بانوی قدرتمند پشت پرده روبل روسیه

یک بانوی قدرتمند، پشت بهبود فعلی روبل تا سطح قبل از جنگ اواسط فوریه است. او سال گذشته در فهرست تاثیرگذارترین زنان جهان در فوربس قرار گرفت. ما در مورد الویرا نابیولینا، اقتصاددان و بانکدار ۵۸  ساله صحبت می کنیم. او با اصالت تاتار از سال ۲۰۱۳ پس از نامزدی غیرمنتظره توسط ولادیمیر پوتین، ریاست بانک مرکزی کشورش را بر عهده داشت. او در سال۲۰۱۴ واحد پول روسیه را از بحران خارج کرد، که مجله تخصصی بریتانیایی یورومانی در آن زمان به او عنوان “بهترین مدیر اجرایی در یک بانک مرکزی” را داد. در سال ۲۰۱۹، به درخواست رئیس جمهور، “دلارزدایی” از اقتصاد روسیه را آغاز کرد. ولادیمیر پوتین او را با نام کوچکش خطاب می کند، حتی در ملاء عام، که در مسکو به عنوان نشانه ای از اعتماد خاص تلقی می شود.

با این حال، در اوایل ماه مارس، پس از پست فیس‌بوک الکسی هونچاروک، که از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ نخست‌وزیر اوکراین بود، شایعاتی منتشر شد مبنی بر اینکه نابیولینا می‌خواهد از سمت خود به دلیل تهاجم به اوکراین استعفا دهد. کرملین بلافاصله این موضوع را تکذیب کرد و پورتال خبری آمریکایی بلومبرگ بعداً به نقل از چهار منبع گزارش داد که پوتین به سادگی استعفای او را نپذیرفت. بر اساس این گزارش، وی استعفای نابیولینا در میانه جنگ را یک خیانت می دانست. به گفته یک منبع خودی، روزنامه بریتانیایی گاردین گفت که این ممکن است عواقبی برای او و خانواده اش داشته باشد.

در سال ۲۰۰۶، نابیولینا مقدمات روسیه را برای اولین ریاست جمهوری کشورهای G8 هماهنگ کرد و یک سال بعد به سمت وزیر امور اقتصادی ارتقا یافت. در سال ۲۰۱۳، او دستیار رئیس جمهور در امور اقتصادی، یکی از پنج مشاور شخصی پوتین شد. او  در این مدت توانست، چگونگی سیستم های پرداخت خود را ارائه دهد. و احتمالاً به دلیل نیاز به جلوگیری از تحریم های آینده, برنامه ریزی کرده بود. 

 الویرا نابیولینا از حامیان رویکردهای اقتصادی لیبرال در نظر گرفته می شود

نابیولینا یکی از اعضای حزب حاکم روسیه متحد است و مانند پوتین، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را یک تراژدی می داند. البته او نمی تواند مدعی کرسی در شورای امنیت ملی باشد، نوعی دفتر سیاسی ۲.۰ متشکل از مقامات نظامی و وزرا که تصمیم جنگی پوتین را در پایان فوریه تایید کرد. از زمان یلتسین، نابیولینا به عنوان حامی رویکردهای اقتصادی لیبرال در نظر گرفته شده است، اما به کنترل های سخت مبادله ای متوسل می شود که تاکنون توانسته است به طور مصنوعی روبل را تقویت کند. با این حال، ارزش بیش از حد ارز، ثابت نخواهد ماند. بنابراین اقتصاددانان انتظار کاهش ارزش قریب‌الوقوع توسط بانک مرکزی را دارند که می‌تواند با هدف افزایش درآمدهای مالیاتی ناشی از صادرات انرژی باشد.

همکاران غربی از شایستگی نابیولینا قدردانی می کنند. نشریه آمریکایی پولیتیکو به نقل از یک بانک مرکزی اروپایی نوشت: در آستانه جنگ و در واکنش به تحریم ها، کار خود را به خوبی انجام داد. این واقعیت که تقریباً نیمی از ۳۰۰ میلیارد دلار ذخایر طلا و ارز روسیه در خارج از کشور سرمایه‌گذاری شده است، که این امر، کمتر اشتباه تلقی می‌شود تا نشانه‌ای از این که رئیس بانک مرکزی ظاهراً انتظار نداشت این ذخایر به عنوان بخشی از اقدامات تنبیهی مسدود شود. یا به عنوان نشانه ای مبنی بر اینکه او تمایل پوتین به جنگ را اشتباه ارزیابی کرده است.

در حال حاضر، نابیولینا از اظهارات سیاسی پر سر و صدا اجتناب می کند. او در اوایل ماه مارس از همه کارمندان بانک مرکزی خواست که درگیر جنجال های سیاسی نشوند. نابیولینا گفت: این فقط نیروهایی را می سوزاند که برای “انجام کار خود” لازم است. در عوض، نیروی کار باید با هم متحد شوند زیرا به کار این موسسه مالی بستگی دارد. نگرش آنها نسبت به جنگ نشان دهنده تمایلات فعلی در نخبگان تجاری است، همانطور که توسط دانشمند علوم سیاسی روسی تاتیانا استانووایا در مصاحبه اخیر با جمعه (شماره ۱۴/۲۰۲۲) به عنوان “انفصال ایدئولوژیک” توصیف شده است: نبرد برای اوکراین را به عنوان یک اشتباه در در مواجهه با پیامدهای فاجعه‌بار، بسیاری سکوت کرده و برای زنده ماندن خود را با واقعیت جدید وفق می‌دهند.

نابیولینا در لیست تحریم ها

اعضای اپوزیسیون روسی در تبعید از تصمیم “تجارت طبق معمول” نابیولینا ناامید شده اند. دیمیتری گودکوف، معاون سابق دوما از حزب روسیه عادلانه که در سال ۲۰۲۱ برای فرار از دستگیری قریب‌الوقوع از کشور گریخت و امروز نماینده یک خط رادیکال ضد پوتین است، نابیولینا را متهم می‌کند که از تخصص و حرفه‌ای بودن خود برای جلوگیری از “قرار دادن پوتین به عنوان جنایتکار جنگی”استفاده می‌کند. به گفته گودکوف، بنابراین نابیولینا تا حدی در جنایات دولت مقصر است و بنابراین باید برای عواقب آن آماده باشد.

می توان ماموریت شخصی نابیولینا را متفاوت دید. او به عنوان رئیس مؤسسه‌ای که از نظر قانونی مستقل از دولت است، نه تنها به ولادیمیر پوتین، بلکه به اقتصاد روسیه و شهروندان روسیه که نقشی در جنگ ندارند کمک می‌کند تا سر خود را بالا نگه دارند. تا همین اواخر، برخلاف برخی از اعضای دولت و اکثر الیگارشی ها، او توسط اتحادیه اروپا تحریم نشده بود. اما پس از آن استرالیا اولین کشوری بود که Nabiullina را در لیست تحریم های خود در ۷  آوریل قرار داد.

از نظر تئوری، دومین دوره ریاست بانک مرکزی نابیولینا در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۲ به پایان می رسد. رئیس جمهور پوتین می خواهد او را بیشتر نگه دارد و در ۱۸ مارس به دومای ایالتی پیشنهاد داد که اختیارات وی به عنوان رئیس بانک مرکزی باید پنج سال دیگر تمدید شود. در ۲۱ آوریل،  پارلمان روسیه می خواست در مورد آن تصمیم گیری کند. آیا نابیولینا پیشنهاد و سپس این انتخاب را پذیرفته است ؟

منبع: مجله آلمانی”Der Freitag ” 

جمعه ۹ اردیبهشت ۱۴۰۱- ۲۹ آوریل ۲۰۲۲