انرژی خورشیدی، منبعی برای تأمین برق مردم کرۀ شمالی

رویتر، ۲۲ آوریل ۲۰۱۵

بسیاری از مردم کرۀ شمالی – کشوری که از جمله به خاطر کمبود برق شهره شده است – با نصب پانلهای خورشیدی بسیار ارزان، برقی را که برای شارژ وسایل خانگی و روشنائی لازم دارند، تأمین می کنند.

بلوکهای آپارتمانی در پیونگ یانگ و دیگر شهرهای کره شمالی هر روز بیش از پیش با پانلهای خورشیدی زینت می یابند که روی بالکن و پنجره ها نصب می شوند. این خبری است که این روزها از زبان بسیاری از بازدیدکنندگان از این کشور منزوی، شنیده می شود.

سیمون کوکرل، که به عنوان مدیرکل “آژانس مسافرتی کوریو”، مستقر در پکن، مکرراً به کره شمالی سفر می کند، به رویتر می گوید: “پانلهای خورشیدی نسبت به سال گذشته حداقل سه برابر شده اند. بخشی از این پانلها ساخت خود کره است و این باعث کاهش محسوس قیمتها شده است.”

مدتهای مدیدی است که کره شمالی با مشکل کمبود برق روبرو است. مکرراً پیش می آید که بخش بزرگی از کشور در خاموشی فرو رود؛ این را می توان در کنتراست کاملی با کرۀ جنوبی غرق در برق، در عکسهای هوائی ای که در شب از این دو کشور گرفته می شوند، دید.

بالاگرفتن فروش پانلهای ارزانقیمت و “ساده کار”خورشیدی بازتاب نیاز مردم این کشور به برق بیشتر است. این نیاز هم ناشی از افزایش درآمد مردم است که در نتیجۀ آن به خرید وسایل الکتریکی و الکترونیکی بیشتری مثل تلفن دستی و دستگاه پخش رسانه مثل “نوتل”، که دائماً باید شارژ شوند، رو آورده اند. بیش از ۵/۲ میلیون نفر، یعنی حدود یکدهم جمعیت کره شمالی، دارای تلفن دستی است.

پانلهای خورشیدی و صافیهای ولتاژ که زمانی در استفادۀ انحصاری کادرهای حزب کارگران بودند، اکنون آزادانه، هم در بازار سیاه و هم در بخش سخت افزار فروشگاه های دولتی فروخته می شوند. قیمت یک پانل کوچک ۲۰ واتی در بازار سیاه، که هر دلار حدود ۸۰۰۰ ون خرید وفروش می شود، کمتر از ۳۵۰هزار ون (۴۴ دلار) است. قیمت رسمی همان پانل ۹۶ ون است.

دسترسی به اطلاعات دقیق در بارۀ کره شمالی کار آسانی نیست. تخمیناً ۱۰ تا ۱۵ درصد آپارتمانهای شهری به پانلهای خورشیدی، که روی بالکن و پنجره نصب می شوند، مجهز است.

این که آیا این درصد در کل کشور هم صادق است یا نه، روشن نیست. اما کسانی که مکرراً به کره سفر می کنند، از افزایش پانلهای خورشیدی در ماه های اخیر در سراسر کشور خبر می دهند؛ خاصه در مناطق شهری، اما همچنین، حداقل در یک مورد، در یک مزرعۀ سبزیکاری روستائی.

پول یعنی قدرت

پانل خورشیدی خصوصی در کره شمالی اقتدارگرا ممنوع نیست و حکومت در سالهای اخیر به طور ضمنی اجازۀ آزادیهای اقتصادی بیشتری را داده است. با این حال، چنان که یک فراری می گوید “گاه ممکن است که مقامات محلی برای دادن اجازه برای نصب این پانلها، رشوه خواهی کنند.”

برق تولیدی در کره شمالی مقدمتاً به مصرف کارخانه ها و مناطق دارای اهمیت سیاسی می رسد. اما کسانی که از پول و رابطه برخوردارند، می توانند این قبیل اولویتها را دور بزنند.

بنا به تخمین تریستان وب، تحلیلگر پیشین وزارت خارجۀ بریتانیا، که در سال ۲۰۱۳ از نیروگاه های برق کره شمالی دیدن کرده است “این کشور قادر است سالانه ۳۳ تراوات ساعت برق تولید کند. این مقدار برابر ۷ درصد تولید سالانۀ کره جنوبی است.

کره شمالی از زمستانهای خشک رنج می برد. بادهای سیبریائی می توانند موجب حفظ دمای زیر صفر درجه به مدت چندین ماه متوالی شوند. دولت بخش اعظم زغال سنگ استخراجی ا ادر می کند و اتکای بسیاری به نیروگاه های آبی دارد. این سیاست منجر به توان تولید ناچیز برق در زمستانهای طولانی می گردد.

در پیونگ یانگ یک کارخانۀ پانل سازی وجود دارد. تبلیغاتی دولتی هم حاکی از آن اند که تکنیک تولید انرژی خورشیدی به نحو مؤثری برای تأمین برق چراغهای خیابانهای شهرهای کشور به کار گرفته شده است. روز سه شنیه ۲۱ آوریل، رسانۀ دولتی این کشور اعلام کرد: “کره شمالی برای جبران کمبود برق در صدد استفادۀ وسیع از انرژِهای تجدیدپذیر است.” یکی از شهارهائی هم که مسلسل وار توسط حزب حاکم سر داده می شود این است: “پیش به سوی توسعه و بهره گیری مؤثر از انرژی باد، جزرومد، زمین گرمائی و خورشید!”

یک سری کامل برای تولید انرژی خورشیدی شامل یک پانل، یک باتری و یک مبدل است. در کره شمالی کمتر کسی ماشین شخصی دارد، اما استفاده از باتری این قبیل اتومبیلها برای ذخیرۀ برق برای ساعات خاموشی بسیار متداول است.

در شهر چینی داندونگ، در مرز کره شمالی، تابلوهای سرخرنگ بزرگی در خارج از مغازه ها دیده می شوند که متن روی همگی آنها تبلیغ برای پانل خورشیدی و باتری است. مخاطبان این تبلیغات بازرگانان و خریدارانی اند که از آن سوی مرز آمده اند. بزرگترین مولدی که در بازار این شهر پیدا می شود قادر است برق کافی برای مصرف یک تلویزیون، کامپیوتر، الفن دستی، یخچال، ماشین لباسشوئی، پلوپز، و حتی یک پتوبرقی را تولید کند. اینها خریدهای خانگی مرسوم پولداران کره شمالی اند.

یانگ یان منگ، فروشندۀ چینی در ایالت شان دونگ، که از سال ۲۰۱۲ به فروش پانلهای خورشیدی رو آورده است، می گوید: “تا دو سال پیش کره ای ها پانلی نمی خریدند. اما حالا مشتریان حدود ۹۰ – ۸۰ درصد پانلهای خورشیدی ما کره ای اند.”