جنجال های پوپولیسم راست

من هم مثل دیگران این روزها شاهد جنجالی هستم که پیرامون یک سخنرانی رضا پهلوی به راه افتاده است، گاه با حیرت، گاه با تاسف.

ارزیابی من در مورد این جنجال در این سه نکته است:

اول. این جنجال مساله ی خارج از کشور است. کارگران، معلمان، بازنشستگان، جنبش های اجتماعی در ایران همچنان مشغول کار خود هستند و نیروی واقعی مبارزه علیه حکومت در کشور را تشکیل می دهند. این سخنرانی هیچ «اتفاقی» در مبارزه ی جاری آن ها نیست.

دوم. کسانی که پشت سر رضا پهلوی به صف شده اند، یک «شبه جنبش» پوپولیستی راست گرا هستند، مثل خود او که یک پوپولیست راست گرا است. من در این مدت نقدهای خوبی از سوی متفکرین و صاحب نظران از جمله داخل ایران در نقد این شبه جنبش پوپولیستی راست گرا خوانده ام، اما در این سو حتی یک نوشته ی قابل اعتنا ندیده ام. هر چه هست، هیجان، عصبیت، تمسخر، تهدید و تحقیر مخالفان است. یعنی همه ی عناصر یک پوپولیسم راست را داراست. 

سوم و حرف اصلی. در این لحظه برای من مهم نیست که رضا پهلوی کیست، چه کار کرده و چه کار نکرده است. زیرا مساله اصلا او نیست. اکثریت قریب به اتفاق کسانی که پشت او صف کشیده اند، انقلاب ۵۷ را محکوم می کنند، یکی از عمده ترین دلایل آن ها این است که شاه را «خارجی»ها بردند و خمینی را به جای او آوردند. همه ی این طیف چشم خود را بر این واقعیت بسته اند که رضا پهلوی را همین خارجی ها به عنوان «رهبر» دارند در حلق مردم ایران فرو می کنند. مساله ی اصلی همینجاست. رضا پهلوی مطلقا به دلایل توانایی های خودش به چنین جایی نرسیده است. او از طرف همان «خارجی» ها شارژ می شود و به جلوی صحنه فرستاده می شود، امکانات در اختیآرش قرار می دهند تا نقشی را که قرار است، بازی کند. مخالفت با «رهبر» شدن رضا پهلوی مخالفت با دخالت بیگانگان در سرنوشت مردم ایران است،  مخالفت با این است که دیگران برای ما ببرند و بدوزند و آن چه خواستند بر تن ما کنند.

من به روزی هم فکر می کنم که کشتی بان را سیاستی دیگر آید و بنا به هر دلیلی تصمیات دیگری در مورد آینده ی کشور ایران بگیرند – صرف نظر از این که تا چقدر موفق شوند و یا نشوند – آن وقت دیگر دوربین های تلویزیونی به سراغ پخش مستقیم سخنرانی های رضا پهلوی نخواهند رفت. و در آن زمان چه بر سر این «شبه جنبش» پوپولیسم راست خواهد آمد؟ هر حرکتی که دیگران برای آن تصمیم بگیرند و خود به دست خود سرنوشت خود را نسازد، می تواند پایان بسیار تلخی داشته باشد. این بارها و بارها در تاریخ بشر دیده شده است.

منبع: صفحه تلگرام « اخبار روز»