با دخالت در لیبی به منافع چه کسانی خدمت شد؟

لیبی یکی از بستر های داغ تنش در منطقه عربی ما، توسط قبایل مسلح و افراط گرایان “اسلامی” ویران شدە است. خروج از این وضعیت و دست برداشتن از این نبرد تن به تن و تکه تکه شدن و بی ثبات و پایان دادن بە این ستیزە جویی و تفرقە ها در عین این کە دشوار است اما ضرورت دارد.

تلاش های بی شماری از سوی طرف های محلی، عربی و بین المللی انجام گرفته، اما تاکنون شکست خورده اند.ولی اکنون به نظر می رسد که جامعه بین المللی برای پایان دادن بە این وضع و کمک بە استقرار یک دولت ملی مصمم تر از گذشتە است.

مصمم بودن نه ناشی از عشق به مردم لیبی بلکه ناشی از منافع بین المللی – به ویژه منافع اتحادیه اروپایی- است. توجه ها در درجه نخست به رشد نفوذ جنبش های “اسلامی” ّ، مخصوصا داعش مربوط است، که اکنون پایگاه استواری در لیبیپیدا کردە.

بنا بر این ولو این کە ببینیم داعش نیروی در حال زوالی در عراق وسوریه باشد، باید در لیبی با آن جنگید .

اگر داعش نیرویی کاملا محلی و  مخفی بود، آن طور که در ابتدا به نظر می رسید، غرب هیچ نیازی به از بین بردن آن احساس نمی کرد. اما داعش، از طریق ایالت هایش در بخشی از عراق و سوریه، آن چنان که  اخیرا در حمله های پاریس و بروکسل نشان داده است بر عملیات فرا مرزی تمرکز کرده است و برای خود مرزی نمی شناسد.

عامل دوم پشت تصمیم بین المللی برای دخالت در لیبی به ” تهدید” بر می گردد کە غرب از سرازیر شدن سیل مهاجران  بە جوامع غربی دارد. در حالی که این موضوع به خاطر موج اخیر آواره های سوری، مهاجران قاره افریقا (به خاطر جنگ ها وبحران های جاری)  وسیعا مورد توجە، قرار گرفته است، فقدان قدرت دولت لیبی و سفر مهاجران از ساحل لیبی بعنوان تهدید هایی برای جوامع و دولت های غربی تلقی می شوند. یک دولت مرکزی قوی در لیبی از یک سو می تواند مرز هایش را با کشورهای افریقایی، و از سوی دیگر سواحل را در راستای جلوگیری از چنین حرکت های جمعیتی  کنترل کند.

به این دو دلیل خاص، غرب برای تشکیل یک دولت آشتی ملی در لیبی فشار وارد کرده است. بعد از چندین دور گفتگو در مراکش، بخاطر نگرانی از تهدیداتی کە ناشی ازناامنی همگانی بود، شرکت کنندگان توانستند بە تصمیم برسند. در ماه دسامبر معاهده صلحی بە دست آمد که کنگره ملی عمومی، مستقر در طرابلس پایتخت، وخانه نماینده های بە رسمیت شناخته شده از نظر بین المللی ، مستقر در غرب در توبورک را متحد می کند.

تردیدی وجود ندارد که باز گرداندن ثبات به لیبی و قادر کردن دولت به کنترل موثر بر کل کشور با چالش های بسیاری رو در رو خواهد شد. با این وصف اما چشم انداز های صلح مورد استقبال هستند. بە رغم این کە با این رخ داد ها به منافع غرب هم خدمت می شود، اما این تحولات بیش از آن بە منافع خود ملت لیبی، و کسانی که مشتاق ثبات و صلح در خاورمیانه هستند کمک می کند. این می تواند بدیلی ملموس برای نیروهای تروریستی، که مذهب را دست آویزی برای توجیە اعمال بیرحمانە شان قرار دادەاند ایجاد کند.

هانی حبیب نویسنده و روزنامه نگار فلسطینی