از شیلی بیاموزیم

گابریل بوریچ، سیاستمدار ۳۵ سالە چپگرا، با کسب ۵۶ درصد از آراء در انتخابات ریاست جمهوری شیلی بر رقیب راستگرای خود خوزە آنتونیو کست پیروز شد. خوزە انتونیو کست، بعد از پذیرفتن شکست، در یک تماس تلفنی این پیروزی بزرگ را بە او تبریک گفت.

بوریچ بعد از پیروزی اعلام کرد کە رئیس جمهور همە شیلیائی ها خواهد بود. او قول سیستم آموزشی عمومی و مراقبت های بهداشتی بهتر را با الگوبرداری از دولت رفاه اروپایی داده است.

واضح است کە نامزد پیروز چپگرا، کاملا متاثر از تجربە چپ میانە اروپاست. او صراحتا از الگوبرداری از دولت رفاە اروپائی می گوید، و نیز آنگاە کە از رئیس جمهور بودن همە شیلیائی ها می گوید، با زبان و سنت سوسیال دمکراسی اروپائی و یا چپ دمکراتیک ظاهر می شود. بە عبارتی دیگر یعنی زبانی نسبتا غیرطبقاتی.

از طرف دیگر، خوزه آنتونیو کاست آلمانی الأصل و از جناح راست و طرفدار آگوستو پینوشه دیکتاتور سابق شیلی است.

بە نظر می رسد هم راست و هم جناح چپ در سیاست شیلی از گذشتە آموختەاند و با واردشدن در بازی دمکراسی و احترام بە رای مردم، از طریق صندوق و نە از طرق رادیکالیسم ابزاری بە پیشبرد سیاستهای خود فکر می کنند. پیشرفتی قابل احترام کە بی گمان آیندە بهتری را برای این کشور رقم خواهد زد.

تحول از طریق صندوق رای و با حضور همە جناحهای سیاسی، چپهای شیلی را در مسیر رفرم سیاسی و اقتصادی بە نفع زحمتکشان رهنمون می شود، و این تجربەای است متفاوت با تجربە چپی کە در آمریکای لاتین از طریق انقلاب و خشونت بە پیروزی رسیدەاست. و این روشی است کە می تواند هم جوابگوی آزادی و دمکراسی باشد و هم عدالت اجتماعی. در واقع همزیستی نسبی این مقولەها با هم و وجود همە آنها در کنار هم لازمە وجود یک جامعە عادلانە است و این تنها از طریق رای مردم و بازی دمکراتیک قدرت سیاسی امکان پذیر است و لاغیر. بە نظر می رسد چپ آمریکای لاتین از تاریخ بخوبی آموختە است و در فازی متفاوت از تجربە شوروی، چین و کوبا حرکت می کند.

شیلی البتە هنوز راە درازی در پیش دارد. پیشبرد جامعەعادلانە از طریق دمکراتیک و با حضور جناح راست امر آسانی نیست، اما واقعیت امر این است کە در غیاب جناح راست یا رقیب هم، چپها بە دیکتاتوری تمایل پیدا کردە و بتدریج از اهداف اعلام شدە خود دور می شوند.

با امید بە تعمیق و گسترش تجربە شیلی و انتقال آن بە کشور ما کە تشنە عدالت و آزادیست.