امروز، جمعه ۲۴ فوریه ۲۰۱۷، خبرگزاریها از ورود نیروهای عراقی به غرب موصل خبر دادند. شهر موصل چندین ماه است که صحنۀ درگیریهای شدیدی بین نیروهای عراقی، با حمایت هوائی امریکا، و داعش بوده است. حدود یک ماه و نیم پیش نیروهای عراقی موفق شدند شرق موصل را از داعش باز پس گیرند.
طبق اخبار گفته شده، اگرچه نیروهای داعش به سختی در برابر حملات هوائی و زمینی نیروهای امریکائی و عراقی مقاومت می کنند، اما دشواریهای اصلی در پیشروی سریع نیروهای عراقی نه این مقاومت، بلکه تل و تله های پیشگیرانۀ قبلی داعش اند.
تل و تله های پیشگیرانه همیشه می توانند مشکل زا باشند. می توانند با دقت تعبیه شده باشند. می توانند حریف را تا مدتها معطل و حتی زمینگیر کنند. اما همچنین همیشه گویای وقوف به پایان حضور و سلطه اند.
ورود نیروهای عراق به غرب موصل کمابیش به معنای خاتمۀ حضور داعش در قلمرو عراق است و در سوریه نیز وضع برای داعش تفاوتی اساسی نمی کند. داعش، بر خلاف القاعده و ای بس در درس آموزی از تجربۀ القاعده، کوشیده بوده است “جنبشی جهانی با قلمروی محلی برای استقرار” باشد، حال آن که القاعده به این اکتفا کرده بود که فقط “جنبشی جهانی” باشد.
اگرچه هم القاعده و هم داعش به حضور بی قلمرو خود تا آینده ای نامعلوم ادامه خواهند داد، اما به احتمال بسیار در آیندۀ نزدیک نه القاعده و نه داعش دیگر واقعیتهائی قلمروی-جغرافیائی نخواهند بود؛ القاعده، قربانی “جهانی” بودن خود شد و داعش قربانی “قلمروی” بودن اش.
