژی در جهان حساب ویژە باز کردە است و جمهوری اسلامی هم به خوبی این را می داند.

اما معطل کردن امضای برجام، علاوە بر نفت دلیل دیگری هم دارد. جمهوری اسلامی سالهاست وارد بازی کلان تغییر آرایش قدرت سیاسی در جهان و منطقە شدەاست، و جنگ اوکراین نقطە اوج چنین ماجرائیست و بی گمان ایران منتظر نتایج آن خواهد ماند؛ و حتی فراتر از سیاست انتظار، با عمل خود در چنین روندی مشارکت فعال هم خواهد کرد.

و اگر روسیە در قمار بزرگی کە شروع کردەاست، حتی در حدودی هم پیروز شود، بی گمان ایران از آن سود کلانی خواهدبرد. زیرا روسیە هم بە جمهوری اسلامی امکان بیشتری در مناسبات خود اعطاء خواهد کرد، و هم با گرویدن بیشتر روسیە بە شرق، کە نتیجە اجباری جنگ اوکراین است، ایران دارای جایگاە بهتری درمیان شرقی ها خواهدشد.

تنها مشکل اساسی ایران، دولت اسرائیل خواهد بود کە این روزها بعلت وقفەای کە در مذاکرات برجام ایجاد شدە، تلاش دارد از طریق تهدید نظامی، جمهوری اسلامی را ترغیب و یا تهدید بە امضای برجام کند. اما روسیە کە با اسرائیل روابط خوبی دارد، و از مظاهر آن سیاست محتاطانە دولت تل آویو نسبت بە جنگ اوکراین است، بە دولت این کشور اطمینان و ضمانت لازم را در خصوص ممانعت از تحرکات و تهدیدات ایران علیە آن خواهد داد.

همە مانورهای جمهوری اسلامی در جریان مذاکرات برجام نشان می دهند کە با شروع بحران اوکراین، این بار برجام بر خلاف دفعە قبل در سطح وسیعی بە تابعی از بازی کلان موجود جمهوری اسلامی در سطح جهان تبدیل شدەاست. گران شدن نفت و افزایش فروش آن توسط ایران از طرق کانالهای غیر رسمی در بازارهای جهانی هم، کە به نوعی رویای تامین ارز را متحقق کردەاست.  و اینکه کشورهای عرب منطقه بویژه عربستان سعودی، امارات و عراق نیز علیرغم فشار ایالات متحده حاضر نشده اند تولید خود را بالا ببرند تا جایگزین تولید یا تحریم نفت و گاز روسیه شوند دال بر آن است که عملا جهان تک قطبی دیگر وجود ندارد، و نظام تحت کنترل آمریکا شکسته است. نکتەای کە جمهوری اسلامی را از همیشە امیدوارتر می کند.

پس آنچە می ماند ادامە همان بازی همیشگی است.