اصطلاح جنگ هیبریدی (جنگ ترکیبی) Hybrid war، اصطلاح نسبتا جدیدیست کە منظور از آن اعمال شیوە جدیدی از جنگهاست کە در آن نیروهای سنتی نظامی از صحنە خارج شدە، و استفادە از نیروهای نیابتی، هکرها، شبکەهای اجتماعی، محاصرە اقتصادی و غیرە بە ابزار آغاز و پیشبرد جنگ تبدیل می شوند.
در مورد علت جایگزینی چنین ابزارهائی، از جملە می توان بە توازن وحشت در دنیا بە علت وجود سلاحهای کشتار جمعی اشارەکرد، و نیز فزونی یافتن توان نظامی کشورها بر اثر مدرنیزەکردن سطح بالای سلاحهایشان در دنیای پساصنعت کنونی.
و این تغییر در شرایطی رخ می دهد کە جهان، و تقابل و تعارض درون آن هنوز مستعد برپائی جنگهاست. و جائی کە جنگ متعارف امکان بروز ندارد، روشهای دیگری برای پیشبرد آن ابداع می شوند کە بە فراخور شرایط جدید باشند.
اگر بە اخبار چندین سال گذشتە نظری اجمالی بیاندازیم، مشاهدە می کنیم کە از جملە در رقابت میان آمریکا، چین، روسیە، اسرائیل، ترکیە و ایران، از جنگ هیبریدی در بهترین شیوە خود استفادە شدەاست. ایجاد نیروهای شبەنظامی نیابتی، هکرهای اینترنتی، استفادە وسیع از حوزە شبکەهای اجتماعی و نیز تحریم اقتصادی در صدر اعمال رقبا قرار داشتەاند (حال هر کدام در حوزە یا حوزەهای خاص خود). در واقع ما در تمامی این سالها در شرایط جنگی قرارداشتەایم، بدون اینکە احساسی از نوع وجود جنگهای کلاسیکی در ما ایجاد شدەباشد.
کاملا عیان است کە دنیای آیندە هم متاثر از چنین وضیعتی خواهدبود. جنگ هیبریدی با تمام توان خود ادامە خواهد داشت، چە در عمق و چە در گسترە خود.
از جملە تاثیرات جانبی جنگ هیبریدی این است کە در هموطنان هموارە نیاز بە وجود یک دولت قدرتمند داخلی ایجاد می کند کە احتمال سربرآوردن جنگ کلاسیکی با استفادە از نیروهای متعارف نظامی را بە عقب براند. جنگی کە احساس می شود متعاقب جنگ هیبریدی بیاید. در واقع جنگ هیبریدی بە تقویت مبهم احساس ناسیونالیستی یاری می رساند، احساسی کە می تواند برای زمانی طولانی افکار عمومی را همراهی کند و بە این وسیلە روی رفتار سیاسی شهروندان تاثیرات معین در جهت محافظەکاری سیاسی بگذارد. در واقع جنگی هیبریدی بر خلاف جنگ کلاسیکی از پتانسیل شمشیر داموکلسی بیشتری برخوردار است.
از جملە راههای مقابلە با چنین وضعیتی، تقویت ارگانهای جهانی، بعنوان نمونە سازمان ملل متحد است. تقویتی کە منجر بە اعتماد عمومی در میان دولتها و جهانیان شود و بە همان نسبت از تجهیز برای پیشبرد جنگ هیبریدی بکاهد. متاسفانە در دنیائی کە ما در آن زندگی می کنیم، بعلت سربرآوردن پارادایمهای جدید کە در آن قدرتهای نوظهور دیگری چە در عرصە جهانی و چە در عرصە منطقەای سر بلند کردەاند، شرایط را بشدت برای ایجاد جنگ هیبریدی مستعدتر کردەاست.
جنگ هیبریدی، شکل و منطق جنگهای کنونیست.
