فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر و سازمان های عضو آن در فلسطین و اسراییل[۱] تصمیم دبیر کل سازمان ملل بان کی مون به تسلیم در برابر فشار و حذف اسراییل از فهرست طرف هایی که کودکان را می کشند یا مجروح می کنند، در پیوست گزارش سالانه در باره کودکان در جنگ را محکوم می کنند.
این گزارش که نماینده ویژه دبیر کل در امور کودکان در درگیری های مسلحانه، خانم لیلا زروقی، آن را تهیه کرده، اطلاعاتی در باره تاثیر درگیری مسلحانه بر کودکان در سال ۲۰۱۴، از جمله درگیری در غزه در تابستان ۲۰۱۴، ارایه می کند. بنا به این گزارش، در عملیات «تیغه حفاظتی» ارتش اسراییل در نوار غزه در تابستان ۲۰۱۴ بیش از ۵۴۰ کودک فلسطینی به دست این ارتش کشته و ۲۹۵۵ کودک دیگر مجروح شدند. گزارش همچنین به تعدی های حماس و مسؤولیت آن در کشتن دست کم یک کودک اسراییلی و مجروح کردن دست کم شش کودک می پردازد.
نماینده ویژه در امور کودکان زروقی بر اساس ماموریت خود توصیه کرد که نیروهای مسلح اسراییل و حماس به این دلیل که عملکردشان موجد شرایط درج در لیست سیاه است، در فهرست گزارش سالانه مرتکبان نقض فاحش حقوق کودک قرار بگیرند. این گزارش در تاریخ ۱۸ ژوئن ۲۰۱۵ به شورای امنیت سازمان ملل ارایه می شود.
نظر به فشار شدید اسراییل و ایالات متحد آمریکا برای حذف اسراییل از فهرست، دبیر کل توصیه های استوار بر واقعیتِ نماینده ویژه در امور کودکان زروقی را نادیده گرفت و به جای آن به خواست حذف اسراییل (و نیز حماس) از لیست سیاه گزارش نهایی تن در داد.
عبدالکریم لاهیجی، رییس فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر، اعلام کرد: «تصمیم دبیر کل به دادن اجازه به طرف های بیرونی برای تاثیر گذاری بر گزارش کودکان در درگیری مسلحانه به شدت مایوس کننده است. راه کار گزارش دهی وسیله موثری برای اعمال فشار بین المللی بر مسؤولان نقض فاحش حقوق کودک و درخواست پاسخگویی آنها بوده است. اکنون، یکپارچگی راه کار فهرست بندی مورد تردید قرار گرفته است.»
سازمان های ما یادآوری می کنند که این فهرست فرایندی تعیین کننده برای پاسخگویی در این راه کار سازمان ملل است، زیرا انگیزه ای برای طرف های مربوط است تا دست به اقدام اصلاحی بزنند و از موارد نقض در آینده جلوگیری کنند. همچنین امکان دارد طرف های واقع در لیست سیاه مورد تحریم بین المللی قرار گیرند.
تصمیم به رد توصیه های نماینده ویژه در گزارشی از این نوع به شدت غیرمعمول است. در واقع، اگر روش کار خانم زروقی یا استقلال او مورد تردید باشد، فرایند بازنگری داخلی برای رسیدگی به آن وجود دارد. اما هیچ درخواستی برای بازنگری در کار نبوده و در حقیقت هیچ اظهار نظری مطرح نشده که حاکی باشد که نماینده ویژه دبیر کل به قصدی به جز انجام ماموریت خود برای محافظت کودکان قربانی درگیری مسلحانه عمل کرده است.
بنابراین، دبیر کل می بایستی نتایج و توصیه های او را می پذیرفت. چندین کارشناس حقوق بشر دیگر سازمان ملل نیز در زمینه اقدامات نیروهای اسراییل در غزه در تابستان گذشته، خواهان اقداتی برای پاسخگویی شده اند. به علاوه، گزارشی که فدراسیون و سازمان های فلسطینی عضو آن ـ مرکز حقوق بشر فلسطین، مرکز حقوق بشر المیزان و الحق ـ منتشر کردند، کشتن کودکان را طی درگیری مستند کرده و به این نتیجه رسیده است که آتش باری بی رویه موشک و خمپاره به مدارس، پناهگاه ها و دیگر مکان های ضروری برای بقا، نقض جدی حقوق بین المللی بشردوستانه و حقوق بین المللی حقوق بشر به شمار می رود. یکی از توصیه های اساسی ما این بود که جامعه بین المللی به چرخه معافیت از مجازات به خاطر جرایم ارتکابی در سرزمین های اشغالی فلسطین و به ویژه در غزه رسیدگی کند.
با توجه به درج بعضی طرف ها در لیست سیاه که کارنامه آنها در نقض حقوق کودکان به بدی کارنامه نیروهای مسلح اسراییل نبود، هیچ معیار واقعی برای حذف اسراییل از لیست سیاه در گزارش کودکان در درگیری مسلحانه وجود ندارد. بنا به اعلام هیات تحقیق سازمان ملل که دبیر کل برای بررسی کشته شدگان و مجروحان در محل متعلق به سازمان ملل در تابستان ۲۰۱۴ در غزه تشکیل داده، در اثر اقدامات ارتش اسراییل ۴۴ غیرنظامی فلسطینی پناه جسته در مدرسه زیر اداره سازمان ملل کشته شده اند.
کاترین گالاگر، نایب رییس فدراسیون و وکیل ارشد در مرکز حقوق اساسی در آمریکا، گفت: «حمله به مدارس یکی از شش مورد نقض فاحش حقوق کودکان است که در ماموریت نماینده ویژه دبیر کل مورد بررسی قرار می گیرد. کشتن و ناقص کردن نیز از این موارد است. این موارد نقض ارتکابی به دست نیروهای اسراییل در تحقیقات سازمان ملل به خوبی مستند شده است. توهینی به ۵۴۰[۲] کودک فلسطینی کشته شده و خانواده های آنهاست که نتیجه این فرایند را سیاست های بعضی از پرنفوذترین اعضای شورای امنیت، به ویژه ایالات متحد آمریکا تعیین کرده است.»
سازمان های ما همچنین مقایسه بین شمار کودکان قربانی را که به دست ارتش اسراییل و حماس کشته شده اند مردود می دانند. حمله های گسترده نیروهای اسراییل علیه غیرنظامیان طی عملیات نظامی در نوار غزه در تابستان ۲۰۱۴ به تعداد بی سابقه ای تلفات، به خصوص در میان کودکان، انجامید.
بر اساس معیار تهیه فهرست دبیر کل، طرف هایی باید در لیست سیاه قرار گیرند که در روندی از ارتکاب اقدامات متعدد مرتکب نقض فاحش حقوق کودکان شده اند. ارتش اسراییل در شش سال گذشته که در عملیات نظامی پی در پی در نوار غزه به تکرار مرتکب نقض فاحش کودکان شده آشکارا این معیار را برآورده می کند.
دبیر کل سازمان ملل که ابتکار «حقوق بشر در صدر» را ترویج می کند، باید با تضمین اولویت دادن به حقوق بشر بر سیاست، از اعتبار کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل محافظت کند.
یادداشت
[۱] مرکز حقوق بشر فلسطین، المیزان، الحق، و کمیته عمومی علیه شکنجه در اسراییل
[۲] در حقیقت، بر اساس تحقیقات حقوق بشری که سازمان های حقوق بشر فلسطین انجام داده اند، ۵۵۶ کودک فلسطینی در حمله های اسراییل کشته شده اند.
