رمان، اجتماعی یا سرگرم کننده، یا هر دو؟

رمانهای یک نویسنده سوسیال دمکرات 

یوهان ماریو- زیمل، رمان نویس اتریشی در سال ۱۹۲۴ در خانواده ای یهودی تبار بدنیا آمد، و در سال ۲۰۱۴ درگذشت. او یکی از پرحوانده ترین نویسندگان آلمانی زبان بعد از جنگ جهانی دوم یعنی بعد از سال ۱۹۴۵ میلادی،  و موفق ترین نویسنده کتابهای پرفروش اواخر قرن بیست است.

آثار زیمل با تیراژ هفتاد میلیونی تاکنون به بیست و پنج زبان خارجی ترجمه شده اند. تنها از کتاب “همیشه نباید غذا خاویار باشد” او، حدود پانزدە تا بیست میلیون نسخه بفروش رسید. نمایشنامه “هم کلاسی” وی تاکنون سە بار بصورت فیلم درآمده. تقریبا تمام آثار زیمل مربوط به زمان حال و نیمه دوم قرن بیست در اروپا است. او شکایت می کند که آلمان تنها کشوری است که در آنجا بین ادبیات اجتماعی و سرگرم کننده فرق گذاشته می شود.

رمان نویسی زیمل بر اساس تجربیات و سبک ژورنالیستی او است. وی با تکیه بر تحقیقات روزنامه نگاری و گردآوری اسناد و مدارک، می خواهد زندگی مدرن و پیچیده انسان را با جنبه های سیاسی و شخصی آن نشان دهد، به این دلیل تمام آثارش پایه ای واقعگرایانه دارند.

از جمله موضوعات آثار زیمل – خارجی ستیزی در اروپا، تعقیب و آزار یهودیان، پدیده اعتیاد و الکل، مشکلات فرهنگی جوامع چند ملیتی، قاچاق اسلحه، جنایتهای فاشیسم، مسابقات تسلیحاتی و اتمی کشورها، تحقیقات و دست کاریهای ژنتیک انسان، نقشه و کوششهای جاسوسی، توطئه های سیاسی ابرقدرتها، و حمله های ویروسی کامپیوتری کارتل ها به همدیگر هستند.

زیمل از نظر سیاسی عضو حزب سوسیال دمکرات اتریش بود، و از موضعی ضد کاپیتالیستی به مشکلات جهان فعلی می پردازد. اغلب آثار او پایان خوشی ندارند چون بقول او پایان سرمایه داری، فاجعه یا روز قیامت و صحرای محشر است.

زیمل غیر از رمانهای قطور در زمینه نمایشنامه نویسی، فیلم نامه، نوول، داستان، کتاب کودکان و تهیه گزارش نیز فعال بود. رمانهای او معمولا تحت تاثیر آثار توماس مان نوشته شده اند. او می گوید هر بار خلاصه ای ۱۲۰ صفحه ای از رمانهای ناکامل خودرا به وکیل خود برای کنترل می دهد تا پس از چاپ و نشر مورد شکایت سازمانهای دولتی و ارگانهای سرمایه داری قرار نگیرند.

در غالب کتابهای او طرز تهیه غذاهایی نیز توضیح داده می شود چون در نظر او برای مامورین، توطئه چینان، و جاسوسان کشورهای سرمایه داری، غیر از اقامت در هتل های باشکوه و حضور زنان جوان، غذا نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.

زیمل خود اعتراف می کند که با پول ناشی از فروش رمانهایش بیش از نیمی از عمر خود را در هتل های گران، زیبا و راحت گذرانده است. او اشاره می کند که محتوای هر نوشته ای مهمتر از زبان و سبک آن اثر است. در نظر زیمل آشنایی با هر زنی با یک دروغ آغاز می شود، چون مرد باید در باره عشق پیشین خود گزارش بدهد. او خوشحال است که در پایان عمر او را نویسنده ای روشنگر با کیفیت کار آثار تولستوی، بالزاک و داستایوسکی بشمار آوردند.

از جمله مشهورترین آثار یوهان ماریو – زیمل: اعتراف می کنم، همیشه غذا نباید خاویار باشد، هورا ما هنوز زنده ایم، از خوشحالی خود تعجب می کنم، خدا نگهدار عاشقان باشد، عشق فقط یک واژه است، میهن عزیز آرام باش! همه انسانها برادرند، آقای جیم بسوی رنگین کمان رفت، موادی که رویاها از آن هستند، جواب را فقط باد می داند، هیچکس جزیره نیست، لطفا گلها را بحال خود بگذارید، آنها را در تاریکی نمی توان دید، دلقک هایی که در پایان ما را به گریه انداختند، در بهار آخرین چکاوک آواز خواند، موقع خنده هم گریه می کنیم، مردی که درخت بادام را تقاشی نمود، عشق آخرین پل است، دیدار در مه، بیست و دو سانتیمتر لطافت،  داستانهایی از سی  وپنج سال گذشته و غیره هستند.

او در زمینه ادبیات کودکان نیز آثاری مانند – اتوبوسی به بزرگی جهان، مادرم نباید باخبر شود، تا پایان تاریخ، و سختگیری کمتر ممنوع است را منتشر کرد. زیمل پیرامون آینده غرب سرمایه داری اشاره می کند که بعد از شکست استالینیسم و عواقب پیشرفت علم و صنعت، اکنون تحقیقات ژنتیک و جنگ های ویروسی کامپیوتری، آینده انسان گلوبال را تهدید می کنند.