بر سر دوراهی شرق و غرب

روز جمعه چهارم فوریه وزیر امورخارجه آمریکا آنتونی بلینکن بخشی از تحریم های غیر نظامی آمریکا که در دوران ترامپ بر طرفهای معامله با ایران اعمال شده بود را لغو نمود. در این تحول تازه، آمریکا برخی از مجوزهای معافیت از تحریم را در ارتباط با فعالیت‌های هسته‌ای ایران تمدید کرده است. وزارت خارجه آمریکا می گوید این مجوز برای ادامه گفت‌وگوهای مهم در چارچوب مذاکرات وین لازم بوده است. علیرغم آنکه تاثیر دقیق مالی این اقدام معلوم نیست، اما اهمیت این تخفیف ها در این مرحله از مذاکرات هسته ای وین در آنست که عملا نمایشی از خواست دولت جو بایدن به اعتمادسازی در طرف ایرانی به تمایل آمریکا برای رسیدن به توافق میباشد.

قبل از اعلام این خبر امیر عبداللهیان وزیر خارجه گفته بود که در صورت نیاز آماده مذاکره مستقیم با طرف آمریکایی ست، موضوعی که قبلا با تاکید خامنه ای غیر ممکن اعلام شده بود و توجیهات حقوقی آن را نیز در دولت روحانی از زبان جواد ظریف شنیده بودیم.

از سوی دیگر در این هفته یک نامه ۲۰۰ صفحه ای از سعید جلیلی به آقای خامنه ای انتشار یافته که ظاهرا در آن توصیه شده است که ایران از برجام خارج شود و غنی سازی ۹۰٪ اورانیوم را آغاز کند تا آمریکا تسلیم شود و ایران با دست بالا به مذاکرات باز گردد. این تفکر توهم آمیز جناح سخت قدرت امنیتی ها در ایران چهار دهه است که بدون هیچ مسئولیتی زندگی مردم را نابود کرده است. جالب اما آنست که سعید جلیلی که در انتخابات ۹۶ در ستاد رئیسی کار میکرد در دولت رئیسی نتوانسته است عقاید خود را پیش ببرد و دست بدامن معظم له شده است.

مجموعه این خبر ها نشان میدهد که طرفین به نوعی توافق نزدیک شده اند و ممکن است واقعا در افق نزدیک شاهد بثمر رسیدن نوعی توافق باشیم. اخبار منتشر شده در نشریات عرب زبان لبنانی و کویتی حاکی است که طرف ها به نوعی توافق دوساله نزدیک میشوند که در طی آن تحریم ها برداشته شده و ایران به تعهدات برجامی خود باز گردد. در هر حال باید صبر کرد و منتظر یکی دو ماه آینده برای دریافت اخبار موثق در این باره بود.

در آن سوی جهان در این هفته بازیهای المپیک زمستانی در پکن آغاز شد و برای مراسم افتتاح آن آقایان پوتین و شی روسای جمهور روسیه و چین دیدار داشتند که با توجه به آنچه تبلیغات غربی و آمریکایی ادعا میکنند برای تقویت جبهه روسیه در مقابل ناتو در اوکرائین حائز اهمیت است. برخوردهای ستیزه جویانه و پایان نیافتنی آمریکا و اروپا نسبت به روسیه و چین علیرغم نیازشان به بازار های انرژی روسیه و اقتصاد چین باعث نزدیک شدن این دو قدرت نطامی، امنیتی جهان شده است.

حقایق و تراز نیروهای موجود و فشار های اقتصادی، سیاسی و امنیتی در جهان بویژه از طرف آمریکا و اروپا ممکن است فرصت هایی را فراهم آورده باشد که نباید آن را به بطالت گذراند. مذاکره مستقیم بین ایران و آمریکا و یک توافق پایدار که دروازه های اقتصاد جهان را به روی ایران باز کند از ضروری ترین سیاست های لحظه است که کشور ما به آن نیاز دارد. ما باید در توازن بین شرق و غرب از امکانات هر دو جبهه به نفع اقتصادی عادلانه و تولید محور در ایران و برای بهبود زندگی هموطنانمان استفاده کنیم.